De kinderen van Willemijn ter Veer-Bakker. Zij heeft hobbykippen en verkoopt eieren langs de weg in Den Ham. Foto: Nienke Maat
Hier! Verse Eieren! Wie een vers omeletje wil bakken hoeft niet naar de supermarkt. Langs de weg zie je regelmatig een eierkraampje, of zelfs een heuse machine. Welke kippen zitten daar achter?
Drie, en even later zelfs vier, auto’s stoppen vlak voor een schuur in Noordbroek met daarboven een wit spandoek: verse eieren. Uit de fietstassen komen lege eierdozen, een meneer met blauwe polo heeft er vijf bij zich. Geld in een ijzeren kistje en hop, weer door: met verse eieren inderdaad.
De kippen hebben uitzicht over de weilanden. Foto: Nienke Maat
Ze zijn bijna niet meer weg te denken: de vele eierkraampjes langs de kant van de weg. Voor een euro of 2 neem je tien eieren mee. Soms kosten ze 10 of 20 cent meer of minder. Daar willen mensen kennelijk een kilometertje of wat voor omrijden, of fietsen. Niet zo gek: in de supermarkt betaal je voor tien scharreleieren al gauw meer dan 3 euro. Vrije-uitloopeieren, of biologische, kosten minstens 4 euro.
Mag ik even bij je kippen kijken?
Eieren zijn natuurlijk een stuk goedkoper omdat er geen tussenpersonen zijn die ook aan het product moeten verdienen. Maar rijk wordt de boer niet van de straatverkoop, vertelt Jacco Wisserhof uit Rhenen. Hij is voorzitter Kring leghennenhouders LTO/NOP en heeft zelf ook een stalletje. „Tijdens corona namen de stalletjes een vlucht, toen werd een fietstochtje op het platteland een uitje. Voor ons is het een manier om burgers naar het boerenerf te trekken en te laten zien waar voedsel vandaan komt.”
Dagblad van het Noorden nam de proef op de som en belde aan bij de eierverkopers met een simpele vraag: mag ik even bij je kippen kijken?
Kippen kunnen vliegen
Net buiten Houwerzijl doet Carla van der Spek open. Deze familieboerderij biedt onderdak aan 40.000 vrije-uitloopkippen en er staat ook een kraampje aan de straat met verse eitjes. Al kiezen ze op deze snikhete dag amper voor de uitloop. „Kippen houden niet zo van zon”, zegt Van der Spek.
De vlag bij het kraampje van Carla van der Spek is de eerste reclame uiting. Foto DVHN
Om de grote stal is een ruim uitloopgebied, waar de kippen zelf naar toe mogen wandelen. Hier staan boompjes en een gaas omzoomt het verblijf.
„Kippen kunnen eruit vliegen”, bevestigt ze. „Maar dat doen ze eigenlijk nooit. Kennelijk vinden ze het hier wel best.” In een grote stal hebben de beestjes, witte kippen met rode lellen, drie verdiepingen en hier en daar hangt een schommel. Ze pikken rustig in het rond en kunnen vrij bewegen. „Dit ras”, wijst Van der Spek. „is veel vliegeriger en wendbaarden dan de bruine kip.”
De beesten zijn van oudsher bosdieren, en fladderen dus graag omhoog om een eitje te leggen. Die komen op een lopende band terecht, waar ze uiteindelijk in blauwe trays worden gelegd. De meeste eieren gaan naar Duitsland, zo’n 5 procent wordt aan de straat verkocht.„Dan krijg je toch het meest verse eitje. Voor ze in de supermarkt liggen, zijn ze vaak een week oud. En voor iemand zo’n pakje koopt ben je toch gauw weer een week verder.”
Elke dag verse eitjes. Foto: Nienke Maat
Verse eitjes zijn toch echt het lekkerst, vindt Van der Spek. „Veel mensen denken dat het voer invloed heeft, maar het belangrijkste is toch: hoe verser, hoe lekkerder.” De kippen eten tarwe van het eigen land en de mest wordt gebruikt voor de akkerbouw. „Een mooie gesloten cirkel.”
‘Na twee jaar leggen kippen veel minder eieren’
Net buiten Den Ham, aan de doorlopende weg, staat ook een bordje met ‘Vrije-uitloopeieren’. Naast een melkveebedrijf houdt Willemijn Ter Veer-Bakker nu een aantal jaar hobbykippen. „We zijn vlak voor corona begonnen, maar tijdens corona hadden we ook de tijd om bijvoorbeeld ons verkoophuisje te timmeren.”
De kippen zitten op drie plekken op het erf. Vlakbij huis, tussen de planten zitten de nieuwe aanwinsten: drie prachtige, goudbruine New Hampshire-kippen. Ze zijn nog jong. „Maar die vind ik wel mooi.”
In het Groningse landschap zie je steeds meer verkooppunten. Foto: Nienke Maat
Even verderop is een hok met hanen en naast de koeienstal scharrelen de meeste kippen in de schaduw rond. „Kippen zijn graag bezig”, vertelt Ter Veen-Bakker. Ze heeft veel over de kippen gelezen en in het afschermde stuk ligt bijvoorbeeld een ladder om mee te spelen. ‘s Nachts gaan ze naar binnen via een doorgang in de muur van de schuur. „Dat moet ook wel, we hebben een keer een steenmarter in het hok gehad, dat was vreselijk.”
De kippen leggen gemiddeld ongeveer tien eieren per dag. Niet zo veel, maar dat is niet gek, volgens Ter Veer-Bakker. „We hebben er veel oudere kippen bij zitten. Na twee jaar leggen kippen veel minder eieren, maar ik kan ze niet zo goed weg doen.”
Laatst was haar lievelingskip verdwenen. Zomaar. Na een tijdje dook ze weer op, met een kroost van zeven kuikens. Het gezinnetje woont voor nu veilig in de stal, om goed op te groeien. „Eigenlijk had ik al genoeg kippen.”
Voedselserie
Verslaggevers van Dagblad van het Noorden maken in de maanden juli en augustus verhalen over gezonde voeding en lokale producten uit Groningen. Wat is gezond voedsel en waar kun je daarvoor in Groningen terecht? Wat zijn de fabels? Hoe verandert onze manier van eten? Je leest het deze zomer in de DVHN Voedselserie.