Schrijver Renske Jonkman verruilde de stad voor het volle leven op het platteland. 'Ik kan goed denken hier'

Steeds meer mensen verlaten hun geboortestreek om in de stad te gaan wonen. Het CBS heeft berekend dat het aantal bewoners in de stedelijke gebieden van Nederland de afgelopen 100 jaar bijna is verdubbeld. Voorspeld wordt dat in 2030 wereldwijd 60 procent van de wereldbevolking in een stedelijke omgeving woont.

Schrijver Renske Jonkman (Alkmaar, 1982) volgde het omgekeerde pad. Na een tijd in Amsterdam woont ze sinds een aantal jaar weer in de streek waar ze vandaan komt, een gehucht even buiten Heerhugowaard. Ze schreef een boek over wat dat met haar heeft gedaan, Uitwaaien. Ondertitel: Lofzang op ons vlakke land.

Terug op het platteland woonde Jonkman eerst een jaar in een kapschuur naast een boerderij die nog niet woonklaar was. ,,Als ik in die schuur zat, hoorde en voelde ik de stormwind op het hout knallen. Het was net alsof we in een schip zaten”, vertelt ze. Inmiddels is de boerderij klaar. ,,Het voelt alsof we een warme trui hebben aangetrokken.”

Voor een gesprek ter aankondiging van haar komst naar literatuurfestival Meet Me at the Lighthouse is ze binnen gaan zitten. Buiten gaat de zomer over in de herfst. ,,Ik hou van dit seizoen, van dit licht”, vertelt ze lyrisch. ,,Je hebt nu heel veel schakeringen. Er is het lage licht waar de oude Hollandse meesters zo van hielden, die oranje-gouden gloed.”

Uitwaaien vertelt aan de hand van observaties en persoonlijke verhalen hoe het is om buiten te wonen. Niet alleen in een huis op het platteland, maar ook echt buiten, in weer en wind. Het stelt je in staat het hoofd leeg te maken en nieuwe energie op te doen, schrijft ze. Het werkt louterend en vormend.

Toch kiezen steeds meer mensen voor de stedelijke omgeving. ,,Onze levens zijn ingericht op zoveel mogelijk binnen zitten. Je kunt de boodschappen letterlijk bij de deur laten afleveren. Het vermaak is in huis”, schetst Jonkman. ,,In de stad is alles binnen handbereik, de lijntjes zijn kort. Veel is overdekt: de sportschool, winkelcentra. Het wordt je allemaal heel makkelijk gemaakt.”

Wat meespeelt, denkt ze, is dat mensen steeds meer prikkels nodig hebben. ,,Toen ik hier kwam wonen, heb ik een jaar moeten wennen om de verslaving aan steeds weer iets nieuws en steeds weer iets anders los te kunnen laten. We zijn bang geworden voor leegte en verveling. Terwijl die veel kunnen brengen. Mij in ieder geval.”

Terug op het platteland leerde Jonkman opnieuw kijken. ,,Als ik nu op een bankje ga zitten, zie ik van alles gebeuren. Ik zie kleine verschillen. Ik zie bomen verkleuren. Ik hoor vogels, ik kan ze inmiddels herkennen. Mijn opmerkzaamheid is verbeterd. Ik kan goed denken hier. Ik heb de verte, de horizon en de lucht echt nodig.”

Jonkman komt naar Meet Me at the Lighthouse om met bezoekers te wandelen. ,,We gaan lopen, echt uitwaaien. Ondertussen vertel ik over mijn boek, ik lees ook voor.” Daarnaast voert ze een gesprek met Frank Westerman en Eva Meijer over luisteren naar de omgeving. ,,Bij mij zal het gaan over het zintuigelijke, over luisteren naar de wind.” Ook is er een leesclub met mensen die haar boek hebben gelezen.

Uitwaaien verscheen vorig jaar en maakte veel los, mede door het persoonlijke verhaal van Jonkman. Inmiddels is het boek ook in Duitsland uitgegeven. Dat is geen verrassing, Uitwaaien gaat over landschap en beleving – je zou het een boek over de Romantische traditie kunnen noemen. Inmiddels schrijft ze aan iets nieuws.

,,Sinds kort sta ik iedere morgen om vijf uur op om te schrijven”, vertelt ze. ,,Daarna ga ik wandelen met de hond. En ‘s middags paardrijden.”