Het ontwerp van de Paddepoelsterbrug met een spiraal op een 'wierde'. Ontwerpschets van de gemeente Groningen
Een vrachtschip ramde in september 2018 de Paddepoelsterbrug in Groningen. Ruim zeven jaar later ligt er eindelijk een voorlopig ontwerp klaar voor een nieuwe brug. Omwonenden reageren verheugd.
Er moest heel wat water door het Van Starkenborghkanaal stromen voordat er consensus was over de nieuwe brug, die een belangrijke verbinding was van het Pieterpad en die Stad met het Ommeland verbond op een cultuurhistorisch belangrijke plek. Na de aanvaring was het eerst de vraag of er überhaupt een brug moest terugkeren. De gemeente wilde graag een beweegbare brug, Rijkswaterstaat wilde geen nieuwe brug.
Lange aanloop
Daarna werd gesteggeld over de kosten, die aanzienlijk hoger bleken dan aanvankelijk begroot. De totale kosten lagen rond 18 miljoen euro, waarvan het Rijk in eerste instantie maar 8,6 miljoen wilde bijdragen. Pas eind 2024 kwam de landelijke overheid met meer geld over de brug: 15,7 miljoen euro. Daar werd 2,44 miljoen euro bij opgeteld als afkoopsom voor toekomstig beheer. Het overgebleven bedrag van 2 miljoen werd door de gemeente betaald.
Gaandeweg het proces was er ook nog gedoe over het ontwerp. Omwonenden en de gemeente wilden een beweegbare brug, maar Rijkswaterstaat wilde een hoge brug waar de scheepvaart onderdoor kon varen. Gevolg van het Rijkswaterstaatplan was dat de brug een veel grotere impact zou hebben op het landschap en minder comfort bood voor fietsers en wandelaars. Dat vonden omwonenden lastig te verteren omdat het landschap zoals het nu is veel rust uitstraalt. Daarnaast gaat het ook nog om historische grond waar vroeger een groot klooster stond.
Andere locatie
Rijkswaterstaat hield voet bij stuk waardoor de ontwerpers een brug moesten tekenen die 9,7 meter boven het water uitstak. Dat betekende dat er een lange aanloop moest komen met een helling en dat had weer gevolgen voor de locatie. Op de oude plek van de brug was vanwege nabijgelegen bebouwing geen ruimte voor een helling. Daarom komt de brug enkele honderden meters ten westen van de oude locatie te liggen.
De brug steekt hoog boven het water uit. Ontwerpschets van de gemeente Groningen
Het resultaat van jarenlang soebatten, passen en meten is uiteindelijk dit voorlopige ontwerp van een ranke fiets- en loopbrug met een knipoog naar het verleden. Aan de noordzijde van het kanaal komt een wierde te liggen waarop de helling in spiraalvorm wordt aangelegd. Aan de zuidzijde, de kant van de stad, wordt de helling parallel langs het kanaal aangelegd. De nieuwe brug heeft geen gevolgen voor de fiets- en wandelpaden aan beide zijden van het kanaal. Wel moeten enkele bomen worden gekapt voor de aanleg van de brug.
‘Fantastisch werk’
Op de Facebookpagina Paddepoelsterbrug t’rug wordt het ontwerp overwegend met blijdschap ontvangen. Zo schrijft Benny van der Zweep: „De toekomstige brug ziet er fantastisch uit. Eindelijk na vasthoudendheid en een lange adem van het brugteam (daarin zaten omwonenden die meedachten - red.) Echt fantastisch werk!”
Los van de noodzaak spreekt het ontwerp Bauman-van der Zweep erg aan. „Het is jammer dat de brug zo hoog wordt, maar het is gelukkig geen landmark met hoge boog geworden. Het is een ranke brug geworden, inclusief knipoog naar de rijke historie van het gebied, die ogenschijnlijk mooi in het landschap wegvalt. En de hellingpercentages zijn goed te doen. In de buurt geloven we nu eindelijk dat de brug er echt gaat komen en dat ik straks door onze achtertuin naar Stad kan. ”
Mooi uitzicht vanaf de brug over het achtergelegen Ommeland. Ontwerpschets van de gemeente Groningen
Knipoog naar de rijke historie
De rijke historie van het gebied gaat terug naar de middeleeuwen en zelfs het ontstaan van de stad Groningen. Vroeger stroomde in het gebied de rivier De Hunze waar Stad aan ontsprongen is. In de wijde regio werden in die periode wierden gebouwd om droge voeten te houden bij overstromingen. In het ontwerp komt de wierde dus weer terug.
Daarnaast stonden er een klooster en kasteel Selwerd in de nabije omgeving en slingerde de Paddepoelsterweg, een van de oudste wegen van Noord-West-Europa, door het landschap. Die weg was aangelegd door monniken in de 13e en 14e eeuw en vormde de verbinding tussen het klooster van Aduard en filiaal van dat grote klooster bij het gehucht Rodeschool net boven Bedum. Bij opgravingen langs de weg werd zelfs handgemaakt aardewerk uit de 1e eeuw gevonden.
In december beslist de gemeenteraad over het ontwerp. Als de raad akkoord gaat, kan de bouw in eind 2026 of begin 2027 beginnen. Check voor meer informatie de site van de gemeente Groningen.
