Spanje in shock, al 39 doden geteld na treinramp Cordoba. ’Ons hart is gebroken’

Volgens Spaanse media liggen er nog 150 gewonden in ziekenhuizen, 24 van hen van hen zijn zwaargewond, onder wie vier minderjarigen.

De Spaanse minister van Transport, Óscar Puente, zei even na middernacht ’verbijsterd te zijn’ door het ongeluk, dat hij ´uitermate vreemd´noemt. Puente hield ’s nachts een persconferentie vanaf station Atocha in Madrid om uit te leggen dat alle inzittenden waren bevrijd en naar zes Andalusische ziekenhuizen waren gebracht.

„De Iryo-trein is praktisch nieuw. Hij is nog geen vier jaar oud en het spoor zelf is gerenoveerd. De werkzaamheden aan de spoorvervanging op dit stuk zijn in mei afgerond. Het ongeluk is buitengewoond vreemd, het gebeurde op een recht stuk spoor. Alle deskundigen staan voor een raadsel. Het is zeer ongebruikelijk en moeilijk te verklaren”, zei hij net na middernacht.  

De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft zijn agenda schoongeveegd om een bezoek te brengen aan de rampplek.

De trein van IRYO, die het ongeluk veroorzaakte, was onderweg van Málaga naar Madrid met 300 mensen aan boord. Net na 19.30 uur ontspoorde hij. De laatste wagons (zes, zeven en acht) kwamen daarbij terecht op het spoor waar net een Alvia-trein aankwam, met een snelheid van 200 kilometer per uur in de tegenovergestelde richting, onderweg van Madrid naar Huelva. De Alviatrein – met 184 mensen aan boord - ontspoorde hierdoor ook, en de trein gleed van een talud van zo’n vier a vijf meter hoog.

Vooral de eerste twee wagons – met 53 mensen aan boord - van de Alviatrein liepen schade op. „In de eerste wagon zaten 37 passagiers en in de tweede 16”, aldus Puente. Onder de overledenen is de Alvia-machinist van 27 jaar, hij werd frontaal geraakt.  

Dertig mensen raakten zwaargewond, van wie vijf in kritieke toestand. Allen worden inmiddels in het ziekenhuis aan hun verwondingen behandeld. Puente zegt dat het dodental nog kan oplopen. Hij kondigde de oprichting aan van een onafhankelijke onderzoekscommissie om de omstandigheden op te helderen.

María San José (33) was één van de passagiers die na een bezoek aan een vriendin in wagon zes van de Iryo-trein van Málaga naar Madrid reisde. Plotseling voelde ze trillingen, vertelt ze aan de Spaanse krant El País, toen wagons 7 en 8 frontaal op de andere trein botsten. Ze hoorde „veel gebonk, gebonk. Koffers begonnen te vallen, en het gebonk ging door tot de trein stopte. We dachten aan een ontsporing. Maar toen we uitstapten zagen we de verbogen wagons en twee wagons van de andere trein die waren omgekanteld”, zei ze, eraan toevoegend dat er ’veel gewonden’ waren. „We weten niets, we begrijpen nog steeds niet wat er is gebeurd of hoeveel doden er zijn,” zei ze rond 22:40 uur, terwijl ze met tientallen andere passagiers op een bus wachtte om haar en de andere passagiers naar Adamuz te vervoeren.

In het stadje is een opvangcentrum geopend waar mensen de nacht door konden brengen en waar ze dekens en eten kregen.  

In een van de treinen zat ook Salvador Jiménez, een journalist van de Spaanse omroep RTVE. Hij vertelt dat hij een sterke schok voelde ’als een aardbeving’, die zijn wagon deed schudden. Vanaf dat moment zag hij dat passagiers naar noodhamers grepen om deuren en ramen te openen om uit de trein te kunnen komen.  Hij zag ook hoe mensen uit de wagons werden gehaald en op brancards werden vervoerd. „We nog steeds in shock door wat er gebeurd is. Maar als je hoort dat er 21 doden zijn, dan besef je dat je tot de gelukkigen behoort. Bij mij in de wagon zat ook een baby, die gelukkig ook ongedeerd was.”

Burgemeester Rafael Moreno van Adamuz was als één van de eersten ter plekke. „Ik zag een passagier die volledig was verminkt, een in tweeën gesneden lichaam. Maar er was geen licht; het was nacht. De aanblik is afschuwelijk”, zei hij tegen El País.

De Andalusische regiopremier, Juan Manuel Moreno, zei in de loop van de nacht dat de reddingswerkers de hele nacht onder zeer complexe omstandigheden hebben gewerkt. „In het donker was het erg moeilijk om de lichamen te bergen.” Daardoor zou er volgens hem ook geen precieze informatie te geven zijn. „Pas morgenavond zullen we over beschikken over betrouwbaarder cijfers.”

In een officiële verklaring heeft spoorwegmaatschappij Iryo laten weten „het gebeurde diepgaand te betreuren” en dat alle noodprotocollen in werking zijn gesteld.

Het HSL-netwerk in Spanje is een paradepaardje van het land. Na China heeft Spanje het grootste netwerk van hogesnelheidslijnen (HSL) met ongeveer 4000 kilometer aan spoorlijnen die zich vanuit Madrid door het land vertakken. Sinds 5 jaar kunnen ook lowcostmaatschappijen zoals Iryo en Ouigo treinen aanbieden op deze lijnen, wat de Spaanse RENFE concurrentie oplevert - en de reiziger goedkopere tickets.

Iryo, eigendoem van het Italiaanse staatsspoorbedrijf Trenitalia met het Spaanse Air Nostrum en Globalvia als partners, geldt als de grootste concurrent in Spanje van RENFE.