Bij innovatie denken de meeste mensen eerder aan een Tesla dan aan een stal. Foto: Marcel Jurian de Jong
Als de Drentse Statenleden Willemien Meeuwissen (VVD) en Siemen Vegter (CDA) gaan muiten, dan is er waarschijnlijk echt iets aan de hand. Keurige mensen zijn het, van wie je zo een tweedehands auto zou kopen, maar nu zijn ze in de contramine. Ze keren zich tegen het kabinet waar hun eigen partijgenoten aan meedoen.
Het landelijke stikstofbeleid is de steen des aanstoots. Dit pakt in hun ogen helemaal verkeerd uit voor de boeren. Het is te veel gericht op uitkopen en zelfs onteigenen van agrarische bedrijven en te weinig op vernieuwende maatregelen om de techniek het probleem te laten oplossen. Minister Christianne van der Wal (VVD) praat vooral over de boeren, in plaats van dat ze met hen samenwerkt, verzuchten Meeuwissen en Vegter.
Wat is dat toch, dat er nog zoveel onbegrip is tussen stedelingen en plattelandsbewoners? De verschillen lijken de laatste jaren toe te nemen. In grote steden is het helemaal hip om vegan te eten, dan mag je dus nog geen broodje kaas of schaaltje yoghurt. Het achterliggende idee is dat veehouders grote vervuilers en dierenkwellers zijn. Kijk ook naar de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen: in Groningen is GroenLinks de grootste partij, in Amsterdam de tweede. In Westerveld zit GroenLinks niet in de raad, in buurgemeente De Wolden echter wel.
De boeren -en andere plattelandsbewoners- hebben wat traditionelere opvattingen. Elk jaar met Pasen steken ze een grote bult hout in de brand en met oudjaar gaan ze carbidschieten, zoals dat al eeuwen gebeurt. Het programma Boer zoekt Vrouw toont boeren zoals stedelingen hen graag zien: sociaal ontwapenend onhandig en rustig temidden van hun dieren en landerijen.
Als het om hun bedrijfsvoering gaat, zijn boeren allerminst traditioneel. De supermarkten liggen elke dag weer tjokvol voedsel, in alle kleuren en smaken, en het is ook nog alleszins betaalbaar. Terwijl de grondprijzen torenhoog zijn, arbeid duur is en regels erg ingewikkeld zijn.
En dan zet de Nederlandse landbouwsector ook nog veel producten af in het buitenland. Drentse bollentelers exporteren een kwart van hun producten naar China, zo werd afgelopen week verteld op het provinciehuis. Goed, je kunt je afvragen waarom het kleine en dichtbevolkte Nederland zo’n groot land in de bloemetjes moet zetten. Maar hoe je het ook wendt of keert, het is een prestatie dat het hier lukt om te voldoen aan de strenge importeisen van dat land.
Dit alles kan alleen omdat een boer net zo innovatief is als Elon Musk. Toch denken de meeste mensen bij innovatie eerder aan Tesla’s dan aan veestallen.
Een boer als moderne ondernemer, dat past nog steeds niet in het beeld dat veel mensen van hen hebben. Zo ontstaat er verwarring, of cognitieve dissonantie, om een vakterm te gebruiken.
Maar ministers en Tweede Kamerleden kunnen echt niet meer om de boeren heen. Niet alleen om de stikstofcrisis aan te pakken en de natuur te beschermen. Met de oorlog in Oekraïne staat ook de graanschuur van Europa in brand. Om die supermarkten tjokvol voedsel te houden, hebben we onze boeren hard nodig.
