Een op de tien jonge scholieren wenst het geboortegeslacht te veranderen. Foto: ANP/Koen Suyk
Ruim een op de tien jongeren wil in de vroege tienerjaren van het andere geslacht zijn. Deze wens verdwijnt vaak als ze ouder worden.
Dat blijkt uit onderzoek van het UMCG. Dat maakt gebruik van gegevens van 2700 willekeurige jongeren uit de drie noordelijke provincies die meedoen aan een langdurig wetenschappelijk onderzoek. Toen ze 11 jaar oud waren, gaf 11 procent aan van het andere geslacht te willen zijn. Dat percentage daalde toen zij dezelfde stelling kregen voorgelegd in de jaren die volgden. Op 25-jarige leeftijd had nog 4 procent van hen die wens.
,,Die wens gaat kennelijk bij de meeste mensen over’’, zegt onderzoeker Sarah Burke. ,,Aan de andere kant blijkt uit ons onderzoek dat er jongeren zijn bij wie de wens van geslacht te willen veranderenblijvend of toenemend aanwezig is.’’
‘4 tot 6 procent niet happy met geboortegeslacht’
Daar kan psychiater Luuk Kalverdijk – betrokken bij het onderzoek en werkzaam bij het genderteam van het UMCG – over meepraten. ,,De onderzoeksresultaten sluiten aan bij andere cijfers: we wisten al dat 4 tot 6 procent van de bevolking niet happy is met het geboortegeslacht. De meesten van hen vragen hiervoor geen behandeling: minder dan een op de tien overweegt zich aan te melden voor een medisch traject.’’
Het onderzoek van het UMCG wijst volgens Burke ook uit dat jongeren die het andere geslacht wensten, vaker een negatief zelfbeeld hadden en vaker kampten met psychische problemen. ,,Kennelijk is er bij hen een hogere kans op psychische klachten’’, zegt Burke.
‘Twijfel is van alle tijden’
Het onderzoek zegt volgens haar niets over het al dan niet op jonge leeftijd in transitie gaan. Nederland was jarenlang gidsland in de benadering van transgenderjongeren door tijd te kopen met puberteitsremmers en dan op vrij jonge leeftijd voor een medische ingreep te kiezen. De kritiek op deze werkwijze neemt toe.
,,Ons onderzoek slaat niet terug op jongeren die in transitie zijn of gaan, maar is gedistilleerd uit gegevens van de langlopende studie Trails. Die onderzoekt de psychische, sociale en lichamelijke ontwikkeling van adolescenten en jongvolwassenen onder een algemene groep van 2700 jongeren’’, zegt Burke.
Burke zegt dat het onderzoek vooral inzicht biedt aan jongeren, hun ouders en scholen. ,,Het is voor jongeren goed te beseffen dat twijfel over je geslacht erbij hoort, dat het iets is van alle tijden en deel uitmaakt van de identiteitsontwikkeling in de puberteit en niet direct betekent dat ze transgender zijn.’’
Dat het onderzoek wellicht koren op de molen is van tegenstanders in de gevoelige transgender-kwestie, wuift ze weg. ,,Juist niet. Ons onderzoek toont aan dat twijfel over je geboortegeslacht niet iets abnormaals is, maar onderdeel van de natuurlijke ontwikkeling van pubers en jongeren.’’
‘Geen sprake van modegril’
Kalverdijk vult aan: ,,Er zijn mensen die roepen dat de wens van geslacht te veranderen een modeverschijnsel is, maar dit onderzoek laat ook zien dat die wens voor een kleine, maar niet te negeren groep een blijvende wens is.’’
Het aantal mensen dat zich niet kan vinden in het geboortegeslacht en daarvoor medische en psychische hulp zoekt, is groeiende sinds het begin van deze eeuw, zegt Kalverdijk. ,,Media-aandacht heeft ervoor gezorgd dat het aantal mensen dat er voor uitkomt en zich aanmeldt voor hulp nog meer toeneemt.’’
Volgens hem is onder meer uit onderzoek door de universiteit van Nijmegen gebleken dat er geen sprake is van een modegril veroorzaakt door bijvoorbeeld social media. ,,Wel hebben mensen het er nu meer over, waar men vroeger zweeg.’’
