Versterking en restauratie van Rijksmonument Oezingaweer aan de Zeerijperweg in Loppersum. Foto: Huisman Media Foto: Huisman Media
Julian Bushoff en Sandra Beckerman zien dagelijks hoe de hersteloperatie in Groningen en Noord-Drenthe mensen murw slaat. Dat is begrijpelijk. De politiek kan zich dus geen pauze veroorloven. Met een nieuw kabinet ligt er een kans om eindelijk echte doorbraken te forceren.
De hersteloperatie in Groningen en Noord-Drenthe heeft veel mensen murw geslagen. Jaren van wachten, steeds nieuwe beloftes en een overheid die te vaak faalt, ondermijnen het vertrouwen. Dat is verklaarbaar. Maar als de politiek zich daarbij neerlegt, blijft één vraag over: hoe dan verder?
Komende week moeten de onderhandelende partijen een nieuw regeerakkoord sluiten. Het derde kabinet in nog geen vier jaar tijd. In Den Haag wisselen kabinetten elkaar in hoog tempo af, maar voor veel Groningers staat de tijd stil. Duizenden mensen wachten nog altijd op versterking of schadeherstel, er wordt nog gas gewonnen uit zeventien kleine velden en de ongelijkheid tussen gedupeerden groeit. De urgentie is groot, het geduld op.
De prijs van wachten
De gevolgen van vertraging zijn niet gratis. Neem een ouder echtpaar dat jaren geleden eigen geld moest voorschieten voor de sloop van hun huis. Pas veel later kregen zij dat geld deels terug, op een moment dat het leven al ingrijpend is veranderd en een van hen inmiddels in een verpleeghuis woont. Of denk aan de 95-jarige man die onlangs te horen kreeg dat hij nog zeker twee jaar moet wachten op duidelijkheid over zijn woning. Twee jaar wachten valt wel mee, wordt vaak gezegd. Maar wie 95 is, weet dat tijd geen rekbaar begrip meer is. Twee jaar maakt dan een wereld van verschil.
Deze verhalen staan niet op zichzelf. Meer dan zes jaar geleden interviewde deze krant 101 gedupeerden in het aardbevingsgebied. Inmiddels blijkt dat 70 procent van degenen die nog in hetzelfde huis woont, nog steeds wacht. De gemiddelde wachttijd: negen jaar.
Ondertussen bleef vorig jaar 421 miljoen euro voor herstel en versterking ongebruikt op de plank liggen. Recent volgde opnieuw een zware aardbeving, met bijna 4000 nieuwe schademeldingen tot gevolg. Even is er aandacht, daarna keert de stilte terug. Haast is geboden en Groningers snakken naar oplossingen van een slagvaardig kabinet.
De aardbevingsproblematiek heeft bovendien gevolgen waar je niet meteen aan denkt. Steeds meer verenigingen in het aardbevingsgebied kampen met een tekort aan vrijwilligers, waardoor bijvoorbeeld het zwembad in Ten Boer steeds minder vaak open kan. In deze krant lezen we: ‘We horen weleens dat mensen door de gevolgen van de gaswinning en de bevingen te druk zijn met schade of versterking van hun woning. Dan zeggen ze: geen tijd, we moeten tijdelijk ons huis uit. Dit kan ik er niet bij hebben.’
Hoop is een politieke plicht
Juist daarom mogen wij als Groningse Kamerleden niet cynisch worden. Een nieuw kabinet is geen garantie, maar wel een nieuwe kans. Die moet nu worden verzilverd met drie concrete doorbraken:
1. Stop met gaswinning, ook uit de kleine velden De belofte ‘geen Gronings gas meer’ is nog steeds niet waargemaakt. Versnel de afbouw en verleen geen nieuwe vergunningen voor gaswinning uit de kleine velden.
2. Doorbreek vastgelopen dossiers Honderden mensen zitten al jaren vast in onveilige woningen. Wijs één verantwoordelijke aan met doorzettingsmacht en budget om deze meest schrijnende gevallen nu eindelijk echt op te lossen.
3. Beëindig de ongelijkheid Onverklaarbare verschillen tussen buurten en straten ondermijnen gemeenschappen. Omarm het rapport van de commissie-Van Geel volledig. De kern is helder: iedereen een veilig, schadevrij en verduurzaamd huis.
Cynisme in Groningen is begrijpelijk. Berusting vanuit de politiek is dat niet. Dit nieuwe kabinet móét het verschil maken. Sinds de verkiezingen zien we een terughoudende houding bij veel partijen om nu iets te doen. Groningen kan niet wachten en we weten wat er nodig is. Laten we nu dus alvast beginnen wanneer de Tweede Kamer op maandag 26 januari de begroting voor herstel en versterking van Groningen en Noord-Drenthe bespreekt.
Sandra Beckerman and Julian Bushoff zijn leden van de Tweede Kamer voor respectievelijk SP en GroenLinks-PvdA