Hoofdredacteur Evert van Dijk. Foto: Marcel Jurian de Jong
Met behulp van AI is aan de Groninger universiteit baanbrekend onderzoek gedaan naar de datering van Bijbelteksten. AI als hulpmiddel, dat klinkt goed. Blijft het daarbij?
Op de DVHN-site verschijnt regelmatig een nieuwskwisje. Een paar vragen over artikelen die recent zijn verschenen. De vragen zijn gemaakt door AI op basis van de artikelen die we zelf hebben geschreven. Een redacteur controleert ze.
Zo lijkt de inzet van AI vrij onschuldig. Het vergemakkelijkt het werk. Zoals AI heel vaak doet.
Tijdens het mediacongres in New York waar ik onlangs was, bezocht ik diverse mediabedrijven. Allemaal drukdoende met AI. Om koppen te maken, teksten samen te vatten, te vertalen of om gesproken woord in tekst om te zetten. In alle gevallen controleert een journalist of de uitkomsten goed zijn.
Tijdens dat congres klonk er maar één tegengeluid, afkomstig van de hoogste baas van het tijdschrift The Atlantic, Nicholas Thompson. Zijn betoog van drie kwartier bevatte een hoeveelheid informatie die weken later nog tot nadenken stemt. Het belangrijkste was de keerzijde die hij schetst van de opkomst van AI.
Bedenk wat de rekenmachine heeft gedaan met ons vermogen om te hoofdrekenen. Of hoe het met ons richtingsgevoel is gesteld dankzij GPS en Google Maps. Zelf denken doen we niet meer. We vertrouwen op het schermpje in onze hand.
Dan kun je je alleen maar zorgen maken over de invloed die AI zal hebben op ons allemaal. Als wij heel veel aan AI overlaten, tast dat ons denkvermogen aan. Kunnen we dan nog wel creatief zijn, nieuwsgierig of in staat om te reflecteren? En wat betekent dat voor ons vermogen om te innoveren?
Ook schetste Thompson de zorgelijke ontwikkelingen voor de arbeidsmarkt. Veel werkgevers zien AI als mooie optie om efficiënter en daarmee goedkoper te werken. Maar Thompson vreest dat door AI allerlei aanvangsbanen verdwijnen. Hij ziet nu al veel werkloosheid onder jonge, hoogopgeleiden ontstaan.
Als die aanvangsbanen verdwijnen, hoe gaat het dan met het vervolg van je loopbaan? Dan hebben we het nog niet over het enorme elektriciteitsverbruik dat AI met zich meebrengt en de milieuschade die wordt toegebracht.
Als ik dit allemaal zo opschrijf voel ik me een boer in 1839. Die vreesde dat, met de komst van de trein tussen Halfweg en Haarlem, de koeien alleen nog maar zure melk zouden geven. Dat klinkt nogal onschuldig, gezien de genoemde gevaren van AI.
