Reclame voor vliegreizen op straat worden steeds vaker verboden. ANP/Laurens van Putten
De reisbranche en TUI vechten een aangekondigde verbod op vliegreclame in de gemeente Den Haag aan. De gemeente Groningen voerde eerder al een vergelijkbaar verbod in.
Het verbod in Den Haag, dat ook betrekking heeft op onder meer grijze stroomcontracten, cruisereizen en auto’s, is op 1 januari al ingegaan. De reclame wordt nu nog gedoogd. ANVR en TUI vechten het verbod vrijdag in de rechtbank aan.
„We vechten het aan, omdat het verbod is opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening en wat ons betreft een ernstige inperking van de vrijheid van meningsuiting”, zegt een woordvoerder van ANVR, dat net als TUI de kaarten nog voor de borst houdt voor de zitting.
Volgens omgevingsrecht advocaat Anita Nijboer van Six advocaten mogen gemeenten regels stellen, maar die moeten over de eigen ’huishouding’ gaan. „Regels stellen over de inhoud van reclame-uitingen is niet een aspect dat op gemeentelijk niveau gemaakt mag worden. Het gaat hier immers om een inbreuk op de vrijheid van meningsuiting. Het is niet aan de gemeenten om zich op dit terrein te begeven”, zegt Nijboer.
Groningen verbood reisreclame vorig jaar al, maar alleen op eigen meubilair
Een aantal andere steden is al langer bezig om bepaalde reclame te weren, bijvoorbeeld van vlees, zuivel of fossiele auto’s. Zo besloot de gemeente Groningen al in 2023 dergelijke reclame op straatmeubilair van de gemeente zelf te weren per media 2024.
De gemeente Den Haag gaat een stap verder door het overal in de gemeente te verbieden. ,,Om op gemeentelijk niveau te bepalen dat in de van gemeente geen reclame mag worden gemaakt voor vliegreizen gaat te ver. Het gaat hier om reclame voor legale activiteiten. Het is immers niet verboden om je benzinetank te vullen of een vliegreis te maken”, zegt Nijboer.
Den Haag profileert zich internationaal als stad van het recht en had vorig jaar 2,9 miljoen hotelovernachtingen, zo blijkt uit cijfers van de stadsmarketingorganisatie TH&P. Na reclameverbod heeft het gemeentebestuur besloten om uit te zoeken hoe het meer bezoekers uit Noord-Amerika en Azië kan trekken, omdat deze toeristen geld uitgeven in Den Haag. Die komen meestal per vliegtuig. Volgens een woordvoerder is er geen sprake van meten met twee maten. „We gaan bezoekers van buiten Europa niet weigeren, we willen met het reclameverbod vliegreizen niet stimuleren.”
‘Vliegen gelijk stellen aan roken is onzin’
Vliegen maakt als andere vormen van vervoer van economische, sociale of recreatieve activiteiten mogelijk, zegt luchtvaartexpert en economisch geograaf Gerben Broekema. „Daarom is vliegen gelijk stellen aan bijvoorbeeld roken ook onzin. Voor veel landen in de wereld, maar ook bijvoorbeeld Griekenland of Curacao is er geen alternatief om er te komen, minder vliegen raakt dergelijke landen direct economisch en sociaal.”
Noord-Holland zette onlangs een streep door het voornemen van een reclameverbod, omdat de bedrijven die de abri’s uitbaten tot 10 procent minder inkomsten hebben. In Amsterdam is twijfel over de uitvoerbaarheid van een verbod. De verboden lijken een trend.
De gemeenten Barneveld en Nunspeet hebben een aantal jaar geleden reclames verboden die vreemdgaan aanmoedigen. Den Haag mist door het verbod bijna vijf miljoen aan inkomsten, zegt gemeenteraadslid Richard de Mos. „Het is totaal onverantwoord dat de gemeentekas wordt geraakt door deze bestuurlijke blunder. Onze stad bungelt al onderaan op de economische lijstjes. Burgemeester en wethouders zijn bezig met klimaatdrammen, dit is kansloze symboolpolitiek.”
