Yorick (35) wil met zijn nieuwe koffiezaak in Groningen de (koffie)wereld veranderen. ‘Geen traktatie, maar elke dag betaalbaar’

Aantekeningen maken tijdens een gesprek met Yorick Bruins (35) is een uitdaging, dat weet hij zelf maar al te goed. Als een wilde waterval stromen de verhalen over tafel. Het is bijna niet bij te houden. Hij vertelt hoe verziekt de koffie-industrie is, over hoe we dat kunnen verbeteren, over hoe slecht het is dat bedrijven als Starbucks hun koffiebonen compleet zwart verbranden.

„Als ik jou een verrotte wortel geef en je laat die verbranden in de oven, dan heb je hetzelfde resultaat als wanneer je een verse wortel in de oven laat verbranden. Door het te verbranden maskeer je de smaak volledig en maakt het niet uit met wat voor product je begon.”

Yorick is tot op het bot idealistisch. Tenminste, zo komt hij over. „We willen het met Wakuli makkelijk maken om mee te doen aan de nieuwe wereld.”

Wat doet Wakuli dan precies? De koffieketen met felblauw en gele kleuren en grote ramen opende onlangs haar twintigste vestiging in Nederland. In Groningen, aan de Stoeldraaierstraat. Een bijzondere vestiging, volgens Yorick. Omdat Groningen zijn geboortestad is. Alhoewel, als hij dat zegt worden zijn ouders boos. Hij is in Paterswolde geboren, ging naar school op het Praeadinius Gymnasium, zijn vader drinkt graag borrels bij Soestdijk en een jeugdvriend groeide op in de Zwanestraat (om de hoek van het huidige Wakuli).

Hij richtte Wakuli samen met Lukas Grosfeld (34) in 2019 op als online winkel voor koffiebonen. Die haalde hij rechtstreek van boeren in Tanzania, brandde hij bij een branderij in Amsterdam en hij verpakte ze in zakjes in de woonkamer van een gedeeld appartement in de hoofdstad.

Dat groeide razendsnel uit tot een populaire online winkel. Drie jaar geleden openden ze een eerste fysieke winkel in Amsterdam. Daar zat ook een koffiebar bij, zodat mensen het product meteen konden proeven. En ook om het mensen zo makkelijk mogelijk te maken om goede koffie te drinken. Een kleine cappuccino kost hier 3,30. „Wij willen geen traktatie voor de zaterdag zijn, wij willen elke dag voor zoveel mogelijk mensen betaalbaar zijn.”

„Daarom doen we niet snobistisch als je siroopjes en melk door je koffie wil. We zijn er voor de doorgewinterde koffiedrinkers én de tieners die voor het eerst koffie proberen.” Dat verklaart onder meer de gingerbread white chocolate cappuccino, de purple pumpkin spice latte en de salt ‘n sweet popcorn latte.

Volgens Yorick is de huidige wereldwijde koffie-industrie ‘flink verpest’. „Negen bedrijven hebben alle macht in handen. Dat zijn de Starbucks, de Nestlés en Douwe Egberts van deze wereld. Ik weet dat we hier allemaal trots zijn op die Friezen van Douwe Egberts, maar wat daar gebeurt is niet goed.”

„Die grote bedrijven zijn totaal niet transparant over waar hun bonen vandaan komen, betalen boeren structureel te weinig voor hun bonen en serveren vieze koffie aan de mensen. Koffie is qua waarde de grootste handel op het gebied van eten en drinken ter wereld, maar wordt gedomineerd door een klein clubje. Ze hebben de macht over productie, macht over de prijs en macht over de smaak.”

„Het gevolg is dat 70 procent van de koffieboeren geen leefbaar inkomen heeft. Dat is een oude wereld waar ik geen deel van uit wil maken.”

In 2017 was Yorick voor werk (hij was landbouwconsulent) in Tanzania. Daar ontmoette hij boer Robert (inmiddels een goede vriend). Die vertelde dat de prijs van koffie op dat moment zo laag was, dat hij de bonen dat jaar niet ging plukken. Dat zou hem minder geld kosten dan wel plukken. „Dat was het moment dat ik besloot dat ik de industrie wilde veranderen.”

Wakuli snijdt tussenspelers als DE, Starbucks en Nestlé uit het proces. In plaats van anonieme bonen van anonieme boeren te verwerken tot generieke gebrande bonen en die voor grof geld te verkopen, staat Wakuli naar eigen zeggen in nauw contact met de boeren. In dertien landen rond de evenaar zitten vertegenwoordigers van het merk en Yorick appt dagelijks met boeren. Wakuli koopt bij de in, ze vragen hen hoeveel ze nodig hebben om goed te kunnen leven en te investeren in de boerderij (en geven dat) en helpen hen met ontwikkelen.

Inmiddels werkt Wakuli samen met ongeveer 16.000 boeren in 13 verschillende landen. Volgens Yorick is er geen enkel ander bedrijf die dit op deze schaal doet.

De bonen branden ze zelf en verkopen ze alleen in hun eigen winkels. „Wij nemen de plek van DE in, maar laten de macht links liggen.”

Het gevaar is dat als Wakuli zo snel groeit, in elke stad zichtbaar is en een sterk merk wordt, dat het dan juist een soort DE wordt. „We kunnen de wereld alleen veranderen op grote schaal, als we het samen doen. Ik vind het heel tof wat koffiespeciaalzaken als Koffiestation en Black and Bloom doen en zij helpen met het vergroten van bewustzijn, maar met een paar kleine koffiezaken alleen ga je geen nieuwe wereld creëren. We moeten er alleen heel goed op letten dat we onze idealen vasthouden. Dat we de boeren goed betalen en transparant zijn naar consumenten. Gelukkig is het grootste deel van mijn baan precies daarvoor zorgen.”

Een Groninger die zo van de daken schreeuwt, waar komt dat vandaan? „Weet ik niet. Mijn ouders zijn niet zo, maar ze leerden me wel dat ik altijd aan anderen moet denken. Ik ben met veel privilege opgegroeid. Ik ben een witte man, ben naar een goede school geweest, groeide op in een mooie plaats. Ik heb hard gewerkt, maar ik had alles mee. Dan vind ik dat ik moet doen wat ik kan om de wereld mooier te maken.”