Wat gaan we merken van de energiemaatregelen van het kabinet? ‘Compenseert nog lang niet alles’

Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn de olieprijzen omhoog geschoten. Hoewel sommige landen ervoor kiezen om de accijnzen op brandstof te verlagen, wil Nederland op een andere manier de prijzen voor huishoudens en bedrijven verzachten. Hiervoor gaat het kabinet 627 miljoen euro extra uitgeven en 340 miljoen euro aan belastingen verschuiven.

Machiel Mulder is hoogleraar energie-economie bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Hij is tevreden over de energiemaatregelen van het kabinet. „Deze maatregelen zijn er op gericht om mensen te helpen, vooral mensen die het wat moeilijker hebben”, licht Mulder toe. Zo wordt het Noodfonds Energie heropend. Dit fonds helpt huishoudens met een kleine portemonnee om de energierekening te betalen. Er wordt dan een gift rechtstreeks naar de energieleverancier overgemaakt.

Dat de accijnzen op brandstof niet worden verlaagd is juist goed, vindt Mulder. „Daarmee help je niet de mensen die het echt nodig hebben. Bovendien helpt het niet met verduurzaming.”

Voor mensen met lage inkomens komt er ook een regeling om hun benzine- of dieselauto in te ruilen voor een tweedehands elektrische auto. Ook krijgt het Nationaal Warmtefonds meer geld waardoor meer woningeigenaren een lening zonder rente kunnen afsluiten om hun huis te verduurzamen. „Dit is heel goed op de lange termijn, mensen hebben daar nog jaren plezier van”, zegt hoogleraar Mulder.

De motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens en bestelauto’s van ondernemers gaat flink omlaag en voor werknemers gaat de onbelaste reiskostenvergoeding per kilometer met 2 cent omhoog naar 25 cent. „Dat is best veel, maar het compenseert nog lang niet alles. Reiskosten worden betaald door de werkgever en niet door de overheid. Dus de mensen die hun reiskosten niet vergoed krijgen hebben hier geen baat bij.”

Het zijn dan ook vooral de mensen met lage inkomens, woningeigenaren en mensen die reiskostenvergoeding krijgen die wat van deze maatregelen gaan merken. Er gaat bijvoorbeeld geen geld naar het openbaar vervoer. „Die prijzen worden één keer per jaar vastgesteld. Dat maakt het openbaar vervoer nu wel aantrekkelijker, want die kosten zijn stabieler”, vertelt Mulder.

De maatregelen worden voor een groot deel betaald door andere belastingen te verhogen. Twee soorten belastingvoordelen voor ondernemers worden verkleind of afgeschaft en de accijnzen op alcohol gaan met de inflatie mee omhoog. „Voor de mensen die veel alcohol kopen wordt het duurder.”