De doorsnee-energierekening gaat van 200 euro naar 250 euro per maand. Ook de benzineprijs zal blijven stijgen. Foto's: ANP/ Getty Images
De oorlog in het Midden-Oosten heeft ogenblikkelijk gevolgen voor Nederlandse consumenten. De doorsnee-energierekening gaat van 200 euro naar 250 euro per maand. Ook de benzineprijs zal blijven stijgen. In het zwartste scenario kan die ruim boven de 3 euro per liter uitkomen.
Dat blijkt uit een doorrekening van RaboResearch. „Ook als er komend weekend al onderhandeld zou gaan worden, dan nog werken de hogere olie- en gasprijs langere tijd door”, voorziet Rabo-econoom Hugo Erken. Rabo rekende eerst op een inflatie van 2,4 procent dit jaar, maar dat is nu bijgesteld naar 2,7 procent.
De voorspellingen voor een hogere energierekening zijn voor nieuwe contracten die mensen afsluiten. Rabo gaat ervan uit dat het ongeveer drie maanden duurt voordat de rap gestegen prijs van gas zich doorvertaalt in een hogere nota. Maandag steeg de gasprijs met 49 procent en dinsdag nog eens met 40 procent.
De Rabo rekent nu met een mild scenario waarbij olie en gas tijdelijk duurder zijn doordat een deel van de productie in het Midden-Oosten stil ligt en transport via de Straat van Hormuz nagenoeg onmogelijk is. Als die situatie langere tijd aanhoudt, dan leidt dat tot langduriger hogere inflatie.
Mocht de Straat van Hormuz, waar meer dan een vijfde van de olie en het vloeibaar gas uit de wereld langs moet, volledig afgesloten raken, dan zal dat tot nog hogere prijzen van energie leiden. In dat geval komt de inflatie voor Nederland boven de 3 procent uit. De benzineprijs gaat dan richting de 2,50 euro en een gemiddelde energierekening komt uit op circa 325 euro.
„Het heftigste scenario is wanneer kritieke infrastructuur in Qatar en Saudi-Arabië geraakt en onbruikbaar wordt”, aldus Rabo-econoom Igor Džambo. Dan schieten de prijzen van olie en gas nog veel verder omhoog. „Volgens onze energiespecialist is dat zo’n zwart scenario: dan is het maar net wat de gek ervoor geeft”, zegt Erken.
Nederlandse inflatie richting 5 procent
In dat slechtste scenario schiet de Nederlandse inflatie richting de 5 procent. De energierekening voor een doorsnee huishouden kan dan oplopen tot bijna 450 euro per maand, meer dan een verdubbeling ten opzichte van voor het conflict.
„En de benzineprijs gaat dan over 3 euro per liter heen”, aldus Džambo. „Wij verwachten overigens nu nog niet dat het zover komt, waarmee de economische gevolgen ook beperkter zullen zijn.”
Gareserves zijn erg laag
De situatie nu is nog niet vergelijkbaar met de energiecrisis na de inval in Oekraïne, toen de gasprijs nog veel hoger was. „Toen waren landen in paniek en boden tegen elkaar op”, zegt Erken. „Wat wel meespeelt, is dat de gasreserves erg laag zijn. Cruciaal is of die aangevuld gaan worden met duur gas.”
De inflatie was aan het dalen. Afgelopen maand kwam die uit op 2,4 procent, in de buurt van de gewenste 2 procent. Erken: „Maar wij rekenen er niet meer op dat die inflatie verder omlaag gaat.”
Hogere prijsstijgingen hebben meteen gevolgen voor de koopkracht van Nederlanders. Volgens doorrekeningen van het Centraal Planbureau staat die sowieso onder druk door hogere belastingen (de ’vrijheidsbijdrage’), een hoger eigen risico en de komst van een suikertaks.
