Amerikaanse legerwagens reden begin november uit het ruim van het vrachtschip Patriot in de Eemshaven. Foto: Anjo de Haan
Als doorvoerhaven van wapentransporten naar Israël is de Eemshaven in Groningen niet geheel onomstreden. De provinciale politiek is hierover verdeeld.
Enkele partijen in Provinciale Staten riepen hun collega’s op dergelijke leveranties vanuit Groningen te veroordelen aan landen die mensenrechten schenden. Gedoeld wordt op wapens en militaire materialen die mogelijk worden ingezet door de Israëlische regering en bondgenoten in Gaza en Libanon.
SP, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Volt en Forum voor Democratie deden in de Staten een moreel appèl op de andere partijen. ,,De regering kijkt weg. Moet je altijd je ogen sluiten voor onrecht’’, stelde Fenne Feenstra (SP). De partijen vroegen het college van Gedeputeerde Staten in een brief aan Defensie het gebruik van de Eemshaven voor doorvoer en export van militaire goederen aan Israël af te wijzen.
Nationaal beleid
Gedeputeerde Bram Schmaal (Groninger Belang) wees de politieke motie ‘Niet in onze naam’, waarin werd verzocht een stevig signaal af te geven, niet af. ,,Als gedeputeerde ruimtelijke ordening heb ik hier geen mening over. Dit is een onderwerp van nationaal beleid. Het oordeel laat ik aan de Staten over.’’ Wel wees Schmaal er op dat de rechtbank in Den Haag eerder deze maand de Nederlandse Staat geen verbod oplegde.
Tien organisaties hadden een kort geding aangespannen. De rechter oordeelt dat de overheid voldoet aan de regelgeving. De Staat toetst of export van goederen vanuit havens zou kunnen leiden tot schending van het humanitaire oorlogsrecht. Ook zegt de rechtbank dat de overheid niet kan verplichten tot een volledig wapenembargo, omdat Israël het recht heeft zichzelf te verdedigen.
‘Wat ligt in onze invloedssfeer?’
,,Dat kan zo zijn, maar het is ook zo dat je voor jezelf de morele overweging kan maken of het uit jouw naam wel en niet mag’’, stelt Stijn ten Hoeve (Partij voor de Dieren). Willemijn Brilstra (VVD) wenst die afweging niet te maken. ,,We moeten realistisch blijven over onze rol en wat in onze invloedssfeer ligt. Er zijn strenge internationale regels. We moeten geen symbolisch standpunt innemen.’’
Feenstra vindt dat te kort door de bocht. ,,Moet je altijd je ogen sluiten als je onderdeel bent van een keten van onrecht?’’ Brilstra gooide het daarop over een andere boeg. ,,Wat wil de SP dan? Dat er iemand gaat staan in de Eemshaven en ieder krat opendoet om te zien wat er in zit en waar het heen gaat?’’ Brilstra verklaarde ook te spreken namens BBB en PVV. Defensie had aangegeven dat bestuurlijk draagvlak er toe doet en dat de provincie haar stem kon laten horen.
De motie ‘Niet in onze naam’ werd met 11 stemmen voor en 30 tegen verworpen.
