Niet alleen starters, ook senioren hebben problemen op de huizenmarkt. Makelaars in Drenthe en Groningen zien al een runnetje op levensloopbestendige woningen. Experts voorzien een ware run
Dit huis staat in Aduard te koop en wordt aangeprezen met 'slaap- en badkamer op begane grond'. Foto en bron: https://www.funda.nl/koop/aduard/huis-42735899-agricolaweg-7/
Niet alleen starters hebben moeite een huis te kopen, ook ouderen aan het einde van hun wooncarrière. En dat laatste probleem wordt alleen maar groter, voorspellen makelaars in Drenthe en Groningen én de Vereniging Eigen Huis.
Krijgen we naast de huidige krapte op de woningmarkt voor starters straks ook nog een teveel aan kopers voor de vaak wat kleinere huizen die voor 55-plussers geschikt zijn? Dat zou zo maar eens kunnen.
De Vereniging Eigen Huis (VEH) constateert namelijk nu al een tekort van zo’n 350.000 levensloopbestendige woningen voor de oudere kopers aan het eind van hun wooncarrière. En dat tekort gaat snel stijgen vreest de VEH. Deze belangenbehartiger van mensen met een eigen woning vindt dat kabinet en gemeenten daarom snel veel meer geschikte woningen voor senioren moeten bouwen.
Levensloopbestendig
Heel in het kort, een woning wordt al gauw levensloopbestendig genoemd als de slaapkamer, toilet en badkamer beneden zijn.
Op de makelaarssite Funda kom je de term steeds vaker tegen, toch houdt het aanbod nog niet over. Op het actuele aanbod voor heel Groningen van 1795 huizen staan 88 min of meer levensloopbestendige huizen te koop. In Drenthe zijn dat op een aanbod van 1543 er 122. Dat laatste aantal is wellicht zelfs nog wat te riant voor de weliswaar kooplustige maar iets minder kapitaalkrachtige 55-plussers, omdat onder het Drentse aanbod ook enkele optrekjes van rond de miljoen euro vallen.
Vraag is ‘echt wel’ groot en groeiend
Hoe dan ook, de vraag onder 55-plussers naar levensloopbestendige koopwoningen is groot en groeiend. ,,Echt wel”, zegt makelaar Edwin Ipema van Hup & Fidom in Hoogeveen. Als voorbeeld noemt hij de razendsnelle verkoop van een levensloopbestendig appartement aan de Aardenburg 17 in Hoogeveen. ,,Daar was echt heel veel belangstelling voor, vooral van gepensioneerden uit de regio. Het is dan ook 50.000 euro boven de vraagprijs van 309.500 euro verkocht. Uiteindelijk trouwens aan mensen uit Assen.”
Dit levensloopbestendige appartement in Hoogeveen was in mum van tijd en een halve ton boven de vraagprijs verkocht. Foto en bron: https://www.funda.nl/koop/verkocht/hoogeveen/appartement-42647815-aardenburg-17/
Nog aansprekender vindt Ipema een nieuwbouwproject van vijftien van dit type woningen aan de Boogerdweg in Noordscheschut van project-ontwikkelaar Vadémo uit Hoogeveen. ,,Zonder Funda, zonder reclame en niks online, is alles verkocht. Allemaal door oudere mensen uit het dorp zelf.”
‘We zien dat mensen er op jongere leeftijd over na gaan denken’
Makelaardij Dijkstra uit Zuidhorn heeft sinds heel kort aan de Agricolaweg in Aduard een vrijstaand huis met ‘slaap- en badkamer op begane grond’ te koop staan. Het huis met een vraagprijs van 525.000 euro verleidde liefst vijftien gegadigden voor een bezichtiging. Makelaar Douwe Dijkstra ziet al enkele jaren een toenemende vraag naar levensloopbestendiger woningen. ,,En de vraag neemt nu nog meer toe, want we zien dat mensen er op jongere leeftijd over na gaan denken. Eerder waren het de zestigers en de zeventigers. Nu praten we al over vijftigers die zich oriënteren op levensloopbestendiger woningen.”
Na de starthandeling door wethouder Roeland van der Schaaf sloegen diens collega Berndt Benjamins, Nijestee-directeur Pieter Bregman, Jordan Lingsma van bouwer Plegt-Vos en bewoner Maarten Brandts Buijs ieder een paal. Foto: Diepzeekonijn
Heel veel aanbod is er niet voor ze, weet Dijkstra. ,,Zeker niet in de nieuwbouw. In een project wordt vaak maar een klein aandeel levensloopbestendig gebouwd. Projectontwikkelaars zijn en worden door oplopende rente- en bouwkosten terughoudend. Voor zo’n levensloopbestendige woning heb je naar verhouding meer fundering nodig en je krijgt minder vierkante meters. Dan bouwen ze toch liever voor de meute. Starters, doorstromers en gezinnen.”
Dijkstra is het met de VEH eens dat het steeds meer een politiek vraagspel aan het worden is. Volgens hem zouden gemeenten sneller kunnen zijn met vergunningen voor collectieve initiatieven voor levensloopbestendig bouwen. Dijkstra noemt zoiets als ‘een Knarrenhof’, een woonvorm voor ‘jonge-ouderen’ en ‘oudere-jongeren’ die graag elkaar helpen en zo lang mogelijk zelfstandig willen wonen. Het is een inmiddels landelijk project dat in de stad Groningen – waar het idee is bedacht – evenwel maar niet van de grond komt.
