Het opvullen van rimpels, jukbeenderen en lippen met fillers wint flink aan populariteit. De afgelopen vier jaar steeg het aantal behandelingen met ruim 80 procent, blijkt uit onderzoek van het Erasmus Medisch Centrum (EMC). Met de oplopende vraag stijgt ook het aantal cosmetische klinieken. Maar lang niet altijd weten ze daar wat ze doen.
De fijne rimpeltjes rond je mond laten opvullen of de wallen onder je ogen. De afgelopen jaren is het aantal fillerbehandelingen enorm gestegen, blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC. Cosmetische klinieken krijgen het steeds drukker. Waar er in 2019 nog 162.000 keer fillers werden geïnjecteerd, was dat vorig jaar opgelopen tot 294.000 keer.
Rimpels
Een filler is een soort vulmiddel dat tijdelijk een plooi of rimpel opvult. Meestal wordt daarvoor hyaluronzuur gebruikt, een doorzichtige lichaamseigen gel. Op de juiste plek ingespoten, kan het verloren gegane volume in het gezicht worden hersteld. Maar steeds vaker treden er complicaties op na een behandeling.
Dat zien ze ook bij het complicatiespreekuur voor fillerbehandelingen in het EMC. „Bij ons komen mensen die bijvoorbeeld een bacteriële infectie hebben opgelopen”, zegt Peter Velthuis, oprichter van het spreekuur en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Cosmetische Dermatologie (NVCD). „Oorzaak daarvan kan zijn dat er is gewerkt met niet-steriele producten uit China.”
Ook zien ze er patiënten die na een behandeling met harde knobbeltjes zitten. Volgens Velthuis betekent dit dat iemand het verkeerde product heeft gebruikt. „Dan is bijvoorbeeld een vaste substantie ingespoten in plaats van een vloeibaar middel.” Het kan weken duren voordat deze knobbeltjes zijn opgelost.
Het aantal mensen dat met ernstige complicaties op de poli terechtkwam, is de afgelopen jaren licht toegenomen. Hielpen ze in 2021 338 nieuwe patiënten, het afgelopen jaar waren dat er 379. Maar lang niet iedereen meldt zich in het EMC, zegt Velthuis. Hij schat in dat het aantal mensen dat complicaties ondervindt na een behandeling zeker vier tot vijf keer hoger ligt.
Huidweefsel sterft af
Dat het vaker misgaat, is vooral toe te schrijven aan ondeskundige behandelaars, zegt Velthuis. „Als ze beter waren opgeleid of zorgvuldiger hadden gewerkt, was meer dan de helft van de complicaties voorkomen.” Zo ziet hij een paar keer per maand patiënten bij wie per ongeluk in een bloedvat is gespoten. Dat raakt verstopt waardoor huidweefsel kan afsterven.
Het aantal cosmetische klinieken is de afgelopen tien jaar fors gestegen. Omroep Brabant meldde afgelopen week dat in 16 van de 30 Brabantse klinieken cosmetische ingrepen worden uitgevoerd door personeel dat hiervoor niet is opgeleid.
„Schandalig en gevaarlijk”, zegt Maarten Façee Schaeffer, bestuurslid van de Nederlandse Vereniging Cosmetische Geneeskunde (NVCG). „Onze vereniging roept al jaren dat er steeds meer hobbyisten aan het werk zijn.” Al sinds 2015 maant de vereniging de overheid daarom tot actie. Maar pas afgelopen jaar erkende het ministerie dat er misschien een probleem is.
Artsenopleiding
Om te mogen werken met fillers moet iemand bevoegd zijn. Dat is het geval als iemand een artsenopleiding heeft gedaan en in het BIG-register staat. Daarnaast moet je bekwaam zijn. Pas na een tweejarige specialisatie ben je dat en mag je de beschermde titel ’cosmetisch arts KNMG’ dragen.
„Toch kun je nog steeds heel gemakkelijk een cosmetische kliniek beginnen”, zegt Façee Schaeffer. Als niemand controleert, kun je als ondernemer volgens hem doen wat je wil. Hij spreekt bijvoorbeeld over kappers en schoonheidsspecialisten die in hun zaak met fillers werken, meestal na een korte cursus van twee weken. „Hier zou de inspectie veel meer op moeten toezien en op moeten handhaven.”
Eerder dit jaar beloofde het ministerie van VWS extra geld en bevoegdheden voor de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Zodat zij voortaan beter kunnen controleren of mensen daadwerkelijk bevoegd en bekwaam zijn. De NVCG hoopt dat dit snel wordt gerealiseerd. „Want het is heel hard nodig.”
Dat het ook vaak goed gaat, illustreert de ervaring van de 51-jarige Sophie (gefingeerde naam). „Ik vond mijn kin en kaaklijn niet mooi. En ik had ingevallen wangen.” Drie jaar geleden ging ze daarom op zoek naar een kliniek voor fillerbehandelingen en kwam terecht bij cosmetisch dermatoloog Petra Dikrama. „Zij stond goed bekend. Ze was niet de goedkoopste maar ik vond kwaliteit belangrijker. Het ging wel om mijn gezicht.”
Sophie liet vier milliliter filler inspuiten, twee milliliter aan iedere kant van haar gezicht. „Toen ik een dag later in de spiegel keek, zag ik er veel jonger, frisser en meer uitgerust uit.” Sindsdien is ze twee keer teruggegaan voor een nieuwe behandeling.
„Vrouwen komen bijvoorbeeld bij mij als ze vinden dat ze er moe of verdrietig uitzien”, zegt Dikrama. „Ik help ze dan aan een uitstraling die weer bij ze past.” Voordat ze in 2020 haar eigen kliniek opende, deed ze onder meer een studie geneeskunde en een specialisatie dermatologie. Daarmee voldoet ze aan alle eisen en mag ze officieel met fillers werken.
„Ik zie graag dat mensen lekker in hun vel zitten”, zegt Dikrama. „Ik doe alleen waar ik achter sta. Ik injecteer niet meer fillers dan dat ik bij mijn eigen familie zou doen.”
