Mister Groningen Seaports

Harm Post is Mister Groningen Seaports. Voor hij hier in 2001 begon, werd hij door mensen rondom de sollicitatiecommissie nog weggezet als ‘die Gado-chauffeur’. En dat was niet positief bedoeld voor de voormalig werknemer van vervoersbedrijf Gado. Hij werd met twijfels binnengehaald, maar Post gaat zestien jaar later met klaroengeschal de deur uit.

Harm Post heeft Groningen Seaports in de vaart der volkeren opgestuwd. Een heel regiment directeuren plus bestuurders heeft getracht vanaf 1973 iets te maken van het havenschap dat de havens van Delfzijl en Eemshaven beheerde; Delfzijl floreerde wel door de industrie en de aanwezigheid van grote reders, maar Eemshaven werd gevoeld als een loden last.

De topmensen voor Post opereerden stuk voor stuk zonder succes. Een paar lokale bedrijven – Veem & Factor, Sealane, AG Ems – verdienden in de Eemshaven een leuke boterham, maar daarmee was het wel gezegd; het haventerrein bleef een lege vlakte.

Dat veranderde in 2001 met de komst van Harm Post. Het ging niet direct van een leien dakje, want de nieuwe directeur had wel wat aanloopproblemen. De eerste periode onder Post verliep eigenlijk zoals al die decennia daarvoor. Daar kwam nog gedoe bij met een zittende manager plus twijfels over subsidieaanvragen uit de jaren daarvoor. Ook liep Seaports een scheur in de broek op rond de komst van een Russische houthandelaar, die uiteindelijk niet kwam.

De rasoptimist Post kreeg niettemin stapje voor stapje greep op de gang van zaken. Al in 2004, nadat Theo Pouw, Holland Malt en Biovalue er waren neergestreken, voorspelde hij dat de Eemshaven een bouwput zou worden. ,,Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat wanneer het eenmaal begint te vibreren, dat iedereen dan begint te denken: nu moet ik er bij zijn. Klanten gaan dan andere klanten aanbrengen, het geheel krijgt een heel andere dynamiek’’, zei hij in 2004.

Jopie Positivo, Harm Ratelband, allerlei kwalificaties zijn hem al gegeven. Harm Post is een rasverkoper, zo wordt beweerd. We pakken een anekdote uit een verhaal van 2005. Toenmalig directeur Rob Wildschut van werf Niestern Sander vertelde: ,,Ik verdenk Harm van manipulatie en fraude. Hij heeft een flipperkast op zijn kamer staan en op een gegeven ogenblik stond ik tot mijn verbazing bovenaan op de scorelijst. Hij moest, toevallig, iets gedaan hebben van mij. Een paar dagen later stond Egbert Vuursteen van Wagenborg ineens bovenaan. En hij moest ook iets van Wagenborg. Nou, dan weet je het wel.’’

Het zijn trucjes die hij graag toepast. Post is een toneelspeler, iemand die met theatraal talent zaken aan de man brengt. Neem de nieuwjaarsrecepties van Seaports. Ze zijn onder Post uitgegroeid tot een feest waarbij van het managementteam enig entertainment-talent en zelfspot wordt gevraagd. De rondbuikige mannen moeten soms in strakke kleding opdraven voor een door Post bedachte act.

Die recepties worden door talloze bestuurders en ondernemers bezocht. Groningen Seaports is onder Post niet langer die ijzige ivoren toren, maar een dienstbare en scherp opererende club.

Het imago van Groningen Seaports veranderde langzaam van uitgesproken negatief naar gedurfd en vriendelijk. Post besefte hoe dat negatieve imago tot stand was gekomen en werkte die angel weg. In de jaren voor zijn komst lekten de namen van kandidaat-investeerders aan de lopende band uit. Het gevolg: als een gelekte naam zich niet vestigde, dan moest dat ook gemeld worden. Het rijtje mislukkingen was daardoor groot. Eemshaven werd zo tientallen jaren geassocieerd met een mislukte bananenterminal.

Post hamerde er vervolgens op dat namen niet meer op straat mochten belanden. Het motto werd: we communiceren geen contacten maar contracten: pas als een bedrijf de handtekening had gezet zou de naam bekend worden gemaakt. Er wordt tegenwoordig met dermate grote partijen gepraat (Google, Apple, Microsoft) dat daarvoor zelfs codenamen zijn bedacht. Hierdoor weet alleen een wie in beeld zijn voor de Eemshaven of Delfzijl.

