Laurens Mengerink en Bart de Bruine kunnen nog lachen ondanks de huizenellende in Woltersum. Foto: DVHN
De versterking van huizen met aardbevingsschade in Woltersum is opnieuw vertraagd. Inwoners van het dorp zijn gefrustreerd. ,,Elke keer als je er over hoort, is er weer vertraging. Het is nooit eens goed nieuws.’’
Een regenbuitje hier en daar uitgezonderd, is het prachtig fietsweer in Woltersum. Het is rustig op straat in het kleine dorp. Maar schijn bedriegt. Achter de voordeuren stormt het.
,,Ze zijn hier heel kwaad, weet ik’’, zegt Jan Volgers (70). Hij spreekt niet meer in de wij-vorm, nu hij op het punt staat te vertrekken uit Woltersum. Verhuizers tillen de laatste meubels naar de vrachtwagen op zijn oprit aan de Kollerijweg.
Vaker vertraagde versterking
De woede onder Woltersumers komt door het slechte nieuws uit de gemeenteraad van Groningen. Alwéér is de versterking van de door bevingen beschadigde huizen in Woltersum vertraagd, maakte wethouder Inge Jongman bekend. De aankondiging leidde tot boze reacties in de raad. Ook de wethouder was boos en teleurgesteld. Het is de zoveelste tegenslag voor het zwaar getroffen dorp.
Twee jaar geleden kwam Volgers vanuit Dirkshorn met zijn vrouw naar Woltersum. Onbezorgd genieten van hun oude dag. Maar na een maand kreeg zij een beroerte en moest ze naar een verpleegtehuis in Ten Boer. Nu verkast Volgers naar een wisselwoning tot hij een nieuwe woonplek voor zijn vrouw en hemzelf gevonden heeft in Noord-Holland. ,,We hadden er zo veel zin in, maar onze toekomst is stuk.’’
Brief aan bewoners
De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) heeft alle bewoners van Woltersum met vertraagde versterking een brief gestuurd. In de brief noemt de NCG verschillende omstandigheden die de versterking lastig maken. Een groot deel van de woningen die moeten versterkt hebben maatwerk nodig, met vertraging tot gevolg. Vanwege de steeds veranderende spelregels nam de vertraging vervolgens verder toe. Daarom is het volgens de NCG noodzakelijk om een nieuwe planning te maken. De NCG stuurt de bewoners nog een uitnodiging voor een bijeenkomst in september om over de vertraging te praten.
Woordvoerder Petra de Maar van de NCG bevestigt dat bij een aantal adressen in Woltersum sprake is van vertraging. ,,Vanzelfsprekend vinden ook wij de vertraging heel vervelend voor de bewoners. Dit komt onder meer doordat begin juni enkele medewerkers het projectteam in Woltersum hebben verlaten. Nieuwe projectleden moeten eerst ingewerkt worden.’’ Volgens De Maar blijft de geplande einddatum van de versterking in Woltersum in 2027 onveranderd. ,,Om onduidelijkheid over de planning in de toekomst te voorkomen en kortere lijnen met de inwoners te creëren, gaan we vaker dan voorheen bijeenkomsten houden.’’
‘Je wordt aan het lijntje gehouden’
Het huis waar hij in woonde, is ook stuk. De muren zitten onder de aardbevingsscheuren. Ook mentaal liep Volgers een deuk op. ,,Toen we hier net waren, liepen we meteen tegen instanties aan. Je wordt aan het lijntje gehouden. Eerst moest ik strijd voeren om hier te wonen, toen kwam de strijd om voor mijn vrouw te zorgen daar nog bij. Het werd me allemaal te veel.’’
Heel jammer, noemt hij zijn vertrek. Hij zal Woltersum missen. ,,Het was hier mooi wonen met die prachtige molen tegenover ons huis. Maar nu heb ik het huis verkocht en heb ik er geen bemoeienis meer mee.’’
‘Zo langzamerhand niet meer serieus te nemen’
Het beschadigde huis van Volgers is niet het enige in Woltersum. ,,Zo langzamerhand kun je het niet meer serieus nemen. Om moedeloos van te worden’’, zegt een langslopende dorpsbewoonster. De versterking van haar huis zou na de zomer beginnen, maar dat lijkt niet meer te lukken.
Ze hoort steeds verschillende geluiden vanuit de Nationaal Coördinator Groningen (NCG), die verantwoordelijk is voor de versterking. ,,Je wordt heen en weer geslingerd. Het zou gewoon geregeld moeten worden, maar dat gebeurt niet. Ik probeer er soms maar gewoon niet aan te denken en niks over te horen. Je wordt er onverschillig van.’’
