Defensie pleit nadrukkelijk voor een uitzonderingspositie om ons land veilig te houden. Door stikstofregels dreigt de groei van defensie te stagneren. Foto: ANP/ HH
De gewenste groei van defensie dreigt te stagneren door knellende stikstof- en natuurregels. Daarover klinken in kabinetskringen grote zorgen. Het ministerie van Defensie pleit dan ook steeds nadrukkelijker voor een uitzonderingspositie om ons land veilig te houden.
De plannen om door dreiging de krijgsmacht te versterken, volgen elkaar in rap tempo op. Er komen nieuwe tanks, F-35-gevechtsvliegtuigen en ’dronekillers’; het personeelsbestand wordt bijna verdrievoudigd en gaat naar 200.000 mensen.
Nederland wordt volop herbewapend. Geld lijkt daarbij niet eens het grootste probleem. Ruimte en regels zorgen echter voor flinke kopzorgen in het kabinet.
Stikstof- en natuurregels
Bij betrokkenen klinkt dat de groei van de krijgsmacht op alle fronten dreigt te stagneren door stikstof- en natuurregels. Volgens ingewijden blijkt uit een nieuwe inventarisatie dat zowel de personele als de materiële groei stil zou vallen als er geen uitzondering zou worden gemaakt voor het leger.
Door ingewijden wordt geschetst dat er door natuur- en stikstofregels twee parallelle werelden lijken te bestaan: die van de regeltjes en die waarin Nederland moet worden beschermd tegen dreiging. Veiligheid zou daarbij voorop moeten staan, klinkt vanuit het kabinet. „Poetin zal niet stoppen bij een Natura 2000-gebied in Estland”, sneerde defensieminister Brekelmans al eens.
Brekelmans en Tuinman willen uitzondering
Brekelmans en staatssecretaris Tuinman (Defensie) pleiten daarom nadrukkelijk voor een uitzonderingspositie voor de krijgsmacht. Defensie probeert zo’n positie zowel in eigen land als in Brussel te bevechten, bijvoorbeeld door te werken aan wetgeving om milieuregels te omzeilen.
Voor de personele groei naar 200.000 mensen zijn extra kazernes nodig, maar vergunningen zijn nu moeilijk te krijgen. Het gebruik van nieuwe tanks en gevechtsvliegtuigen zou ook worden gehinderd door regels. De rechter oordeelde onlangs al dat defensie niet meer onbeperkt mag vliegen en schieten op de Vliehors Range op Vlieland. De Waddenvereniging had samen met Natuurmonumenten bezwaar gemaakt.
Betrokken bewindslieden vrezen meer van zulke beperkingen. „We moeten voorkomen dat we voor iedere extra tank een boer moeten uitkopen”, waarschuwt een betrokken bron. Het kabinet kijkt daarbij niet alleen naar eigen wetgeving, maar ook naar Brussel voor meer bewegingsruimte.
Meer investeren in defensie
De Europese Commissie lanceerde onlangs een document met ideeën om lidstaten in staat te stellen om meer en sneller te investeren in defensie. Daarbij kijkt Brussel ook naar het snijden in EU-regels die de krijgsmacht in de weg staan. Maar over brede uitzonderingen is Brussel nog niet concreet. EU-diplomaten zien het document vooral als een eerste stap om verder op door te bouwen.
Duidelijker is Brussel over wat het wil met het uitbreiden van de Europese defensie-industrie. De Commissie kondigt aan dat er in juni een voorstel komt ’om snelle verlenging van bouw- en milieuvergunningen voor defensie-industrieprojecten mogelijk te maken door deze aan te wijzen als zaak van openbaar belang’.
Het voorstel zal onderdeel worden van een breder plan om te snijden in bureaucratische rompslomp. Ook is het de bedoeling dat nationale regels worden geharmoniseerd op Europees niveau. Nu is het vaak nog een heel gedoe om bijvoorbeeld een tank te verplaatsen van de haven van Rotterdam naar Polen.
