Prijs voor koffie gaat door het plafond. Wordt het té duur? ‘Ik haal niet elke dag zo’n beker, hoor’

Anneke Jansen loopt domweg gelukkig met een troostrijk bekertje koffie over het Zuiderdiep in Groningen. Het betere begin van de werkdag. Soms haalt ze ook nog een chocoladecroissant bij Broodje van eigen deeg aan de Brugstraat, dan kan de dag helemáál niet meer stuk.

Jansen blijkt een kenner van de koffiemarkt. Ze geeft een beknopt overzicht van de koffiemarkt in Groningen. „Deze was 3,75 bij Bagels en Beans. Bij het Grand Theatre betaal je vier euro, maar de leukste en de lekkerste koop je op de markt voor maar 3,50. Maar dat is dus alleen op dinsdag, vrijdag en zaterdag.”

Vindt ze de koffie duur eigenlijk? „Ik woonde in Amsterdam dus alles valt mee. Maar ik haal niet iedere dag zo’n beker hoor, dan ben ik straks blut.”

Natuurlijk is het maar wat je gewend bent, feit is dat je een sloot geld moet neerleggen voor een bakkie pleur. De prijs van koffie ging het afgelopen jaar door het dak. Vraag maar aan Marco Dijkema van koffiebranderij Tiktak, sinds 1870 gevestigd in Groningen.

Ze verwerken er met vijftig man miljoenen kilo’s koffiebonen per jaar die ze betrekken uit Vietnam en Brazilië. „In Vietnam was het te koud en in Brazilië waren overstromingen. Of net andersom, pin me er niet op vast.”

Dus ja: misoogsten drijven de prijzen op. En dat is nog lang niet alles, legt Heleen Appeldoorn van koffiespeciaalzaak Simon Lévelt uit. Vrachtschepen mijden de Rode Zee om te voorkomen dat ze naar de kelder worden gejaagd door Houthi’s - omvaren kost geld. Het vervoer is sowieso een probleem omdat het aantal containers achterblijft bij de behoefte.

Komt bij dat er Europese regelgeving op stapel staat die koffie waarvoor bos is gekapt verbiedt. Goed voor de planeet, maar deze regels drijven de prijs wel op.

„En dan heb je nog de speculanten die zijn gaan beleggen in koffie. Die drijven de prijzen ook op”, zegt Appeldoorn. Ze denkt niettemin dat de verandering van het klimaat en de daaruit voorvloeiende misoogsten vooral debet zijn aan de prijsstijgingen. „Misschien dat de gebieden waar straks koffie wordt geteeld opschuiven net zoals je bij de wijn wel ziet.”

Dus wat is nu de situatie? Marco Dijkema van Tiktak geeft een minicollege: het aanbod is schaars, de vraag is groot. „Dat drijft de prijs op in de hele keten.” Binnen die keten probeert iedereen de effecten op de andere partij af te wentelen: de plantagehouder op de tussenhandel, de tussenhandel op de winkelier, de winkelier op de klant.

Gevolg: in de Albert Heijn kijk je tegen lege schappen aan waar normaal de koffiepakken staan omdat de supermarkt het nog niet eens is met Douwe Egberts.

Overigens lijkt het de klant weinig uit te maken. Bij Doppio aan de Brugstraat, waar je je iedere dag een extra vetribbel erbij kunt snoepen aan hemelse taarten en uitstekende koffie, zit het altijd vol. Cortado, espresso, ristretto, latte en cappucino het vliegt allemaal de toonbank over.

En intussen opent in Groningen de ene na de andere koffiezaak waar een mens zich te buiten kan gaan aan de meest exotische koffiecombinaties. Jordy Snuverink van Doppio heeft er geen last van. „De vijver is groot genoeg. Ik plus nog wel”, zegt Jordy over de koffieverkoop. De hogere prijs voor koffie zit hem niet echt in de weg. „Ik heb meer last van de gestegen huur”, zegt hij lachend.

In de Oosterstraat geniet Jules Kurvink van een kop thee in een enorme kartonnen beker van Albert Heijn. Zij heeft een aanvulling op het overzicht dat Anneke Jansen gaf. „Ze hebben een coffeecorner bij Albert Heijn en daar is het de hele dag happy hour”, onthult ze. „Je betaalt maar een euro voor een beker koffie en tien cent voor de beker! Appie is the best!”

Inderdaad, de goedkope koffie in de Albert Heijn blijkt een begrip. Femke van der Meer en Sophie Klein, zesdeklassers op het Werkman staan er net te tappen. „We hebben een tussenuur en we hadden het er nog over: gaan we naar DE of halen we hier koffie. Nou, de koffie hier is de omweg wel waard hoor. We gaan nu even zitten bij Bakker Bart.”