Het filiaal van Chipsoft aan de Abe Lenstra Boulevard in Heerenveen. Foto: Simon Bleeker
Nu criminelen patiëntgegevens bij Chipsoft hebben gestolen, staan de mediaschuwe eigenaren Gerrit (82) en Hans (60) Mulder weer in de belangstelling. Vader en zoon zouden echte Friezen zijn. Alleen, in Grou kent niemand ze. Of toch wel?
De zwijgzaamheid van de softwareleverancier is tekenend. Nadat de NOS begin deze maand de hack onthulde, bleef het eerst lang stil. Uiteindelijk gaf Chipsoft toe dat er een incident was geweest. De bekentenis dat er ook daadwerkelijk data waren ontvreemd, volgde pas dagen later.
Het IT-concern vormt een cruciale schakel in onze gezondheidszorg. Het bedrijf beheert namelijk voor 55 van de 75 ziekenhuizen in Nederland de privacygevoelige informatie van misschien wel 8 miljoen patiënten.
Nij Smellinghe in Drachten is klant, net als het Antonius in Sneek en ook Frisius MC in Heerenveen. Daarnaast gebruiken huisartsen en apothekers software van Chipsoft, evenals het Radiotherapeutisch Instituut in Leeuwarden en Revalidatie Friesland.
De Friese instellingen hebben inmiddels aangegeven dat er uit hun elektronische patiëntendossiers geen kritieke data zijn gelekt. Zelf meldt Chipsoft dat er bij de ransomware-aanval medische gegevens zijn gestolen, zonder duidelijk te maken van wie en waar. Het bedrijf wijst erop dat het forensisch onderzoek nog steeds loopt.
Rijkste Friezen
In de media worden de beide eigenaren van Chipsoft vaak weggezet als de rijkste inwoners van Friesland. Het ondernemersplatform Boppe Yn roemt zelfs de ‘nuchtere Friese no-nonsense mentaliteit’ van de Mulders. Hun bron?
Waarschijnlijk is die claim gebaseerd op de Quote 500, de jaarlijkse opsomming van Nederlands rijkste inwoners. Met een geschat vermogen van 950 miljoen euro eindigden vader Gerrit en zoon Hans Mulder in de laatste editie op plek 54.
Hun vermogen zou met 50 miljoen zijn gegroeid. Dat ze puissant rijk zijn, is een feit. Uit de jaarrekening over 2024 blijkt dat de Mulders alleen in dat jaar al 80 miljoen euro aan dividend van Chipsoft uitgekeerd kregen.
Quote 500
Geld verdienen als water heet dat. Het zakenblad Quote voerde jarenlang Friesland als woonplaats op, maar of de Mulders ook werkelijk Friezen zijn? Overigens ontbreekt in de laatste Quote 500 de link met it Heitelân, als domicillie noemt de redactie nu Nederland.
Wij zien ze hier nooit in Grou
Chipsoft heeft wel een filiaal aan de Abe Lenstra Boulevard in Heerenveen. Dat wel. Het hoofdkantoor staat evenzogoed in Amsterdam. In die stad begon veertig jaar geleden ook de geschiedenis.
Gerrit Mulder begon zijn bedrijf in 1986, toen hij als chirurg van het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam-Noord bijkans verdronk in de administratieve rompslomp. Samen met zoon Hans zette hij een automatiseringsbedrijf op, een besluit dat enorme gevolgen zou krijgen.
Monopolist
Als praktiserend monopolist houdt Chipsoft tegenwoordig de halve medische wereld in zijn greep. Alleen het Amerikaanse Epic biedt met elf Nederlandse ziekenhuizen in zijn klantenbestand enig tegenwicht.
In 2024 boekte Chipsoft een omzet van 174,8 miljoen euro. De nettowinst groeide met dik 40 procent naar 66,9 miljoen euro. Vandaag de dag werken er 546 mensen. Die moesten het lang zonder ondernemingsraad stellen en ook een raad van commissarissen ontbrak.
Tegenwoordig is dat niet meer zo. Evenzogoed heeft Chipsoft nog altijd niet zijn deuren geopend voor de buitenwereld. Onderzoeksjournalist Wilfried Koomen stuitte in 2022 op een muur van zwijgen, toen hij voor KRO NCRV zijn televisiedocumentaire Dodelijke Zorg maakte.
