April is de maand waarin het festivalseizoen van start gaat. Officieus gebeurt dat rond Pasen, feest van de wederopstanding. Tot zover het goede nieuws.
Want de festivals hebben het moeilijk. Landelijke media melden dat de kaartverkoop voor bekende evenementen als Lowlands, Pinkpop, Zwarte Cross en Best Kept Secret dit jaar opvallend traag op gang komt. Tickets worden door steeds meer mensen te duur gevonden. Al kan wie even wacht op een later moment soms ineens goedkoper terecht.
Dit alles staat niet op zichzelf. Volgens de Vereniging van Evenementenmakers (VVEM) kromp het aantal festivals vorig jaar naar 1.225, terwijl ook het bezoek terugliep, vooral bij muziekfestivals. Als oorzaken worden stijgende kosten, inflatie, personeelstekorten en een wirwar aan regels genoemd – kwalen die heel Nederland doen kreunen.
Dichter bij huis maakte deze week stichting Festival Beilen, organisator van onder meer het plaatselijke Koningsfestival en Oktoberfeest, bekend te willen stoppen. Dinsdag kondigde de vanuit Erica opererende organisatie van buitenfestival Pitfest hetzelfde aan. Vorig jaar gooiden Graveland in Hoogeveen en het Oktoberfeest in Emmen al de handdoek.
Laat kleine organisaties niet verdwalen in een wirwar aan regels
Veel festivals draaien op vrijwilligers, en juist daar wringt het. Vrijwilligers willen zich minder langdurig binden en geen financieel risico lopen. Het aantal actieve vrijwilligers vergrijst. Dat treft vooral plattelandsfestivals, waar de organisatie vaak volledig op lokale inzet leunt. Niet toevallig startte deze week in Drenthe de campagne ‘Kom jij ook vrijwilligen?’ om nieuwe mensen te werven.
Lokale identiteit
Aanwas helpt, maar er is meer nodig. Zoals structurele ondersteuning in de vorm van regionale vrijwilligerspools, betere begeleiding en het verlagen van drempels voor incidentele inzet. Daarnaast kunnen gemeenten meer uniformiteit brengen in vergunningseisen en kosten, zodat kleine organisaties niet verdwalen in een wirwar aan regels.
Ook samenwerking tussen dorpen en organisaties kan verschil maken, bijvoorbeeld door materiaal, kennis of beveiliging te delen. En dan is er nog de programmering. Festivals die zich sterker richten op lokale identiteit kunnen ervoor zorgen dat de gemeenschap zich mede-eigenaar voelt.
Maar zelfs met zulke maatregelen is er geen garantie dat alle festivals tot in lengte van jaren blijven bestaan. Nederland is een rijk festivalland, nog steeds. Dat daar ook minder goede tijden bij horen, is een verschraling waar we mee moeten leven.