De meeste senioren in Nederland wonen in een koophuis
Zes op de tien Nederlandse huizen is een koopwoning, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek. De meeste senioren in Nederland wonen in een koophuis dat veelal na verloop van jaren te groot is geworden, omdat kinderen de deur uit zijn of de partner is overleden. Ze willen vaak wel kleiner wonen, maar geschikt aanbod is er amper.
Een probleem dat voor ouderen in Groningen en Drenthe nog wat extra speelt, omdat die gewend zijn aan het wonen in en op veel ruimte in een buitengebied.
Makelaar Ipema uit Hoogeveen daarover: ,,Senioren verkochten via ons hun te grote huis in een dorp in het buitengebied om te verhuizen naar een koopappartement in Hoogeveen. Vlakbij voorzieningen als supermarkt en ziekenhuis. Maar dan blijkt zo’n appartement wel erg klein voor ze. Na een jaar zeiden ze recent tegen mij: ‘Zet ‘m maar weer te koop, we hebben toch iets groters nodig’.”
Senioren zijn nu al de snelst groeiende bevolkingsgroep van Nederland
De krapte op de kopersmarkt voor levensloopbestendige huizen zal alleen nog maar toenemen, rekent de VEH ons voor. Want senioren zijn nu al de snelst groeiende bevolkingsgroep van Nederland. Ons land bestaat in 2040 voor meer dan een kwart uit 65-plussers. Daarvan is een derde ouder zelfs 80 jaar.
Een deskundige van ABN AMRO stelde eerder dit jaar al dat veel ouderen nu wel willen verhuizen naar een seniorenwoning, maar dat toch niet doen omdat er geen passend en betaalbaar aanbod is. Volgens de bank zou Nederland de komende jaren daarom minimaal zelfs 400.000 tot 500.000 nieuwe seniorenwoningen nodig hebben.
Als meer ouderen zouden verhuizen naar een bij hun levensfase passende woning, dan leidt dat volgens de VEH tot een betere doorstroming op de nu oververhitte woningmarkt. Bovendien helpt het zorgkosten te beteugelen, denkt de VEH. ,,Overheid en gemeenten moeten daarom het tekort van nu al 350.000 levensloopbestendige huizen onderkennen en snel omzetten in doelgericht beleid”, zegt Cindy Kremer, directeur van Vereniging Eigen Huis.
In de optiek van de VEH moet zeker de helft van de nieuwbouwwoningen voldoen aan de woonwensen van ouderen om zelfstandig te kunnen wonen. Kremer: ,,Velen van hen willen graag verhuizen, maar er zijn onvoldoende geschikte woningen. Daardoor blijven zij in een te groot huis wonen dat steeds meer zorgen en beperkingen oplevert.”
Levensloopbestendig bouwen voor huurders nog niet zo eenvoudig
In de huursector merkt directeur Jaap Boekholt van woningstichting De Volmacht in Gieten dat levensloopbestendig bouwen nog niet zo eenvoudig is. Al jaren is De Volmacht in Gieten doende met een project Wijk van de Toekomst. Daarin worden bestaande huur- én koopwoningen, gezins- en oudere seniorenwoningen verduurzaamd en levensloopbestendig gemaakt.
,,Maar mensen die al vijftig jaar in een gezinswoning leven waarvan wij denken dat het niet meer past bij hun woonwensen, zien dat zelf vaak anders. Want tot onze verbazing schreven minder mensen zich in voor zo’n levensloopbestendig huis dan we hadden gedacht.” Hoewel De Volmacht geen speler op de kopersmarkt is, snapt Boekholt de VEH wel. ,,De overheid denkt meer in hoeveel woningen ze willen bouwen, maar minder in welk type is nodig. De regie daarin, die ontbreekt nu.”
Bouw meer patiowoningen voor kopers aan het eind wooncarrière
,,De vraag naar levensloopbestendige woningen is er altijd al geweest en zal toenemen”, zegt ook Groninger makelaar Henk Buma die nu voor een oudere klant in een twee-onder-een kap op zoek is naar een ander, kleiner maar wel bij haar leeftijd passend huis. ,,En dat is nog niet gevonden.”
Buma ziet wel wat in de bouw van meer patiowoningen voor de kopers aan het eind van hun wooncarrière. ,,Een slaapkamer beneden en een badkamer is samen al gauw 20 vierkante meer meer. Dat moet ergens vandaan komen, een kleinere tuin? Geen schuur of garage?
Ruim 40 procent van de senioren denkt aan verhuizen naar een kleinere woning. Dat blijkt uit een onderzoek van de Vereniging Eigen Huis onder ruim 82.500 huiseigenaren van 55 jaar en ouder.
Het beleid van Den Haag is al jaren gericht om mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. Het VEH-onderzoek leert dat ruim de helft (56 procent) van de ondervraagde 55-plussers dit beleid steunt. Senioren willen actief blijven en de regie over hun leven behouden. 12 procent van de senioren is bezorgd over vereenzaming en de extra druk op hun mantelzorgers.
De meeste 55-plussers (88 procent) hebben nagedacht over hun toekomstige woonsituatie. Hiervan heeft 44 procent ook daadwerkelijk stappen ondernomen door te verhuizen of door de woning aan te passen. Een kwart van de ondervraagden denkt niet aan verhuizen.
