Hoogste aantal verkeersdoden sinds 2007. Fietsers opnieuw het vaakst slachtoffer

De grootste toename is te zien bij fietsende mannen van 70 jaar en ouder. In 2025 vielen onder hen 118 overledenen te betreuren, 40 meer dan in het jaar daarvoor. Het is onduidelijk wat daarvan de oorzaak is. Veilig Verkeer Nederland (VVN) en de Fietsersbond roepen naar aanleiding van de nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) het kabinet op tot actie.

„Achter elk cijfer schuilt menselijk leed”, zegt VVN-directeur Evert-Jan Hulsof. „Het gaat om mensen die niet meer thuiskomen: ouders, partners, grootouders, kinderen. Het verdriet bij nabestaanden is enorm en vaak levenslang. Dat mogen we nooit reduceren tot alleen cijfers.” VVN spreekt van een ‘alarmerende ontwikkeling’ en ziet snelheid als één van de grootste risicofactoren.

„Lagere snelheden en veilige infrastructuur redden levens”, zegt ook Esther van Garderen, directeur van de Fietsersbond. „We willen allemaal dat onze dierbaren veilig thuiskomen op de fiets. Dat vraagt om een stevige aanpak: investeren in veiliger infrastructuur voor fietsers en voetgangers, zoals meer verkeersdrempels en bredere stoepen, én lagere snelheden voor gemotoriseerd verkeer.”

De Fietsersbond pleit onder meer voor een maximale snelheid van 30 kilometer per uur in de bebouwde kom. Dat is veiliger en heeft als bijkomend effect schonere lucht en minder geluidsoverlast. VVN wijst erop dat ook de toegenomen snelheid van fietsers een rol speelt en pleit voor een helmplicht voor alle e-bikerijders. Bij 63 procent van de overleden fietsers was hoofdletsel de belangrijkste oorzaak.

„Steeds vaker gaat het mis bij eenzijdige fietsongevallen”, stelt Hulshof. „Zeker bij e-bikes, die hogere snelheden halen en zwaarder zijn, zijn de gevolgen vaak ernstig. Voor oudere fietsers, die fysiek kwetsbaarder zijn, zien we dat dit veel te vaak fataal afloopt.” Van de fietsers die omkwamen reed minimaal 41 procent op een e-bike.

De Fietsersbond heeft zich eerder uitgesproken tegen een helmplicht en handhaaft dat standpunt. „Als er een helmplicht komt, stopt de helft van de 70-plussers met fietsen”, legt Van Garderen uit. „Dat is het paard achter de wagen spannen.” Wel adviseert de Fietsersbond naar aanleiding van de nieuwe cijfers 70-plussers een fietshelm te dragen in het verkeer. „Ook is het verstandig tijdig op een driewieler over te stappen bij verlies aan balans en spierkracht.”

Het aantal verkeersslachtoffers is sinds 2007 niet meer zo hoog geweest. In dat jaar vielen 791 verkeersdoden te betreuren. In de jaren 2013 en 2014 noteerde het CBS de minste dodelijke slachtoffers: 570. In tweede helft van de vorige eeuw waren de aantallen verkeersdoden overigens aanzienlijk hoger. In 1972 viel een recordaantal van 3264 verkeersdoden. Pas in 2003 zakte het aantal onder de 1000.

Afgezet tegen de landelijke cijfers waren er op de wegen in Groningen en Drenthe vorig jaar iets minder doden te betreuren. Het CBS berekende voor elke provincie hoeveel slachtoffers er vielen per 1000 kilometer weg. Landelijk waren dat er 5,3, in Drenthe 4,7 en in Groningen 4,3. De wegen in Noord-Holland zijn met een gemiddelde van 7,3 slachtoffers per 1000 kilometer het gevaarlijkst.

Opmerkelijk is verder dat onder de 759 verkeersdoden aanzienlijk meer mannen (575) dan vrouwen (184) zijn. Daarmee steeg het aantal mannelijke slachtoffers met 21 procent, terwijl het percentage vrouwen daalde met 8 procent. Van de 759 verkeersdoden waren er overigens 47 niet ingeschreven in de Basisregistratie Personen. Dat waren vooral mensen die voor werk of vakantie in Nederland waren.