Steeds meer criminelen houden zich bezig met cybercrime, ook in Noord-Nederland, zegt de nieuwe hoofdofficier Corien Fahner. Illustratie: archief DVHN
Criminelen verleggen hun werkveld steeds meer naar de digitale wereld, waarschuwt de nieuwe hoofdofficier van justitie Corien Fahner. Het aantal slachtoffers groeit snel.
Fahner, die haar carrière in de jaren negentig begon als griffier bij de rechtbank in Groningen, is vrijdag geïnstalleerd als de nieuwe hoofdofficier van justitie bij het parket van Noord-Nederland.
In een toespraak in de Nieuwe Kerk in Groningen ging ze in op de vele ontwikkelingen waarmee politie en justitie worden geconfronteerd. Een van de meest opvallende is de verschuiving van criminaliteit naar online. Dat betekent minder inbraken en straatroven, maar meer hacks en andere online criminaliteit. Justitie moet alle zeilen bijzetten om op die toenemende cybercrime in te spelen.
,,Er zijn heel veel slachtoffers van online criminaliteit. In 2024 waren het er zo’n 2,4 miljoen. Met één druk op de knop kunnen daders tegenwoordig honderden berichten versturen. Veel mensen negeren die, maar er zijn er altijd wel een paar die er in trappen”, ziet Fahner.
Criminaliteit in aardbevingsgebied
Maar dat is niet het enige speerpunt van justitie, aldus Fahner. ,,In Noord-Nederland is er ook criminaliteit gerelateerd aan de aardbevingen.” (Afgelopen week werden er in Groningen vijf mannen aangehouden die worden verdacht van miljoenenfraude met aardbevingssubsidies, red.). Voorts is het OM veel tijd kwijt met de criminaliteit rond het aanmeldcentrum in Ter Apel, aldus de nieuwe hoofdofficier.
De samenleving verandert, zien ze bij justitie. Dat heeft gevolgen voor het werk van de aanklagers. ,,We zien de onvrede terug in ons werk. Werken bij het Openbaar Ministerie is niet altijd makkelijk. Maar ons werk is meer dan het handhaven van regels. Het OM moet betrouwbaar, zichtbaar en toegankelijk zijn”, aldus de nieuwe baas van de noordelijke officieren.
Op de grote problemen bij het OM door de verouderde ict-systemen ging Fahner alleen zijdelings in. Onlangs dreigden officieren met stakingen en waarschuwden ze voor de kans dat er fouten worden gemaakt in processtukken, met alle gevolgen van dien. Fahner: ,,Tegenwoordig is alles digitaal. Of dat nu zo fijn is, laat ik in het midden.”
Crimineel netwerk van soevereinen
Bij het OM in de drie noordelijke provincies werken ruim 300 mensen. Er worden 11.000 zaken per jaar behandeld, waarbij ruim 1000 verdachten zijn betrokken. Jaarlijks zijn er dik 800 zittingen van de politierechter in Noord-Nederland en zeker 300 van de meervoudige kamer, waar de complexere zaken worden behandeld en waar langere straffen worden uitgedeeld.
Als voorbeeld van zo’n complexe zaak bij de meervoudige kamer noemt Fahner de Barracuda-zaak. Dat is het onderzoek tegen 8 verdachten die worden verdacht van geweld, wapenbezit, het bezit van gevaarlijke stoffen en het stalken van mensen. Het gaat om een crimineel netwerk van zogeheten ‘soevereinen’ dat de samenleving wil ontwrichten, aldus het OM. Op 4 december is er in de rechtbank in Leeuwarden weer een pro forma-zitting tegen 5 verdachten die deel uitmaken van deze anti-institutionele groep. Het gaat vooral om inwoners van Friesland.
Behalve een nieuwe hoofdofficier werden er vrijdag ook vijf nieuwe rechters benoemd bij de rechtbank Noord-Nederland en twee nieuwe officieren van justitie.