Over Woltersum
Woltersum is een klein dorp in de gemeente Groningen aan het Eemskanaal. Het telt ongeveer 350 inwoners en stamt uit de dertiende eeuw. In Woltersum staat een van de twee nog werkende houtzaagmolens in Groningen. De plaats kwam op 6 januari 2012 landelijk in het nieuws, toen alle inwoners voor een dag werden geëvacueerd vanwege de dreiging van een dijkdoorbraak van het hoger gelegen Eemskanaal. Woltersum is een van de zwaarst getroffen dorpen met aardbevingsschade.
De voorgevel van de woning van Laurens Mengerink in Woltersum is gestut vanwege instortingsgevaar. Foto: DVHN
‘Medewerker was niet rechtsbevoegd, dus ging het niet door’
Twee huizen verderop komt Laurens Mengerink (65) net thuis van een tochtje naar Duitsland met oppashond Evy. Terwijl de hond vrolijk door het huis dartelt, neemt Mengerink plaats op de bank in zijn woonkamer. De gevel aan de voorkant van het huis wijkt uit en is afgelopen jaar gestut. Mengerink kan sommige bakstenen er met gemak uittrekken. Zijn huis wankelde, maar staat nog overeind.
Het had anders gemoeten. Mengerink nam vijf jaar geleden samen met drie buren aan de Kollerijweg - onder wie de vorige bewoner op het adres van Volgers - zelf het heft in handen en maakte afspraken met de NCG om alle vier een nieuwbouwhuis te krijgen. ,,Alles was al op geld gezet, de typologie was vastgesteld. Maar omdat die medewerker van de NCG niet rechtsbevoegd was, ging het allemaal niet door. Een enorme teleurstelling.’’
‘Door bureaucratie duurt het nog zeker een jaar’
Vervolgens trokken de vier musketiers elk hun eigen plan. De bewoners van het huis op de hoek van de straat versterkten zelf hun huis. Het stel ernaast verkocht hun woning aan Volgers. De buurvrouw van Mengerink verhuisde begin augustus naar een wisselwoning. En hijzelf? ,,Ik koos in januari opnieuw voor sloop en nieuwbouw. Dat was nog een heel gedoe, want de stadsbouwmeester wilde de gevel behouden.’’
Vorige maand kreeg hij voor elkaar dat de onveilige voorgevel weg mag. Daarmee is het laatste obstakel verdwenen om zijn huis te slopen en een nieuwe woning neer te zetten. ,,Maar door bureaucratie met tekeningen en vergunningen duurt het nog zeker een jaar voor ze gaan bouwen. Ik ben onderhand al acht jaar bezig. Als alles straks achter de rug is, heeft mijn huis ter waarde van 3 ton mij ongeveer 4 miljoen euro gekost. Het slaat nergens op.’’
Bart de Bruine (62) heeft nog geen zicht op een uitweg uit de aardbevingsellende. Hij is een van de teleurgestelde bewoners die een brief van de NCG heeft gehad dat zijn versterking opnieuw is vertraagd. De Bruine haalt de brief tevoorschijn. ,,Eigenlijk is het al oud nieuws dat het niet meer ging lukken. Iedereen hier heeft vertraging. Iedereen hier heeft zijn eigen ellende.’’
Volgens De Bruine komt dat omdat er voor zijn huis nog geen funderingsonderzoek is geweest, om te kijken of zijn fundering problemen heeft die invloed kunnen hebben op het versterkingsproces. ,,Je kunt de boel wel herstellen, maar als er onder het maaiveld schade is, zit je een paar jaar later met nieuwe klachten.’’
De constante vertraging frustreert De Bruine: ,,Elke keer als je er over hoort, is er weer vertraging. Het is nooit eens goed nieuws. Het duurt allemaal zo lang. Om moedeloos van te worden.’’
De Bruine praat zelden met zijn buren over de opeenstapeling van teleurstellingen. ,,Je kunt er tóch niks aan doen. Er gaat zo veel geld naar adviezen en rapporten in plaats van werkelijk dingen opknappen. Het is een zooitje. Maar je moet zorgen dat je je humeur niet laat verpesten. Het is hier schitterend wonen.’’
Verslaggevers van Dagblad van het Noorden gaan in de maanden juli en augustus op pad voor de DVHN Zomertour. Al dan niet op uitnodiging verschijnen ze op plekken waar bijzondere, ontroerende of grappige verhalen zijn op te tekenen. Heeft u suggesties? Mail dan naar groningen@dvhn.nl of drenthe@dvhn.nl.