Bevrijdingsfestivals Groningen en Assen vrezen kaalslag of zelfs afstel als Rijk niet bijspringt. 'Je wil mensen niet met gierende prijzen de keel dichtknijpen'
Bevrijdingsfestival Drenthe bij de Baggelhuizer Plas in Assen op 5 mei 2024. Foto: Corné Sparidaens
De bevrijdingsfestivals in Groningen en Assen maken zich zorgen als het Rijk niet bijspringt om het feestje te vieren. Een kaal programma of zelfs afstel dreigt. „Als gratis festival heb je maar weinig knoppen waar je aan kunt draaien.”
Precies tachtig jaar na de bevrijding van Nederland na de Tweede Wereldoorlog, kan het vrijheidsfeestje zomaar eens de meest uitgeklede versie ooit worden. Via ambtenaren heeft Stichting Bevrijdingsfestivals Nederland gehoord dat de evenementen dit jaar geen zak geld krijgen. Vorig jaar gebeurde dat – na een oproep uit de Tweede Kamer – voor het eerst wel.
Alle festivals kregen gezamenlijk een miljoen euro. De hoop was toen dat er een structurele bijdrage zou komen. Er zou een breed gedragen toekomstvisie voor 5 mei komen.
„In totaal trekken alle veertien festivals zo’n 1 miljoen bezoekers”, zegt Ebel Jan van Dijk, directeur van het Bevrijdingsfestival Groningen. „Dat is één euro per persoon per festival voor het vieren van de vrijheid. Waar heb je het dan over?”
Kan het doorgaan?
Als er dit jaar geen bijdrage komt, zijn er festivals die niet doorgaan, zoals in Utrecht. „Het is voor verschillende festivals, waaronder Groningen, moeilijk om dit festival in deze gratis vorm aan te bieden”, aldus Van Dijk. „Als we weinig geld hebben, ga je dat terugzien in ons programma. En als we geen gezond festival kunnen opzetten, dan gaat het niet door.”
Zover is het nog lang niet, benadrukt Van Dijk. Complicerend is dat het belangrijkste ingrediënt voor een mooi bevrijdingsfeest – mooi weer – buiten de invloedssfeer van de organisatie ligt. Zeker is in ieder geval dat Groningen niet weer een toegangsprijs zal vragen, zoals in 2022 gebeurde.
Van Dijk: ,,Dat was een proef en dat doen we niet weer. Een gratis festival is ook de voorwaarde voor onze subsidie van de provincie en gemeente.”
Enorme kostenstijging
Toch zal er geld bij moeten, legt ook Sander ten Bosch uit van het Bevrijdingsfestival in Assen. ,,Sinds corona is het voor gratis evenementen veel moeilijker geworden. We hebben te maken met 23 procent kostenstijgingen. Bij alle leveranciers is de prijs omhoog gegaan. Beveiligers, EHBO, noem maar op.”
Eigenlijk de enige knop waar een festival aan kan draaien, is de prijs van drank en eten. Volgens Ten Bosch schroeven reguliere festivals de horecaprijzen flink op. ,,Dan krijg je verhalen dat je al gauw 12 euro kwijt bent voor een broodje hamburger.”
Dat kunnen zulke organisatie ook doen, omdat bezoekers het terrein niet afgaan. Ze hebben immers voor hun toegang betaald. ,,Wij kunnen dat niet, maar willen dat ook absoluut niet. Wij willen vrijheid vieren met iedereen met een laagdrempelig programma.”
Van Dijk valt hem bij: ,,Je wil mensen niet met gierende horecaprijzen de keel dichtknijpen.”
Hoop dat kabinet tot inkeer komt
En dus is de Stichting Bevrijdingsfestivals Nederland op zoek naar alternatieve geldschieters: partners en sponsoren die structureel willen helpen. Daarnaast hoopt de stichting dat het kabinet – mede door de landelijke aandacht - toch van gedachten verandert. Twee politici van GroenLinks-PvdA hebben hier Kamervragen over gesteld.
Ten Bosch: ,,Ik heb goede hoop dat we het gesprek nog kunnen voeren. Uiteindelijk willen we het verhaal van vrijheid blijven vertellen. Dat is het verschil tussen dit festival en een gewoon festival.”
