Zorgen om staat bibliotheken in Tynaarlo, ondanks verhoging subsidie. 'Armoedige bedoening'

Nog geen 5 minuten nadat vrijwilliger Nicolette Ritsema (54) de deuren van de bibliotheek in Vries van het slot heeft gehaald, druppelen de eerste vaste bezoekers binnen. Twee jongetjes stuiven voor hun moeder uit richting de kinderboeken. „Zij komen hier heel vaak”, zegt Ritsema. Als één van de jongens zich later met een stapel dikke boeken bij de uitleenbalie meldt, kijkt ze tevreden. „Heb je weer wat moois uitgezocht?”

Het scheelde niet veel of de bibliotheek in Vries had niet meer bestaan, zegt de moeder van de jongen als ze het leesvoer in haar boodschappentas steekt. „Dankzij de inzet van een paar fanatieke inwoners is hij gered. Gelukkig maar.”

Partijen in de gemeenteraad maken zich zorgen over de toekomst van de drie bibliotheken in Tynaarlo. De locatie in Vries is nog maar vier middagen per week open tussen 14.00 en 17.00 uur. Op zaterdag en zondag blijven de deuren gesloten. In Eelde heeft de bieb noodgedwongen haar intrek genomen in twee oude lokalen achter een voormalige basisschool.

Zuidlaren heeft het van de drie kernen het beste voor elkaar: het pand aan de Middenstraat heeft een grote leestafel en leden kunnen er op donderdagavond én in het weekend terecht.

Eind oktober maakte de gemeenteTynaarlo bekend dat de bibliotheken hun intrek moeten nemen in drie nog te bouwen cultuurhuizen. In de tussentijd krijgt Biblionet Drenthe, die de locaties in Tynaarlo beheert, jaarlijks steeds meer geld om de bibliotheken tot aan die verhuizing op niveau te houden.

In 2022 gaf Tynaarlo 9,80 euro per inwoner uit aan de bieb, het laagste bedrag van heel Drenthe. Na ingrijpen van de gemeenteraad werd dat opgehoogd naar 14 euro. De komende vier jaar komt daar ieder jaar een euro bij, om uiteindelijk op 18 euro per inwoner uit te komen: bijna een verdubbeling in zes jaar tijd.

Maar van dat geld zien inwoners en vrijwilligers nog maar weinig terug. Hoewel de gemeente – met bijna 35.000 inwoners – sinds 2022 ruim 2 ton extra heeft besteed aan het verbeteren van de bieb zijn de omstandigheden in Vries onveranderd. „Het zou zo fijn zijn als jullie ‘s avonds weer open konden”, zegt een vrouw tegen vrijwilliger Mina Hendriks (73) met haar armen vol boeken. „Het is nu herfstvakantie, maar normaal gesproken werk ik tot 17.00 uur. Dan gaan jullie al dicht.”

Eens per maand wordt er op woensdagochtend een activiteit voor kinderen georganiseerd, vertelt Hendriks. „Dat zouden we graag vaker doen, maar daar hebben we geen ruimte voor.”

Ook het assortiment kan een update gebruiken, vult Ritsema aan. „We hebben relatief veel kinderboeken. Daar krijgen we wel eens commentaar op van volwassen leden.”

Een bezorgde inwoner luidde eind september de noodklok en stuurde een open brief aan de gemeenteraad. ‘Leden van de bibliotheek in Eelde vertrekken en zoeken hun toevlucht in Haren of Groningen. Het is het dorp onwaardig. Waarom staan de bibliotheken niet hoger op het prioriteitenlijstje?’

Een woordvoerder van Biblionet Drenthe wil alleen schriftelijk reageren op vragen van DVHN. Volgens haar is de 220.000 euro extra subsidie uitgegeven aan het herstellen en verruimen van de collectie, het investeren in uren voor medewerkers en aan de schoolbibliotheken.

Of betaalde medewerkers in Eelde of Zuidlaren in de openbare bibliotheken iets terugzien van de extra gelden blijft onbeantwoord: Biblionet Drenthe heeft hen na de mailwisseling met DVHN een spreekverbod opgelegd. Op vragen van deze krant mogen ze geen antwoord geven, zeggen twee medewerkers verontschuldigend.

Fractievoorzitter Annemarie Machielsen van Leefbaar Tynaarlo spreekt van een ‘armoedige bedoening’ in Eelde. „Die bibliotheek had altijd de meeste leden, maar zit nu weggestopt in een achterafzaaltje.” Dankzij haar motie werd de investering in de bibliotheken in 2022 fors verhoogd. „We hebben Biblionet Drenthe de tijd gegeven om dat geld te implementeren, maar ik zie nauwelijks iets terug van dat geld. Dat zou wel moeten.”

Ze prijst zich in de tussentijd gelukkig met het feit dat Tynaarlo een ‘bieb-minded’ wethouder heeft. „Maar volgens mij moeten we nu streng zijn. De tijd van lief en aardig is voorbij.”

Cultuurwethouder Hans Kuipers (GroenLinks) vindt het belangrijk dat er de komende jaren wordt geïnvesteerd in de bibliotheken in zijn gemeente. „Dat moet op korte termijn. We gaan niet afwachten tot de cultuurhuizen er staan.”

Over het functioneren van de drie bibliotheken is Kuipers in gesprek met Biblionet Drenthe, maar dat is geen signaal dat hij ontevreden is. „Het kan natuurlijk altijd beter, maar het is gebruikelijk om te praten met organisaties die subsidie van ons krijgen.”

Biblionet is volgens Kuipers verantwoordelijk voor de openingstijden en om te zorgen dat er wat te doen is in de bieb. „Dat mag van mij allebei wel wat meer. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de huisvesting. Voor de bibliotheek in Eelde wordt een nieuwe locatie gezocht.” Hoe die veranderingen er concreet uit zien wordt pas duidelijk in 2025, als de nieuwe wordt uitgewerkt.

In Vries maken inwoners voorlopig gebruik van de bieb op de paar momenten dat het kan. „Het is zo belangrijk dat dit blijft”, zegt één van hen voor ze de deur uitstapt. „Geloof me, er is niks beter dan een lekker boek lezen.”