Duitse windmolens van 260 meter in de wacht. ‘Coevorden, kom alsnog met een serieuze reactie’

Dat heeft Ludwig Beukers uit Deventer achterhaald. Hij heeft zich vastgebeten in het dossier rond de megamolens, die op 3 kilometer vanaf de grens tussen Coevorden en Emlichheim moeten komen.

Beukers heeft een huis nabij de beoogde locatie, bij het gehucht Volzel. Maar in tegenstelling tot andere Nederlanders die in dit gebied wonen, is hij op zich niet tegen de molens in zijn achtertuin. „Maar dan moet het wel volgens de regels gaan. Aan zowel Duitse als Nederlandse kant zijn structureel fouten gemaakt in de procedures. Internationale verplichtingen worden niet nagekomen. Niet voor niets grijpt de Landkreis nu in.”

Emlichheim moet van de Landkreis beter in kaart brengen wat de effecten zijn van de molens op het milieu. Het gaat daarbij om bijvoorbeeld de gevolgen voor (roof)vogels, vleermuizen, amfibieën en reptielen.

Het onderzoek waarmee Emlichheim kwam aanzetten leunt volgens de Landkreis te veel op aannames, zonder stevige onderbouwing. Ook worden de risico’s voor bepaalde diersoorten gebagatelliseerd. „Het rammelde aan alle kanten”, meent Beukers, die denkt dat de plannen behoorlijke vertraging oplopen. „Om zo’n nieuw milieurapport op te stellen is een gedegen onderzoek noodzakelijk. Dat kost tijd.”

Ook de grootste milieuorganisatie Nabu (Naturschutzbund Deutschland) wijst op negatieve effecten voor het leef- en foerageergebieden van ganzen.

Nu Emlichheim het milieurapport moet overdoen, kunnen de gemeente Coevorden en de provincie Drenthe volgens Beukers alsnog met een serieuze reactie komen. „Wil je als burger een dakkapel bouwen, dan moet je aan allerlei regels voldoen. Maar bouw je als buurman windmolens van 260 meter hoog, dan kun je dat blijkbaar met een mailtje afdoen zoals Emlichheim dat heeft gedaan. Voor de goede orde, het gaat om gevaartes met bijna de hoogte van de Eiffeltoren. Zoals het nu is gegaan is tegen de regels.”

Beukers wijst erop dat het zogenoemde Espoo-verdrag van kracht is. Dat bepaalt dat milieueffectrapportages gedeeld moeten worden met een buurland als ook daar gevolgen zijn te verwachten. „Zoals dus de bouw van deze molens. Vogels trekken zich immers niks aan van landsgrenzen.”

Wat volgens Beukers ook onderzocht moet worden, is dat de molens in een zogenoemd hoogwaterrisicogebied komen te staan. „De Vecht is nabij. Wij zitten in het overstromingsgebied. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de bouw van de molens qua fundering. Wat gebeurt er als dit gebied onder water staat en een windmolen vat vlam? Schadelijke stoffen worden dan rechtstreeks via de Vecht naar Nederland vervoerd. Daar zou Coevorden ook wat van moeten vinden.”

Volgens de gemeente Coevorden is dat laatste ter beoordeling van waterschap Vechtstromen.

Dat een brandende windmolen niet alleen theorie is, bleek de afgelopen jaren. In 2025 stonden turbines bij Nieuwleusen en Bad Bentheim in lichterlaaie, in 2021 was dat vlakbij Coevorden (het Duitse Laar) al eens het geval. De omgeving van de molens lag telkens bezaaid met rotzooi.

Politieke partij PAC heeft vragen gesteld over de molens, die dinsdag op de agenda staan van de gemeenteraad. Volgens fractievoorzitter Jerry Stoker heeft het plan ook in Nederland effecten op de natuur en de omgeving. Ook volgens hem is daardoor het Espoo-verdrag van kracht.

Stoker wijst erop dat molens van 260 meter zoveel geluid maken dat je dat tot 15 kilometer kunt horen. ‘Nachtelijke verlichting is zichtbaar tot 15 tot 20 kilometer. Slagschaduw kan kilometers ver reiken. Ook dit zijn erkende grensoverschrijdende effecten. Turbines van deze hoogte zijn zichtbaar tot 30 tot 40 kilometer.’

Coevorden heeft de Omgevingsdienst Drenthe gevraagd of er geluidshinder valt te verwachten van de molens op 3 kilometer afstand. Negatieve gevolgen voor de gemeente Coevorden zijn volgens de dienst onwaarschijnlijk, reden om geen bezwaar aan te tekenen. Dat stelt ook de provincie.

Coevorden denkt dat de effecten voor de natuur gering zullen zijn, ook omdat er in de omgeving al Duitse en Nederlandse molens staan. Daardoor is ook de visuele impact van de nieuwe turbines beperkt, schrijft de gemeente.

Beukers: „De Omgevingsdienst heeft nooit een technische toets uitgevoerd op geluid of natuur. Men concludeerde enkel op basis van een blik op de kaart dat 3 kilometer ‘ver genoeg’ was. De Duitse rapporten zijn nooit opgevraagd of geanalyseerd. De gemeente nam bovendien genoegen met een email met een linkje, terwijl de internationale Espoo-regels eisen dat technische rapporten proactief en volledig worden verstrekt. Hierdoor is de kans op inspraak voor Nederlandse burgers feitelijk verkwanseld.”

Voor zijn onderzoek deed Beukers een beroep op de Wet open overheid. Hij vroeg bij de gemeente de stukken op met betrekking tot de molens bij Volzel. „Ik ben geschrokken van de onkunde bij zowel de gemeente Coevorden als de provincie. Ze doen alsof de gevolgen van de molens aan Nederlandse kant zorgvuldig zijn onderzocht, maar dat is pertinent onjuist. Het geluid gaat tot 15 kilometer ver. De visuele impact is nog groter. Dat hoeft allemaal niet schadelijk te zijn, maar dat moet je onderzoeken. In plaats van te stellen dat het wel zal meevallen.”

Beukers zit ook de gemeente Emlichheim achter de broek. Omdat hij naar zijn mening telkens geen of halve antwoorden krijgt, heeft hij als bezorgde burger inmiddels vier zaken bij de rechtbank in Osnabrück lopen over de plannen.

Waar Beukers tamelijk onverschillig staat of de molens er nu wel of niet komen (’zolang het maar volgens de regels gebeurt’), is er ook een groep Nederlanders rond Volzel die de gevaartes pertinent niet wil. Koen van Lohuizen trok daarover eerder aan de bel. „We maken ons grote zorgen”, zegt Van Lohuizen. „Over geluidsoverlast, over de slagschaduw. Onze kinderen hebben gewoon hun slaap nodig.”

Lohuizen en andere Nederlanders uit Volzel hebben zich aangesloten bij een gezamenlijk Nederlands verzet tegen de bouw van windmolens van 260 meter hoog aan Duitse kant van de Nederlandse grens. Op veel meer plekken komen die megaturbines namelijk, bij Winterswijk zelfs op 70 meter van de grens.

Er is een brief naar de Europese Commissie gestuurd waarin de gezamenlijke werkgroep overtreding van Europese milieuregels en wetgeving aan de kaak stelt. Ook slechte communicatie en het gebrek aan inspraak worden aangehaald. „Die procedures lopen allemaal nog”, zegt Lohuizen.