Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden Foto: Marcel Jurian de Jong
De moord op ayatollah Khamenei door de VS en Israël zet de wereld op scherp. Trumps koers raakt niet alleen Iran maar ook Europa en Noord-Nederland.
De dood van de Iraanse leider ayatollah Khamenei door Amerikaanse en Israëlische aanvallen maakt de wereld in één klap gevaarlijker. Het Iraanse leiderschap onderdrukt de bevolking al jaren op uiterst brute wijze en speelt op het wereldtoneel ook een agressieve rol. De laatste tijd heeft het regime duizenden demonstranten die daartegen in verzet kwamen gedood.
Maar toch blijft dit een politieke moord door een ander land. Als we dit normaal gaan vinden, schuiven we richting een wereld waarin leiders elkaar openlijk laten uitschakelen. Dat is een grens die we niet moeten willen overschrijden.
De aanval past in beleid dat Trump al langer voert en ook openlijk heeft aangekondigd. Het ingrijpen van de VS in Venezuela leidde ook al tot wereldwijde spanningen. In Iran zien we het nu ook: snelle acties met gevolgen die overal voelbaar zijn. Ook in de VS onder de MAGA-achterban van Trump groeit de kritiek dat het land hierdoor weer in langdurige conflicten wordt getrokken. Dat had Trump niet beloofd.
De gevolgen voor de Iraanse bevolking zijn ook uiterst onzeker. Trump riep hen eerder op in verzet te komen en beloofde Amerikaanse hulp, die niet kwam. Iraniërs die hun leven riskeerden betaalden een hoge prijs. Het regime is niet ingestort en het is ook niet realistisch dat het nu ineens wel machteloos is.
Voor Europa en Nederland heeft dit beleid ook gevolgen. Trump heeft meermaals gezegd dat Europese landen ‘aan de beurt’ kunnen zijn als ze volgens hem niet genoeg meebewegen met Amerikaanse belangen. De regering-Trump mengt zich ook steeds vaker in interne politiek van Europese landen. Hij spreekt openlijk steun uit voor rechts-populistische en nationalistische partijen die kritisch staan tegenover de EU. Het is verstandig zijn woorden serieus te nemen.
Voor Groningen en Drenthe zijn de gevolgen indirect maar niet onbelangrijk. Onze regio voelt internationale spanningen onder meer via de energiemarkt. Het conflict in het Midden-Oosten leidt waarschijnlijk tot hogere olie- en gasprijzen. Dat raakt huishoudens, bedrijven en overheden die al worstelen met hoge kosten en onzekerheden.
Die gevolgen blijven nu nog binnen de perken. De gasvoorraden worden gewoon aangevuld, ook als de Straat van Hormuz afgesloten raakt. Trump laat Nederland nu ook nog redelijk met rust. Maar het is zaak alert te blijven. Wat ver weg lijkt, kan snel dichtbij komen.
