Gedupeerden Gerda Deceuninck-Eijbrink en Jurgen Deceuninck tijdens het begin van de openbare verhoren van de parlementaire enquetecommissie die het fraudebeleid van de overheid onderzoekt.
De parlementaire enquêtecommissie toeslagenaffaire presenteert maandag zijn rapport in de Tweede Kamer. Toeslagenouders Jurgen en Gerda Deceuninck-Eijbrink uit Pesse zijn erbij.
Ze zien hun jongste kinderen nu weer eens in de twee weken en een deel van hun schulden is ook ingelost. Maar Jurgen Deceuninck en zijn vrouw Gerda Deceuninck-Eijbrink uit Pesse zijn nog lang niet klaar met de toeslagenaffaire, net als tienduizenden andere Nederlanders.
,,We rekenen op een goed rapport en we voelen ons zeker serieus genomen door de enquêtecommissie’’, zegt Jurgen Deceuninck. ,,Maar dat betekent niet dat de uitvoering van het herstel nu allemaal goed komt. Er gaat zó veel mis. Het gaat misschien wel generaties kosten om alles goed te maken.’’
De rijksoverheid is intussen meer dan 7 miljard euro kwijt aan het herstel van de toeslagenaffaire, en het loopt al richting de 8 miljard euro. Zo kregen ruim 15.500 gezinnen een bedrag van 30.000 euro, om maar een van de herstelregelingen te noemen.
Zakcentje voor de een maar ellende voor de ander
Probleem daarbij: voor de zwaarst gedupeerde mensen is die 30.000 euro niet genoeg. Maar veel mensen die maar een paar duizend euro schade hadden, hebben er een leuk zakcentje aan overgehouden.
,,En dan zijn er nog de vele bureaus en deskundigen die er geld aan verdienen, zoals adviseurs en expertisebureaus’’, zegt Deceuninck. ,,Het is om moedeloos van te worden.’’
Zo heb je de SPUK-regeling, waarmee gemeenten gezinnen die onterecht toeslagen moesten terugbetalen, met geld weer op de rails kunnen zetten. Via die regeling hebben ook duizenden kinderen geld gekregen die helemaal niets gemerkt hebben van de problemen bij hun ouders. Of die zelfs geen contact meer hebben met die ouder.
Intussen zijn veel zware gevallen nog steeds in de problemen, zoals de Deceunincks. Gerda en Jurgen hadden al kinderen uit eerdere relaties en ontmoetten elkaar in 2012. Ze kregen twee kinderen die nu 9 en 10 jaar oud zijn.
In 2016 bleek dat Gerda volgens de Belastingdienst te veel toeslagen had gekregen voor kinderopvang. Zelf stelt ze dat ze alleen een paar uren op de verkeerde manier ingeboekt had. Jurgen bleek nog een forse schuld uit zijn eerdere relatie te hebben. Zo had hij de kinderbijslag voor zijn oudere kinderen onterecht op zijn rekening gekregen. ,,Maar daar wist ik niets van doordat mijn boekhouder die ik voor mijn bedrijf had het me niet vertelde’’, zegt hij.
Geregistreerd als fraudeur, dus geen hulp
Ze hadden samen een schuld van 48.000 euro en moesten 1500 per maand terugbetalen. Dat lukte niet maar ze kwamen telkens niet in aanmerking voor schuldsanering of andere hulp omdat ze geregistreerd stonden als fraudeur.
Ze werden ziek, verloren hun woning en hun spullen werden in beslag genomen. Door de stress en geldzorgen kwamen ze niet goed toe aan de opvoeding van hun kinderen en zochten daarvoor hulp. Uiteindelijk werden de kinderen in pleeggezinnen geplaatst en werd hen het gezag ontnomen.
Het stel begon een lange strijd om hun kinderen terug te krijgen en hun schulden in te lossen. ,,Het is gewoon onze carrière geworden’’, zegt Deceuninck.
Gedupeerden Gerda Deceuninck-Eijbrink en Jurgen Deceuninck tijdens het begin van de openbare verhoren van de parlementaire enquetecommissie die het fraudebeleid van de overheid onderzoekt.
Ze verenigden zich met andere toeslagenouders, voerden actie, bezochten regelmatig de Tweede Kamer en hadden contact met politici en andere beleidsmakers. Uiteindelijk maakten ze er zelfs hun werk van; ze richtten een zorgbedrijf op, Menucha, dat hulp verleent aan mensen die vastgelopen zijn in de regels of hulpverlening.
‘Nauwelijks 40 kinderen weer thuis’
,,De mensen die het diepst in de ellende zitten, komen er niet zomaar meer uit’’, merkt Deceuninck. ,,Dat zie je ook aan de vele kinderen die uit huis zijn geplaatst door deze affaire. Ouders die zoals wij in de ellende beland zijn en dan te maken krijgen met jeugdzorg.’’
Die ouderstellen kunnen hulp krijgen van een ‘ondersteuningsteam’. ,,Tot nu toe zijn er nauwelijks veertig kinderen echt geholpen doordat het gezin is hersteld’’, zegt Deceuninck daarover.
Het CBS becijferde dat er ruim tweeduizend kinderen van ouders die toeslagen moeten terugbetalen uit huis geplaatst zijn. Maar dat hoeft niet per se een gevolg te zijn van de toeslagenaffaire.
642 ouders hebben zich gemeld bij het ondersteuningsteam om hun kinderen weer terug te krijgen, blijkt uit het verslag van het ondersteuningsteam. Daarvan hebben bijna 80 kinderen weer contact met hun ouders en is in 46 gevallen het gezin weer echt hersteld.
De parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening presenteert maandag om 13.00 uur zijn rapport. De presentatie is te zien via de livestream van de Tweede Kamer.
De commissie is op 3 februari 2022 geïnstalleerd en heeft in september en oktober 2023 veertig openbare verhoren afgenomen. Daarbij werden ook het echtpaar Deceuninck en andere ouders bevraagd. Bekende politici die aan de tand zijn gevoeld waren Mark Rutte en Henk Kamp.
De commissie bestond eerst uit D66’er Salima Belhaj (toenmalig voorzitter), Michiel van Nispen van de SP (toenmalig vicevoorzitter), Thierry Aartsen (VVD), Senna Maatoug (GL-PvdA), Lammert van Raan (PvdDieren), Farid Azarkan (DENK) , Evert Jan Slootweg (CDA) en Sylvana Simons (BIJ1).
Bij de verkiezingen van 22 november werden de meeste leden niet herkozen. Aartsen en Maatoug hebben het onderzoek onder leiding van commissievoorzitter Van Nispen afgerond.