Voor de goede orde: er zijn nog steeds tal van bedrijven die na een eerste inventarisatie afzien van een investering in de Eemshaven, maar we weten het vaak niet. Het zijn er overigens niet meer of minder dan elders.

Harm Post stuitte in de beginjaren op grote gereserveerdheid in Delfzijl en omgeving. Toenmalig wethouder Harrie Houwerzijl zei in 2005: ,,Ik ben van ‘eerst zien, dan geloven’. Hij is een rasechte verkoper, maar woord en daad komen bij hem wel overeen.’’

Jans Blok, oud-directeur van AG Ems (Borkumlijn Eemshaven), verklapte eens dat de ondernemers in de Eemshaven zich groter voordeden dan ze waren. ,,We hebben al die jaren de moed er een beetje in gehouden, want overal moesten we in de verdediging als je vertelde uit de Eemshaven te komen.’’

Post maakte Seaports ondernemender. Hij stelde vast dat er best veel partijen naar Noord-Nederland wilden komen, maar dat de benodigde infrastructuur al te vaak niet voorhanden was. Er moest geïnvesteerd worden zoals dat heet: investeren in bijvoorbeeld een bulkkade zonder dat er een klant was. Er konden dan spijkers met koppen worden geslagen als zich een partij meldde. Met de beschikbare Langman-gelden werd volop geïnvesteerd in kades en aanverwante infrastructuur.

Een uitspraak van Harm Post uit die tijd is veelzeggend: ,,Grote havens, grote bekken; kleine havens, nog grotere bekken. Anders weten ondernemers niet dat je er bent.’’

Nu, na zestien jaar Harm Post, is Groningen Seaports een internationaal opererend havenschap. Waarvandaan duizenden megaWatts energie komen van partijen als Nuon, Eemshavencentrale RWE, van windmolens en zeekabels. Om die reden wordt de Eemshaven ook wel het stopcontact van Nederland genoemd.

Zijn wendbare geest bleek op het moment dat de wereld niet meer zat te wachten op energie, omdat de crisis uitbrak. Post verlegde de focus voor de Eemshaven meteen en maakte van de acquisitie van datacenters, ofwel energieslurpers, een hoofdpunt. Hij mikte meteen op windmolens.

Post ventte de Eemshaven ook uit bij ondernemend Nederland door ondernemers mee te nemen in het programma ‘zout aan de broek’. Vis, jenever, snelle rubberboten en bedrijfsbezoeken vormden daarbij de hoofdmoot.

De grootste verdienste van Post is misschien wel dat hij op het snijvlak van markt en politiek behendig wist te manoeuvreren. Met overheden als aandeelhouders is het van belang dat Seaports als ondernemer onder de ondernemers opereert.

Dat is hem doorgaans goed gelukt, al blijft het derivatenverhaal hem in bestuurlijke kringen aankleven. Seaports moest door de komst van de centrales flink investeren. Aangezien de rentes rond 2007 enorm opliepen, werd dat risico afgedekt met een rente-instrument dat de kosten van oplopende rentes moest afdekken. Maar de crisis kwam en de rentes deden precies het omgekeerde van wat werd verwacht: ze daalden. Nadeel van een renteverzekering is dan dat je moet betalen.

Daar staat tegenover dat de investeringen door de crisis tientallen miljoenen euro’s goedkoper zijn uitgevallen. Bestuurders hebben er trouwens bijgezeten en meebeslist over de derivaten.

Misschien is het wel gewoon zo dat Harm Post net niet te lang is blijven zitten bij Seaports. Zestien jaar is wel erg lang. Het moment dat Post net een maand te lang blijft en met de staart tussen de benen moet afdruipen, komt dichterbij. Het is soms voorspelbaar wat hij roept.

Nu is de balans louter positief. Hij is een van de weinigen die in Noord-Nederland iets klaar heeft gemaakt met een semi-overheidsorgaan, omdat hij ondernemend is.

Post heeft van een mislukking een succes gemaakt. De ‘Gado-chauffeur’ heeft het nog ver weten te schoppen.