Karin Bloemen in 'Beste zangers': 'Ik denk dat ik de moeder van de groep ben'

Tijdens het interview wordt een borrelplank op tafel gezet. Karin Bloemen schuift die resoluut terzijde en roept theatraal uit: „Kan íemand de knoflookboter weghalen?”

In Beste zangers zingen de deelnemers liedjes van elkaar. Bloemen ziet het als haar taak om als performer de verbinding te zoeken in tijden van polarisatie. „Dat vind ik het mooie aan Beste zangers, wij verbinden opnieuw. Hoe iemand iets zegt, hoe die eruitziet, hoe oud of hoe jong hij is, maakt niet uit. Wij laten zien dat dat een enorme kracht is waarvan ons land moet leren.”

Een voorbeeld dat een repertoire aan de tijd onderhevig is en dat je niet zomaar kunt recyclen, is Zuid-Afrika. Dat lied wordt in deze serie niet gezongen omdat het te ingewikkeld is geworden. „Wat ik zing, is niet echt Zuid-Afrikaans, het is Bargoens.”

Dan zijn er altijd mensen die er aanstoot aan nemen, vertelt ze. „Ik speelde voor Omroep MAX in 2022 in het programma Waar waren we gebleven? een Surinaamse vrouw die over woke praat, waarvan toen bijna niemand wist wat het was. Ik heb daar een brief over gekregen, dat ik een racist was. Ik vind het heel raar dat in een land waarvan mensen zeggen dat iedereen moet kunnen zijn wat hij is en iedereen vrij moet kunnen zijn, je zegt: ’maar dát mag je niet zeggen, dát mag je niet doen en dát mag je niet vinden’. Hoe kun je restricties aan vrijheid geven?”

Bij haar ligt de grens bij mensen pijn doen, zegt Bloemen. „Als ik een Surinaamse vrouw speel, dan doe ik dat met plezier en met respect. Ik praat over een onderwerp dat hartstikke actueel is en mensen liggen dubbel van het lachen. Dat is de kracht van humor.”

„Het is niet voor niets dat Joodse mensen na de oorlog zeiden: ’ik lach opdat ik niet hoef te huilen’. Daar gaat humor over, een zwaar onderwerp bespreekbaar maken. Op het moment dat je gaat segregeren en uit elkaar gaat spelen, dan ga je polariseren. Dan gaat het mis. Je moet elkaar opzoeken en proberen te begrijpen. Ik mag iets vinden en jij mag iets anders vinden. Daarna kijk je elkaar in de ogen, geef je elkaar een hand en heb je respect voor elkaar. Maar de laatste vier jaar is het zorgwekkend uit de hand gelopen.”

Wie het programma kent, ziet dat er binnen Beste zangers altijd rollen ontstaan. „Ik denk dat ik de moeder van de groep ben. Maar dat ben ik in het echte leven ook. Moeder en oma.”

Bij die rol hoort, behalve dat ze deelneemsters Hannah Mae en Sera van haar befaamde haakwerk heeft voorzien, ook dat ze wegbereider is. Zo is zij de eerste die haar verhaal doet. „Je hebt het nodig dat iedereen in de groep met zijn of haar persoonlijke verhaal komt. Eerlijkheid en openheid maken het écht waardevol. Ik heb mijn hele leven nog nooit niet over mijn incestverleden gepraat.”

In het begin kostte het haar moeite. „Daarna realiseerde ik me dat ik een boodschap had. Sindsdien zet ik me daar ook vol voor in. Juist om degenen die het nu gebeurt, te helpen. Je bent niet alleen, al denk je dat natuurlijk wel als je door je eigen vader wordt verkracht. Het is natuurlijk heel pijnlijk om erachter te komen dat er nog veel meer mensen zijn die dat is overkomen en nog steeds overkomt. Tegelijkertijd is het ook heel bevrijdend omdat je denkt: het ligt niet aan mij. Het ligt aan de pleger, aan de dader. Schuld en schaamte horen niet bij jou.”

Karin Bloemen vond het reuze spannend hoe anderen haar liedjes zouden vertolken. „Bepaalde nummers zijn inhoudelijk zwaar en moeilijk. Wat Matthijn Buwalda met Met heel mijn hart heeft gedaan, vind ik knap. Dat heb ik voor mijn 40-jarig jubileum met het Metropole Orkest gezongen, ik had er zelf al veel moeite mee. Dan zie ik hem het doen en dan schiet ik alle kanten op en ben ik ook bezorgd. Je moet niet stikken in emotie, maar erboven hangen als je het zingt.”

Zij wist dat ze het droog moest zien te houden. „Hoe moest ik me tot zijn vertolking verhouden zonder een emotioneel wrak te worden? Als ik ga huilen, komt al het verdriet mee. Om de dood van mijn vader, de dood van mijn moeder, de ziekte van mijn kind, het overlijden van mijn zus, het overlijden van haar kind. Dan stapelt het en gaan de sluizen open.”

„Ik wilde hem niet afleiden met mijn verdriet. Want ik weet hoe het is als je staat te zingen en je iemand in de zaal ziet breken. Maar als de emoties echt zijn, dan komen ze toch. Iedereen was eerlijk binnen zijn eigen verhaal waar verdriet, angst en verlies in zitten.”

Bloemen heeft inmiddels zo’n beetje alle prijzen op haar vakgebied gewonnen die ertoe doen. Hoe kijkt ze terug op haar carrière? „Mijn jeugd was echt heel pijnlijk. Mijn opleidingstijd heeft me opnieuw gevormd. Het heeft me mijn mens zijn en mijn kracht laten vinden.”

„Het leven daarna was vol cadeaus. Niet alleen omdat ik dit jaar dertig jaar gelukkig getrouwd ben, maar ook omdat mijn drie kinderen het waanzinnig goed doen. Daarnaast heb ik in mijn carrière alles kunnen doen wat ik wilde.”