Volgens incassobureau Intrum wijten veel jongeren hun schulden aan verlokkingen via social media. Foto: Getty Images
De generatie Z is opgegroeid in een volledig digitale wereld, maar juist daarom blijken ze extra kwetsbaar voor verleidingen via sociale media. Daardoor belanden ze vaak in de schulden. Wel wordt nu minder gebruik gemaakt van ’koop nu, betaal later’
Van alle Nederlandse consumenten zegt 21 procent dat druk van sociale media hen in de schulden heeft gebracht. Onder de generatie Z, geboren tussen 1997 en 2012, loopt dat op tot 65 procent. Dat blijkt uit een Europees onderzoek van incassobedrijf Intrum onder 20.000 consumenten, waaronder 1000 Nederlanders.
De nieuwe digitale generatie lijkt financieel kwetsbaarder. Volgens Intrum komt dat niet zozeer door een gebrek aan geld, maar eerder door opvoeding en educatie. „Schulden ontstaan zelden door één aankoop. En wie weinig financiële basis meekrijgt thuis of op school, is gevoeliger voor druk van buitenaf”, zegt Michiel Dietz, directielid van het incassobedrijf.
Stress of ruzie
Volgens Intrum is er een nauwe samenhang tussen financiële problematiek en iemands jeugdervaringen. ,,Van de financieel meest kwetsbare groep groeide bijna de helft op in een huishouden waar geld vaak stress of ruzie veroorzaakte”, aldus Dietz.
Eerder deze maand startte online bank Buut al een campagne met posters om jongeren te waarschuwen voor de mooie verhalen van influencers die pronken met dure spullen en hun ’mooie levens’. Volgens de bank zorgen zulke post voor onrealistische verwachtingen en vergroten ze de financiële druk bij jongeren.
Verlokkingen
Consumenten kijken inmiddels wel wat kritischer naar online verlokkingen. Het aantal mensen dat vaak spontane online aankopen doet, is volgens het Intrum-rapport de afgelopen twee jaar ’fors gedaald’. Toch zeggen nog 26 procent van de Nederlanders dit te doen.
Ook wordt minder gebruik gemaakt van de optie ‘koop nu, betaal later’, zoals onder meer door Klarna wordt aangeboden. Dat deden vorig jaar 28 procent van de consumenten wel eens, tegen 40 procent in 2024.
Intrum constateert dat AI voor veel Gen Z'ers de rol van ouders of leraren deels heeft overgenomen. Jongeren zoeken steeds vaker digitale financiële hulp. Van de Gen Z'ers gebruikt 62 procent kunstmatige intelligentie om financiële voorwaarden en begrippen te kunnen begrijpen. Dietz: „Het lijkt erop dat kunstmatige intelligentie deels het gat vult dat financiële educatie heeft achtergelaten. Dat helpt bij het begrijpen van ingewikkelde voorwaarden.”
Van alle consumenten ziet ook bijna 47 procent voordelen aan de toepassing van AI in kredietbeslissingen, zoals geautomatiseerde betalingsherinneringen of chatbots. Daarin schuilt volgens Dietz wel weer een risico. „Wie te veel vertrouwt op AI-hulpmiddelen, bouwt minder eigen financieel inzicht op. Daarnaast maken deze modellen soms fouten. Dat maakt consumenten op termijn kwetsbaarder.”
