Van Dijk is vertrokken, Schuinder mag blijven maar de onrust binnen BBB is nog lang niet weg

„Lieverds, laten we even gaan zitten samen. Wat is er nu allemaal aan de hand?” Je hoort het commissaris van de Koning Jetta Klijnsma zo zeggen tegen Egbert van Dijk en Gert-Jan Schuinder. Maar het gesprek van de Cdk met de twee gebrouilleerde BBB-gedeputeerden vond in werkelijkheid nooit plaats.

Klijnsma is met pensioen en Egbert van Dijk heeft ontslag genomen, louter een giftige mail en persverklaring achterlatend. Waar het Drents Parlement woensdag bijna acht uur lang over debatteerde.

Over zijn afscheidstekst heeft de oud-gedeputeerde naar eigen zeggen ‘goed en lang’ nagedacht. Van Dijk schreef dus weloverwogen op dat hij werd geïntimideerd en bedreigd door de ‘achterban’. Al een jaar werd zijn huis ‘professioneel beveiligd’.

Uit welke hoek die intimidaties komen is onbekend, al verklapte hij eerder dit jaar tijdens een tripje van de Statenleden naar Limburg dat het te maken had met de discussie over de wolf. Van Dijk moest de wet naleven en de beschermde status van de wolf respecteren, terwijl BBB-sympathisanten – veelal boeren en dierhouders – diezelfde wolf het liefst zouden zien verdwijnen.

Van Dijk lag bestuurlijk ook in de clinch met zijn vakbroeder Gert-Jan Schuinder. Die laatste erkende woensdag dat hij vaak kritisch was geweest over de plannen van zijn collega en veel vragen had gesteld. Opbouwende kritiek is goed in een professionele werkomgeving, maar het is een dunne scheidslijn tussen kritisch zijn of bemoeizuchtig.

Schuinder wilde nog wel eens over de grenzen van zijn eigen portefeuille (landbouw) heen stappen. Het knetterde steeds vaker met Van Dijk als hij het terrein van zijn collega (natuur en vergunningverlening) betrad.

Met een groot deel van de BBB-fractie boterde het evenmin. De BBB’ers vonden de bestuursstijl van Van Dijk te star en te rechtlijnig. De Statenleden van de BoerBurgerBeweging hadden persoonlijk soms ook grote moeite met het (natuur-)beleid dat Van Dijk met verve verdedigde. In de fractie zitten nogal wat mensen met een eigen boerenbedrijf. Het is lastig om je achter maatregelen te scharen die je zelf raken in de portemonnee.

Zo was het frappant dat Willem Vossebeld zich onlangs in een debat fel verzette tegen een dreigend mestverbod voor pachters van provinciale landbouwgrond. Waarmee hij lijnrecht inging tegen de eigen gedeputeerde. De BBB-voorman had daar duidelijk een dubbele pet op, want hij handelt zelf in mest.

Met Vossebeld aan het roer is BBB Drenthe sowieso wat meer activistisch geworden. De eigenaar van een grondverzetbedrijf uit Coevorden is geen tactische en bedachtzame politicus, maar meer een hardliner. Enkele jaren geleden nam hij nog deel aan de boerendemonstraties in het land en werd samen met 62 andere demonstranten zelfs gearresteerd na een blokkeeractie bij afvalverwerker Atero in Wijster.

De BBB staat momenteel onder flinke druk. Ook landelijk. Twee senatoren uit de Eerste Kamer stapten recent over naar D66 en behalve in Drenthe sneuvelde er ook een BBB-gedeputeerde in Flevoland.

Politieke thema’s als migratie, Israël en wonen sloegen niet aan bij de kiezer en de partij van Caroline van der Plas kreeg bij de landelijke verkiezingen een flinke draai om de oren. Nu keert de partij weer meer terug naar het speelveld waarop ze groot werden, de landbouw.

Maar de boerenbeweging is zelf niet meer aan de bal. CDA en D66 hebben het nu voor het zeggen en hun ‘inhoudelijke agenda’ rekent af met een aantal BBB-taboes, zoals de gedwongen krimp van de veestapel en uitkoop van boeren.

De onrust bij de BBB-partijbonzen sijpelt door naar de provincies. De provinciebesturen moeten straks het beduidend groenere beleid van Den Haag gaan uitvoeren. Het is de vraag hoe het Drents BBB-machtsblok, met zeventien Statenzetels en twee plekken in het college, dat verteert.

Het is niet gewaagd om te veronderstellen dat de laatste anderhalf jaar van de Drentse coalitie weleens roerig kunnen gaan verlopen. De kans is groot dat veel boeren weer in verzet komen als het nieuwe kabinet de plannen van Jetten en Bontenbal uitvoert.

Boerendemonstraties, trekkerfiles en omgekeerde vlaggen zullen wellicht opnieuw het nieuws gaan domineren. Er is één lichtpuntje voor Vossebeld en zijn kompanen: op de golven van het verzet won de BoerBurgerBeweging juist aan betekenis.