Keti Koti, de afschaffing van de slavernij, werd dit jaar in de Der Aa-kerk gevierd. Foto: Corné Sparidaens
De gemeente Groningen slaagt er niet in tijdig een herdenkingsplek aan te wijzen voor een slavernijmonument. Beloofd was hier volgend jaar, anderhalve eeuw na de afschaffing van de slavernij in Nederland, een monument te onthullen.
Vorig jaar verkondigde toenmalig wethouder Glimina Chakor (GroenLinks) nog dat de zaak volledig op schema lag en het slavernijmonument er in 2023 zou staan. ,,Voor mij was die toezegging niet helder, anders had ik erover gecommuniceerd’’, verklaarde haar opvolger Manouska Molema (GroenLinks) woensdagavond in de gemeenteraad. Zij bood de gemeenteraad haar excuses aan.
,,Het is een pijnlijk en verdrietig moment voor iedereen bij wie verwachtingen zijn gewekt’’, zei D66-raadslid Jim Lo-A-Njoe. ,,Volgend jaar is het 150 jaar geleden dat de slavernij is afgeschaft. Een memorabel moment dat je niet over kunt doen. De regering is voornemens om haar excuses aan te bieden voor de rol van Nederland.’’
In 1622 werd de Kamer Stad en Lande opgericht, waarmee Groningen een eigen afdeling kreeg bij de West-Indische Compagnie. De Kamer had een sturende rol in de slavenhandel en slavernij op plantages.
Tijdelijk monument in 2023
Lo-A-Njoe vroeg de wethouder uit te spreken dat het slavernijmonument er komt, desnoods een jaar later. Hij diende een motie in waarin het college van burgemeester en wethouders werd opgeroepen een voorstel te doen voor een locatie. Ook moet de gemeente ervoor zorgen dat er een tijdelijk monument komt bij de herdenking van volgend jaar. Lo-A-Njoe overwoog een motie van treurnis in te dienen, maar zag daar toch van af. ,,Als gemeenteraad zijn we medeverantwoordelijk, dus een constructieve houding is gewenst.’’
Voor initiatieven in het hele land ligt bij het Rijk 2 miljoen euro klaar. Raadslid Dennis Ram van de Partij voor de Vrijheid (PVV) heeft zijn bedenkingen. Hij toonde respect voor de opvatting van Lo-A-Njoe. ,,Ik zie dat dit u raakt, maar waar ik moeite mee heb is dat deze herdenking suggereert dat alleen het Westen verantwoordelijk is voor de slavernij. Ook in Afrika en Azië was slavernij. Het zijn de westerse landen geweest die de slavernij hebben afgeschaft.’’
Bijna unanieme steun
Lo-A-Njoe wees Ram erop dat slavernij een hedendaags probleem is in veel culturen. ,,We strijden tegen slavernij en dwangarbeid, maar dat doet niets af aan het feit dat Nederland en dus ook Groningen hier een verleden mee heeft.’’
Wethouder Molema praat met maatschappelijke organisaties die betrokken zijn bij de herdenking over de komst van het monument. Ze stelt voor om volgend jaar de afschaffing van de slavernij (Keti Koti) te vieren op de beoogde locatie voor het monument.
Een motie van D66 waarin het college werd opgeroepen in 2024 het slavernijmonument te onthullen werd door alle partijen behalve de PVV ondersteund.
