Koeien van biologische melkveehouders Paul van de Ven en Sanne van den Hoorn in Beilen. Foto: Marcel Jurian de Jong
Dat er eindelijk gepraat wordt, is een goedezaak - maar waar het allemaal toe leidt, moeten we nog zien. Met die houding volgen drie Noord-Nederlandse boeren de gesprekken over stikstof onder leiding van Johan Remkes, die vrijdag beginnen.
Jos Ubels: ‘De sector wil best, maar niet als we worden onteigend’
Jos Ubels is vicevoorzitter en penningmeester van Farmers Defence Force. Hij houdt vleeskoeien op een natuurbedrijf in Anderen.
,,Ik vind het verstandig, en ik hoop dat ze dat ook écht doen, dat het kabinet toezegt op een eerlijke manier te gaan kijken hoeveel stikstof er bespaard kan worden. Niet zomaar koud saneren en de veehouderij helemaal opdoeken.
De sector wil best veranderen, hè?Door alle weerstand lijkt het misschien of dat niet zo is, maar we denken graag mee voor een goed verminderingsplan. Alleen: we willen niet dat onze bedrijven zomaar worden onteigend en opgekocht. Er zijn genoeg andere oplossingen te bedenken. Je kunt stallen bijvoorbeeld zo uitrusten dat mest en urine worden gescheiden, waardoor je minder ammoniakproductie hebt.
Remkes en Rutte zeggen dat er geen taboes zijn. Sjaak van der Tak (de voorzitter van LTO Nederland, red.) heeft besloten om te gaan kijken hoeveel ruimte er is. Wat ik ervan moet verwachten, weet ik zo langzamerhand echt niet meer. Wat ik hoop, is dat het kabinet inziet dat de huidige weg niet tot een fatsoenlijke samenwerking leidt. Beleid uitvoeren zonder draagvlak, sorteert geen effect.’’
Annechien ten Have-Mellema: ‘Hoop vooral dat iedereen weer on speaking terms komt’
Annechien ten Have-Mellema houdt varkens in Beerta, met extra aandacht voor dierenwelzijn.
,,Heel goed dat LTO toch gaat praten. Als ze dat niet doen, komen we nooit uit deze impasse. Wat de ideale uitkomst zou zijn? Ik vind het heel lastig om op een uitkomst vooruit te lopen. Ik hoop in ieder geval dat iedereen weer on speaking terms komt, dat er openingen komen. Zo strak als het nu allemaal gepresenteerd is, dat moet echt van tafel.
Afspraken die in het verleden zijn gemaakt, moeten overeind blijven. Bijvoorbeeld over nieuwe natuur zoals het Roegwold (in Midden-Groningen, red.), waarvan bij de aanleg gezegd is dat het geen gevolgen zou hebben voor de boerenbedrijven in de omgeving. Of kijk naar Schiermonnikoog, waar boeren, overheden en andere organisaties samen de uitstoot flink reduceren. Daar kun je nu niet ineens zeggen: pech gehad, het moet nog minder.
Veel van mijn buitenlandse contacten vragenzich af of we in Nederland gek geworden zijn met elkaar. Er moet iets gebeuren, dat betwist niemand, maar het gaat om de manier waarop. Boeren van allerlei verschillende pluimage zijn allemaal kwaad. Als de tegenstand zó massief is, dan heb je als overheid echt iets niet goed gedaan.’’
Paul van de Ven: ‘Op een WK voetbal worden wedstrijden ook nooit gefloten door iemand uit het land dat speelt’
Paul van de Ven heeft een biologisch melkveebedrijf vlakbij het Dwingelderveld.
,,Moet je je voorstellen dat je baas op een dag naar je toe komt en zegt: ‘Misschien moet jij 47 procent van je loon inleveren. Maar misschien ook niet, we weten het niet zeker. En je buurman gaat 70 procent minder verdienen, en je andere buurman 12 procent minder, waarschijnlijk, of toch niet.’
Zo voelde de stikstofkaart voor ons. Er moet nu gepraat worden over reële opties. Of Remkes daar de juiste bemiddelaar voor is... ik weet het niet. Het zou mooi zijn als er écht een onafhankelijk iemand naar keek, iemand van buiten, die de discussie nog niet meegekregen heeft en nog geen kant heeft gekozen. Op een WK voetbal worden wedstrijden ook nooit gefloten door iemand uit het land dat speelt.
Ik ga de gesprekken volgen, maar wel met mate. Ik check m’n nieuwsapps nog maar één keer per dag. Volgens mij zijn onze hersens helemaal niet gemaakt voor al die informatie die we iedere dag over ons heen krijgen. Als je niet uitkijkt, ben je de hele dag alleen maar daarmee bezig en verlies je je eigen boerderij uit het oog. Terwijl ik daar gewoon hartstikke druk mee ben.’’
