Goede aardappeloogst: Avebe laat fabrieken langer doordraaien

Normaal gesproken loopt de campagne van Royal Avebe in februari af, maar de verwachting is dat de fabrieken in het teeltjaar 2025 ongeveer drie weken langer moeten doordraaien om alle aardappels te kunnen verwerken tot zetmeel en eiwit. Ook in de Duitse fabrieken van Avebe, in Lüchow en Dallmin, wordt de campagne verlengd.

Uit de onlangs gepubliceerde jaarcijfers over het teeltjaar 2024 blijkt dat de boerencoöperatie een omzet had van 766 miljoen euro, iets minder dan de afgelopen jaren. Er werd 5,1 miljoen euro winst gemaakt, bijna twee keer zoveel als het jaar daarvoor. De prestatie-indicator komt uit op 136,79 euro per ton aardappelen. Die indicator is de richtprijs die de boer krijgt voor zijn aardappelen, afhankelijk van de kwaliteit van de piepers. Nog nooit was de prijs zo hoog als dit jaar. Bestuursvoorzitter David Fousert meldt dan ook dat hij tevreden is over het resultaat.

Terug naar 2025. Door goede teeltomstandigheden ligt het aanbod van aardappels dit jaar tien procent hoger dan vorig jaar. Daar komt nog bij dat het zetmeelgehalte van de piepers erg hoog is. Dat komt mede doordat veel meer aangesloten boeren dan verwacht nieuwe rassen met een hoge opbrengst poten.

Die rassen zijn gekweekt door Avebe-dochteronderneming Averis in Valthermond, waar nieuwe aardappelrassen worden ontwikkeld, vermeerderd en verkocht. Rassen met namen als Avemont en Aveline blijken zeer gewild. „Nieuwe varianten zijn binnen drie jaar al terug te vinden op dertig procent van de akkers van onze leden”, zegt David Fousert. „We hadden gedacht dat we pas over vijf jaar op dat punt zouden staan.”

Goed nieuws zou je zeggen, maar er leven ook zorgen, blijkt uit een toelichting van Fousert. Geo-politieke ontwikkelingen spelen een rol: de koers van de dollar is laag, die van de euro hoog. Dat is niet handig als Amerika een grote afzetmarkt is. En een overdadige oogst is mooi, maar meer is niet altijd beter.

Niet alleen in Nederland is het aanbod van piepers hoog, ook in de rest van Europa is dat het geval. Een groot aanbod betekent doorgaans lagere prijzen. „Dat merken we vooral bij het ‘gewone’ bulkprodukt zetmeel”, legt Fousert uit. „Door het grote aanbod is de prijs gezakt. Onze uitdaging is om de aardappel zo goed mogelijk te vermarkten, om toegevoegde waarde te creëren. Op die manier blijven we een toonaangevende speler op de wereldmarkt.”

Die ambitie is vastgelegd in de stategie ‘Versterken en Versnellen’, die de coöperatie twee jaar geleden invoerde. Korte samenvatting: Avebe gaat versneld door op de ingeslagen weg om nieuwe toepassingen te ontwikkelen op basis van hoogwaardig zetmeel en eiwit uit de aardappel. Het gaat om de verdere verfijining van ingrediënten voor drie markten: voeding, diervoeding en industriële toepasssingen.

In het innovatiecentrum van Avebe in Groningen presenteert Annelies Huisingh van de marketingafdeling enkele nieuwe toepassingen, zoals bontgekleurde vegan-macarons. „Deze macarons bevatten ons eiwit”, zegt ze. „Dat eiwit heeft als voordeel dat het een constante prijs en kwaliteit heeft, in tegenstelling tot kippeneiwit. En in deze jelly-snoepjes is zetmeel verwerkt, waardoor ze minder lang hoeven te drogen. Dat scheelt de producent veel energie.”

Haar collega Akkelien Vermue breekt een cupcake doormidden waarin aardappeleiwit is verwerkt: „Kijk eens hoe luchtig die is.” Het eiwit wordt ook gebruikt in producten van gemalen vis, zoals surimi. „Daardoor behoudt het dezelfde rekbaarheid en structuur als gewone vis.”

Fousert ziet volop kansen in dit soort nieuwe toepassingen, al is de markt nog klein. „Maar als het aanbod groeit worden deze toepassingen steeds aantrekkelijker voor producenten.”