Hoe maak je zelf een onderhoudsarme maar groene tuin? ‘Elke druppel water telt’

De vorst is uit de grond, dus dit weekend kan er weer volop gespit, gesnoeid en geplant worden in de tuinen. Maar die tuinen bestaan voor tweederde uit stenen. Dat percentage baart de Nederlandse waterschappen, waaronder Wetterskip Fryslân, grote zorgen.

Zij grijpen het begin van het tuinseizoen dan ook aan om het gebruik van regentonnen en wadi’s te stimuleren. In tijden van extreme regen kunnen wadi’s – een verdiepte plek in de tuin – helpen om overtollig water de bodem in te laten zakken. Als er droogte heerst, komt in regentonnen opgevangen regenwater juist van pas.

Volgens Jeroen Haan van de Unie van Waterschappen „telt elke druppel”. Hij vindt dat het opstellen van normen voor de verhouding tussen stenen en ‘groen’ in tuinen ook kan helpen. „De politiek kan zeggen: we vinden het niet acceptabel dat je je tuin helemaal volgooit met tegels, want daardoor komt alles aan op het riool. Terwijl je water juist het beste kunt opvangen door het geleidelijk in de bodem te laten wegstromen.”

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde recent zelfs dat overheden, bedrijven en burgers onvoldoende voorbereid zijn op onveilige situaties die kunnen ontstaan door extreme regenval. Gemeenten en waterschappen zouden volgens de OVV „meer prikkels” moeten geven aan mensen om zelf maatregelen te nemen, zoals het opvangen van water.

Burgers moeten geholpen worden met het aansluiten van regentonnen, geloven de waterschappen. Een derde van de tuineigenaren beschikt over een regenton, staat in een onderzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Van de rest wil bijna de helft best een regenton aansluiten op een regenpijp, maar vaak ontbreekt de kennis over hoe ze dat moeten doen. De waterschappen publiceren instructiefilmpjes en in Den Bosch zijn vrijdag gratis regentonnen uitgedeeld.

Ondertussen merkt hovenier Lolke Hiemstra van Hielke Nijp Hoveniers uit Stiens dat vooral ouderen verstening vaak als de oplossing zien als tuinieren te zwaar wordt. Toch zijn er manieren om een vrijwel onderhoudsarme tuin te maken, zegt Hiemstra. „Met groen.”

Hij wijst op de voordelen van een groene tuin. „Behalve de opvang van regenwater werken planten verkoelend in de zomer. Stenen slaan juist warmte op. En bovendien: van groen wordt een mens gelukkiger.”

„Een tuin kun je beplanten met vaste planten die goed tegen warmte en droogte kunnen, zoals persicaria (duizendknoop, red.), rudbeckia (zonnehoed, red.) of nepeta (kattenkruid, red.). Die kun je dan zo neerzetten dat een tuin goed dichtgroeit. Dan maakt onkruid geen kans en heb je toch een mooie, bloeiende tuin om van te genieten.”

Helemaal onderhoudsvrij zijn die tuinen niet. „Dan laat je de hovenier 2 keer per jaar langskomen. Dat is goedkoper dan iemand laten komen om al het onkruid tussen je tegels vandaan te halen, want dat moet toch ook gebeuren. Maar denken dat je met alleen stenen een oplossing hebt gevonden tegen onderhoud, dat is te simpel gedacht.”