Izaline Calister tijdens de opening van de manifestatie Bitterzoet Erfgoed. Foto: Corné Sparidaens
Vanwege de storm waren wandelingen langs de sporen van het slavernijverleden in Groningen niet mogelijk. Maar de opening van de culturele manifestatie Bitterzoet Erfgoed ging vrijdag gewoon door.
Zo ook de talkshow in het Forum waar onder leiding van Jerry Silvano met onverhulde verbazing werd gesproken over de zwarte bladzijdes van de geschiedenis: dat ook in Groningen is verdiend aan slavenhandel en hoe het koloniale verleden nog altijd doorwerkt tot in het heden. Middels een groot aantal evenementen wil de manifestatie dit breder bekend maken bij een groot publiek.
Dat gebeurt komende maanden onder meer met tentoonstellingen, zoals in de Akerk waar beeldend kunstenaars nieuw werk hebben gemaakt geïnspireerd op het slavernijverleden. En dat gebeurt ook met een uitgebreid educatieproject, voor leerlingen op basisscholen tot en met studenten op de universiteit en met speciale aandacht voor het vmbo.
‘Ik keek voor het slavernijverleden altijd naar Amsterdam’
Hoe nodig dit is, bleek onder meer uit een reactie van zangeres Izaline Calister. Tot voor kort lette ook zij nauwelijks tot niet op, bijvoorbeeld, gebouwen die in Groningen zijn neergezet met de opbrengsten van de handel op de Amerika’s en het Caraïben, het gebied waar Calister is geboren. ,,Het is voor mij een openbaring. Ik keek voor het slavernijverleden altijd naar Amsterdam.”
Een kwestie van bewustwording en educatie, vooral tijdens lessen geschiedenis. ,,Wat ik op school heb geleerd, ging over ontdekkingsreizigers en de Gouden Eeuw, niet over slavenhandel”, vertelde de 16-jarige Ceriel Wekker, leerling van het Wessel Gansfort-college. Wekker is jongerenambassadeur in het Groninger Museum waar hij interactieve rondleidingen geeft. ,,Ik zou willen dat we wat meer naar elkaar luisteren. Dan kunnen we beter op een lijn komen en de tweedeling tegengaan.”
Het Groninger Museum draagt aan Bitterzoet Erfgoed bij met de tentoonstelling Zwart in Groningen en het verstrekken van informatie over de koloniale achtergrond van museumstukken. Museum Nienoord bij Leek doet iets vergelijkbaars en heeft speciale routes uitgezet die bezoekers moeten wijzen op sporen van het kolonialisme zowel in de rijtuigencollectie als het leven op borg Nienoord in met name de zeventiende en achttiende eeuw.
Het geluk van een donkere docent voor de klas
Mauricio Plat, van Colombiaanse komaf en docent aan het Hogeland College in Winsum, geeft als een van de weinige leerkrachten les over het slavernijverleden. De kennis heeft hij zichzelf eigen moeten maken. ,,Ik wil bewustwording creëren voor kinderen die op het platteland in een witte omgeving opgroeien,” vertelde hij. ,,Mijn leerlingen hebben het geluk dat ze een donkere docent hebben.”
Spoken word-artiest Jooz tijden de opening van de manifestatie Bitterzoet Foto: DvhN
Een zeer geslaagde bijdrage kwam van spoken word-artiest Jooz, die als ‘dubbelprint’ het publiek meenam naar een geschiedenisles: ‘Voor de gemiddelde Nederlander met gebrek aan kennis ben ik gewoon een butenlaander/ En ik kan ze niet blamen/ Want als de geschiedenis al sinds de basisschool niet correct of nauwelijks wordt verteld/ dan is het volstrekt normaal dat de basiskennis van hoe Nederland is opgebouwd ondermaats is.’
Bij wethouder Glimina Chakor van de gemeente Groningen leidde de roep om meer aandacht in het onderwijs tot voorstel om het boek Sporen van het slavernijverleden in Groningen uit 2016 aan alle scholieren in Groningen beschikbaar te stellen. De publicatie van dit boek van Barbara Henkes en Margriet Fokken, is een van de aanleidingen voor Bitterzoet Erfgoed. De manifestatie, waarbij bijna veertig organisatie samenwerken, duurt nog tot in september.