LTO: Maatwerk nodig bij scheiden kaf en koren PAS-melders. 'Laat boeren niet opnieuw in de problemen komen'

Deze oproep doet LTO Nederland aan het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit naar aanleiding van het nieuws dat 259 zogenoemde PAS-melders deze hulp niet krijgen. Volgens woordvoerder Bjørn van den Boom LTO Nederland moet het ministerie oppassen dat door te strakke voorwaarden opnieuw een groep in de knel komt: „We wisten dat niet iedereen voor die hulp in aanmerking komt. Maar we roepen wel op om dit zorgvuldig en met maatwerk te doen.”

PAS-melders zijn boeren die onder het Programma Aanpak Stikstof konden volstaan met een melding als ze een kleine uitbreiding in hun bedrijf wilden doorvoeren. Toen echter de Raad van State in mei 2019 het PAS naar de papierversnipperaar verwees, bleek dat een vergunning alsnog nodig was. Die bedrijven zijn nu op juridisch drijfzand gebouwd. Als een natuurorganisatie naar de rechter stapt om handhaving door de provincie te eisen, is de kans groot dat de zaak door het ijs zakt.

Omdat de betreffende boeren buiten hun schuld in die problemen zijn gekomen, beloofde het ministerie hulp om de bedrijven alsnog te legaliseren. Landelijk zijn er circa 2500 PAS-melders geregistreerd, in Drenthe zijn het er ongeveer 120. „Het ministerie heeft van die 2500 er nu 600 onder de loep genomen, zo blijkt uit een brief aan de Tweede Kamer”, vertelt Van den Boom. „Het blijkt dus dat er 259 toch niet in aanmerking komen voor de hulp.

Het betreft echter lang niet altijd boeren die in de knel zitten, zegt Van den Boom. „Het kan gaan om boeren die wel een PAS-melding hebben gedaan, maar de investering nooit hebben doorgevoerd. Hun plannen zijn veranderd, de betreffende boer kan chronisch ziek zijn geworden, er kunnen allerlei redenen zijn.”

„Het is dus fijn om te weten hoeveel ‘echte’ PAS-melders er zijn”, vervolgt Van den Boom, „maar er zit wel een addertje onder het gras. Want het ministerie hanteert een scherpe datum. Als boeren voor 1 juli 2015 de melding hebben gedaan, vallen ze niet onder de regeling. Wij pleiten voor maatwerk.”

Volgens Van den Boom was het voor 1 juli 2015 namelijk ook al een rommeltje met steeds veranderende regels voor de stikstofuitstoot. „Het was zo ingewikkeld, dat er destijds provincies waren die zeiden: weet je wat, straks kun je een PAS-melding doen, dan is het geregeld. Die groep moet nu niet opnieuw in de knel komen.”

De problematiek met de PAS-meldingen veroorzaakt slapeloze nachten op heel wat boerenbedrijven. De ondernemers verkeren al vier jaar in onzekerheid over de vraag of hun bedrijf wel legaal is. In de stikstofwet staat dat het ministerie uiterlijk in 2025 alle problemen moet oplossen. Dit wordt nog een hele klus, helemaal nu het kabinet gevallen is en de ambtelijke molens voor een groot deel stil staan.

„Begin september beslist de Tweede Kamer welke onderwerpen controversieel zijn en dus stil komen te liggen”, zegt Van den Boom. „We hopen echt dat de PAS-melders daar niet onder zullen vallen. Daarom is het maar goed dat die wet er is, daardoor is duidelijk dat dit werk moet doorgaan.”