Het tankenpark in Farmsum. Foto: Archief DvhN/Jan Zeeman Foto: Jan-Zeeman
Een opeenvolging van menselijk en technisch falen is de oorzaak van de lekkage van bijna 30.000 liter giftig aardgascondensaat vanuit het tankenpark van de NAM bij Farmsum.
Dat blijkt uit de eerste onderzoeksresultaten van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) naar het incident. Begin volgend jaar worden de definitieve onderzoeksresultaten en conclusies gepubliceerd. De SodM heeft vooral gekeken naar de oorzaken. Justitie gaat over eventuele overtredingen van de milieuwet maar daar kan het SodM niets over zeggen.
In de nacht van 2 op 3 oktober faalde de pomp, die ervoor moest zorgen dat het aardgascondensaat op een veilig niveau in de opvangbak bleef. De reservepomp is vervolgens niet automatisch gestart, waardoor het aardgascondensaat bleef stijgen en overstroomde naar een calamiteitenbak. Toen deze opvangbak vol was, is het aardgascondensaat in het riool gestroomd.
Medewerkers van de NAM ondernamen geen actie, hoewel tot tweemaal toe het alarm was afgegaan. Het aardgascondensaat is 2 uur en 12 minuten lang vanuit de calamiteitenbak in het hemelwaterriool gestroomd. De lekkage stopte nadat een medewerker van de NAM de reservepomp startte vanuit de controlekamer in Hoogezand. Uiteindelijk is er in totaal 29.000 liter aardgascondensaat in het oppervlaktewater terechtgekomen. Hoe deze opeenvolging van falen heeft kunnen gebeuren, is onderwerp van strafrechtelijk onderzoek.
Het tankenpark van de NAM staat momenteel onder verscherpt toezicht.
Omwonenden zijn in aanraking gekomen met aardgascondensaat. Zij hadden onder andere last van prikkende ogen, hoofdpijn en misselijkheid. SodM heeft met omwonenden gesproken. Uit deze gesprekken bleek dat omwonenden vonden dat ze direct na het incident geïnformeerd hadden moeten worden over het voorval en mogelijke gezondheidsrisico’s.
De NAM voert op dit moment onder toezicht van SodM een onderzoek uit naar de effecten voor de omwonenden van blootstelling aan aardgascondensaat. Begin 2019 worden de resultaten van dit onderzoek verwacht.
De NAM zal in januari een compleet eindrapport van het voorval overhandigen, waarna SodM een oordeel zal vellen. SodM zal in het kader van dit voorval ook kritisch kijken naar hoe het eigen toezicht verder verbeterd kan worden.
In een jaar tijd hebben zich bij het tankenpark vier incidenten voorgedaan. Het ging onder meer mis tijdens de Code Rood-blokkade in augustus. Toen betrof het volgens de NAM echter geen lek. Tijdens de acties zou verspreid over vier dagen 5.000 liter condensaatdamp via een drukventiel zijn ontsnapt in de buitenlucht.
Eerder lekte er op 1 augustus 6.000 liter uit een tank en een jaar eerder liep 2,5 kuub het Zeehavenkanaal in toen het misging bij het overladen van condensaat naar een tankschip.