Nierpatiënt Ilja Vermunt (tweede van rechts) kon eindelijk weer eens uit eten: jonge koks bereidden een maaltijd zonder zout in De Slotplaats in Bakkeveen. Foto: Rens Hooyenga
Sommelier Ilja Vermunt (24) fungeerde dinsdag als alarmbel op een bijeenkomst van koks, die in Bakkeveen probeerden te koken met minder zout. Ilja’s nieren doen het niet meer, gelukkig heeft hij inmiddels een donor gevonden.
We eten allemaal veel te veel zout en daar vragen huisartsen en organisaties als de Nierstichting en de Hartstichting al jaren aandacht voor. In een diepvriespizza zit vaak al meer dan de totale dagelijkse hoeveelheid zout die wordt aanbevolen (6 gram). Het zit in koekjes, kaas, ijs en in veel te grote hoeveelheden in bewerkt voedsel.
Ieder jaar besteedt ook de koksopleiding van ROC Friese Poort in Sneek aandacht aan deze kwestie. Elke keer worden jonge koks uitgedaagd om een smakelijke maaltijd te bereiden met minder zout. Dat gebeurde dinsdag in restaurant De Slotplaats in Bakkeveen. De lunch smaakte voortreffelijk, maar het was toch vooral het verhaal van Ilja Vermunt dat de meeste indruk maakte.
‘Eindelijk weer eens uit eten’
De Leeuwarder, oud-leerling van de opleiding, schoof graag aan. ,,Nu kan ik eindelijk weer eens uit eten. Want dat deed ik niet meer toen bij mij werd ontdekt dat mijn nieren bijna niet meer werkten. En zo kan ik ook inspiratie opdoen voor thuis, om zelf een goede maaltijd te bereiden zonder zout.’’
Ilja werkte bij restaurant Eindeloos in Leeuwarden en proefde met plezier van het eten, om er zo passende wijnen bij te kunnen serveren. Maar zijn leven werd dit jaar volledig op zijn kop gezet. In oktober vertelde hij zijn verhaal in de Leeuwarder Courant.
Toen hij zich een tijdlang niet fit voelde werd bij hem de zeldzame Ziekte van Berger vastgesteld. Deze auto-immuunziekte tastte zijn nieren aan, die in rap tempo minder gingen werken.
Hoewel bovenmatig zoutgebruik bij hem niet de oorzaak is van nierfalen, maakt het verhaal van Ilja wel heel duidelijk hoe belangrijk goed werkende nieren zijn. Hij moet nu elke dag acht tot tien uur aan een dialyse-apparaat en van zijn vroegere energie is weinig over.
‘Morgen kan ik niets meer’
,,Deze lunch is voor mij een heel leuk uitje, maar ik weet ook dat ik hier morgen de rekening voor krijg gepresenteerd. Dan ben ik tot helemaal niets meer in staat.’’
Hopelijk krijgt zijn verhaal een happy end, vertelde hij de aanwezigen. Want nadat twee eerdere donoren afvielen, kreeg Ilja bericht van een vaste klant van Eindeloos. ,,Die volgde me al een tijdje en zei: ik bewonder je passie en ambitie en gun je heel erg een nieuwe start. Dat is echt geweldig natuurlijk.’’
In februari start het traject van onderzoeken en testen in het UMCG in Groningen. ,,En als alles klopt moeten we zoeken naar een datum voor de transplantatie. Als het goed gaat kan ik weer tien tot vijftien jaar vooruit.’’
‘Rustig aan met zout’
Ilja hoopt dat zijn verhaal ook een waarschuwing is voor mensen die niet leiden aan een zeldzame ziekte. ,,Doe rustig aan met zout. We hebben er maar een klein beetje van nodig. Te veel kan leiden tot schade aan je nieren, of te hoge bloeddruk. En dat is ook een sluipmoordenaar.’’
Doe eens een eitje met tijm en rozemarijn, tipte een van de koks. Veel verse kruiden of specerijen zijn een prima alternatief voor de zoutpot. En nee, roze zout uit de Himalaya of uit een poel gewonnen zeezout is niks gezonder dan de standaardpot uit de supermarkt, alleen maar veel duurder.
