De interviews worden afgenomen door Frenk van der Linden. United Photos/Paul Vreeker Foto: United Photos/Paul Vreeker
Decennia na de Tweede Wereldoorlog blijven families strijden om door de nazi’s geroofde bezittingen terug te krijgen bij hun rechtmatige erfgenamen, blijkt uit de film Verweesd eigendom die woensdag te zien is op NPO2.
In deze film van regisseur Piet de Blaauw (geboren in Nij Beets), cameraman Jan Pieter Tuinstra (geboren in Buitenpost) en interviewer Frenk van der Linden, komt onder andere de in Israël wonende André Boers aan het woord. Hij is de zoon van Mimi Dwinger en Barend Boers, die in 1939 in Leeuwarden trouwden en bekend zijn van het boek en de voorstelling De Joodse Bruiloft.
Boers was bevriend met de eveneens in Israël wonende Micha van Son, zoon van drukfabriek-directeur Maurits van Son uit Hilversum. Boers hielp zijn vriend bij zijn vergeefse poging om een schilderij uit het Van Abbemuseum terug te krijgen.
Sierborden van grootvader
Ook Denise Citroen (bedenker van het evenement Open Joodse Huizen) en haar zus Renee uit Amsterdam worden gevolgd. Zij zijn kleindochters van de Amsterdamse juwelier Abraham Citroen en hopen nog altijd op veertien sierborden uit de nalatenschap van hun grootvader.
In beide zaken wordt geprobeerd via de Restitutiecommissie familiestukken terug te krijgen. De documentaire laat zien dat restitutie vaak gaat over veel meer dan alleen objecten: het raakt identiteit, familiegeschiedenis en historisch besef.
Ongemakkelijke dilemma’s
Ook worden onderzoekers van Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gevolgd die actief op zoek zijn naar de nabestaanden van circa 3300 ‘verweesde objecten’. De documentaire maakt duidelijk hoe, terwijl de tijd voortschrijdt, Nederlandse musea voor ongemakkelijke dilemma’s worden gesteld wanneer er een claim wordt ingediend voor een stuk dat zij in bruikleen hebben.
Zichtbaar wordt hoe de zoektocht naar rechtvaardigheid, zelfs vele decennia later, nog altijd voortduurt en welke persoonlijke, maatschappelijke en morele vragen daarbij naar boven komen. De film was onlangs ook in filmhuis Slieker in Leeuwarden te zien.