Hij sprak met meer dan vijftig ingevoerde ICT’ers, artsen en bestuurders over de macht van Chipsoft over ons zorgstelsel. Een van die criticasters vertelde dat de software zo complex werkt, dat er soms dodelijke slachtoffers vallen te betreuren.
Zwijgclausule
Niemand van de ingewijden durfde met zijn gezicht op tv: hun uitspraken werden nagespeeld door acteurs. Waarom? Rondom de softwareleverancier hangt een sfeer van juridische dreiging en intimidatie.
Documentairemaker Koomen bracht aan het licht dat Chipsoft een zwijgclausule in zijn contracten heeft opgenomen. Als ziekenhuisdirecteuren of hun werknemers zich over de softwareleverancier uitspreken, dan moeten ze een boete van 50.000 euro betalen.
Ook in Grou zwijgen de buren. Hoe de Mulders daar belandden? Daarvoor moeten we terug naar 1996. In dat jaar kochten Gerrit Mulder en zijn vrouw Liesbeth voor omgerekend 81.930 euro een van de recreatiewoningen nabij de Pikmar.
De Pikmar
In Grou spraken ze destijds schande van deze „hoge huizen”, gebouwd op „vogeltjesland”. LC-journalist Freya Zandstra ging op reportage naar De Burd en trof daar het echtpaar: „Als ik op vrijdagavond naar Grou rijd, roept mijn zoon: ga je weer naar de camping pa?”
Het echtpaar woonde toen in een flat in Amsterdam-West, Mulder senior werkte nog als chirurg. Hij viel voor het weidse uitzicht op het meer bij Grou. Bij het artikel verscheen een korrelige krantenfoto, waarop Mulder met zijn hond poseert.
Gerrit Mulder en zijn hond in 1997. Foto: Siep van Lingen
„Wij zien ze hier nooit in Grou”, zegt dorpshistoricus Bauke Lageveen. „Ik zou tenminste niet weten wie het zijn. Ik heb er nooit gesproken over gehoord dat het echte Grousters zijn..”
Amsterdam
Dat klopt ook wel. Gerrit Mulder kwam in 1943 ter wereld in Amsterdam, zoon Hans werd in 1965 in Groningen geboren. Toch zijn ze niet helemaal onbekend in Grou.
Voorzitter Jan Feike Hoekstra van de Skûtsje Kommisje weet dat de Mulders zich weleens in het dorpshart vertonen. „Ik ken ze niet persoonlijk, maar ik weet dat ze hier wel eens uit eten gaan”, zegt Hoekstra. Nee, hij komt ze nooit tegen bij de zeilwedstrijden. „Ze zijn ook geen sponsor van ons skûtsje.”
Mulder senior lijkt niet echt op te vallen. Hij rijdt bijvoorbeeld niet in extreem dure auto’s. Kennissen omschrijven hem als een intelligente man. Hij zou ook extreem zuinig zijn, en workaholic.
Fries Journaal
Voor zijn societyrubriek in het Fries Journaal verkeert Albert van Keimpema vaak tussen de captains of industry. Vanuit zijn ooghoeken heeft hij Gerrit Mulder weleens voorbij zien schuifelen.
Ik heb gehoord dat hij wel een beetje Fries spreekt. Zijn vader was huisarts in Workum.
Of hij de oud-chirurg weleens heeft aangesproken? Nee, bekent de societyjournalist. „De Mulders zijn vrij gesloten. Ze laten zich niet veel zien. Het zijn ook niet de gemakkelijkste mensen.”
Van Keimpema wijst op het conflict met de erven Kuperus. Samen met buurtgenoten probeerden de Mulders de woonark van Friesland Bank-directeur Jan Kuperus (1929-2011) uit hun uitzicht te krijgen. Die strijd won de familie Kuperus.
De oude Mulder schijnt best vaak in Grou te zitten. Of je de geboren Amsterdammer daarmee een echte Fries kunt noemen? „Ja, wat is Fries”, vraagt Van Keimpema zich af. „Ik heb gehoord dat hij wel een beetje Fries spreekt. Zijn vader was huisarts in Workum..”
