Het kerkje van Zweeloo is in 1252 gebouwd op de plek waar vroeger werd geofferd. Foto DvhN
De vondst van de Prinses van Zweeloo in 1952 was vanwege grote hoeveelheid sieraden in haar graf een ware sensatie. Even verderop herbergt de grond mogelijk nog een schat. Want wat zit er in de loden kist onder het kerkkoor?
Kerkrentmeester Gilbert Mulder hoopt dat dát geheim ooit ook wordt onthuld. De loden kist is een van de onderwerpen waarover de Zweeler kerk bezoekers via een app informeert. Vrijdagmiddag is de digitale rondleiding gepresenteerd.
Het kerkje van Zweeloo laat weinigen onberoerd. Neem iemand als Vincent van Gogh, die het in 1883 tijdens zijn tochten door Drenthe spontaan tekende. De kerk was toen al stokoud.
Pakweg duizend jaar geleden stond op de plek al een houten kerkgebouwtje. De huidige stenen uitvoering dateert van 1252. Gebouwd op de plek waar ooit geofferd werd, want zo ging dat vroeger. De offersteen ligt nog voor de ingang van de kerk.
Die lag eerst onder het kerkkoor, maar bij een grondige restauratie in 1929 werd de offersteen naar de huidige plek gebracht. Maar wat trof aannemer Huizing nog meer onder het kerkkoor aan?
Onder het kerkkoor ligt mogelijk hét geheim van Zweeloo. Foto DvhN
,,Misschien wel hét geheim van deze kerk’’, zegt Mulder. ,,Hij stuitte op een loden kist die half omkranst was door een muurtje van zwerfkeitjes. Huizing vroeg aan de dominee en de burgemeester wat hij met die kist moest doen. Snel weer het gat dichtgooien, luidde het antwoord. Want anders zou er sprake zijn van grafschennis.’’ Nooit zijn er volgens Mulder nieuwe pogingen ondernomen om de inhoud te onderzoeken.
‘Misschien ligt hier wel de Prins van Zweeloo’
Wie onder een kerkkoor werd begraven, was in ieder geval een zeer vooraanstaand persoon. Van adel, of een hoge geestelijke. ,,Misschien ligt hier wel de Prins van Zweeloo’’, refereert Mulder aan de Prinses die in 1952 bij opgravingen even verderop werd aangetroffen. Gezien de grote hoeveelheid sieraden in haar graf - nimmer was in Nederland zo’n grote collectie barnsteen aangetroffen - moest zij wel van hoge welstand zijn.
Mulder wil nieuw onderzoek laten verrichten naar de kist. ,,De gemeente Coevorden voelt wel voor opgravingen, maar de provincie stribbelt tegen. Die wil wat hier in de grond zit ongemoeid laten. Jammer, want wetenschappelijk kan dit veel informatie opleveren over de geschiedenis van Zweeloo en de regio.’’
Morsige A4’tjes
De vondst van de aannemer komt kort aan bod voor wie zich digitaal laat rondleiden via een app. Want de Zweeler kerk heeft iets nieuws: een app ontwikkeld door studenten van NHL Stenden in Emmen, voor mensen die meer willen weten over de rijke historie van de kerk. ,,Onze koster Jan Reinders leidde altijd belangstellenden rond. Hij woonde zowat in de kerk, dus was altijd aanwezig voor een dikwijls smeuïge toelichting. Sinds zijn overlijden doen we het met morsige A4’tjes, die her en der in de kerk liggen. Dat kan beter, vond ik. Vandaar de app.’’
Kerkrentmeester Gilbert Mulder: ,,Morsige A4'tjes met informatie hebben we nu vervangen met een app.'' Foto DvhN
Belangstellenden komen via de app ook meer te weten over de doopvonten die ten tijde van de reformatie uit kerken werden gesloopt. ,,En hier in Zweeloo gebruikt als drinkbak voor koeien. Ook werden er messen op geslepen’’, weet Mulder. De vonten kwamen op een gegeven moment op de markt en werden aangekocht door het Drents Museum, dat ze uitleent aan de kerk.
Offerblok graag terug in de kerk
Ook een oud offerblok, in feite een hoge geldkist waarin geld gegooid kon worden als offer, is in het bezit van het museum in Assen. ,,Daar staat het enkel maar in een depot. We zouden het offerblok graag hier in de kerk weer willen laten zien, waar het hoort.’’
Met de app wordt tegemoet gekomen aan belangstellenden die op eigen houtje meer te weten willen komen. Toeristen zijn voor de kerk belangrijk. ,,Niet alleen om open kerk te zijn, maar ook vanwege de giften. Het aantal leden neemt door sterfte ieder jaar af, en er komen maar weinig mensen bij. Dus we moeten op zoek naar andere inkomsten om ons te bedruipen. Voor volgend jaar staan gelukkig nu al vier huwelijken gepland.’’ Dat de nood hoog is, blijkt wel uit het gegeven dat tegenwoordig de kachel een graadje lager wordt gezet.
Openingstijden
Het kerkbestuur is op zoek naar vrijwilligers om de kerk vaker open te stellen. Vanwege een expositie van het Zweeler Palet is de kerk de komende weken (tot en met 7 november) zaterdag-, zondag- en woensdagmiddag geopend, van 13.00 tot 17.00 uur. Daarnaast is de kerk iedere eerste dinsdagmiddag van de maand open van 14.00 -15.30 uur.