Ook burgemeesters in Drenthe en Groningen sluiten geregeld woningen en panden waar drugs is gevonden. Foto: Persbureau NuMeppel
Burgemeesters moeten alleen in het uiterste geval een woning sluiten als drugs worden gevonden. Minder vergaande maatregelen zijn ook effectief tegen drugsoverlast.
Ook in Drenthe en Groningen gaan burgemeesters met enige regelmaat over tot het tijdelijk sluiten van een woning als er een hennepkwekerij wordt gevonden of andere drugs. Het is terecht dat overlast en onveiligheid door drugscriminaliteit worden aangepakt.
Een woningsluiting heeft grote gevolgen voor de bewoners. Het is een maatregel die diep ingrijpt in het leven van de mensen die ermee te maken krijgen. Zij moeten gedwongen hun huis uit. Eigen schuld, dikke bult, zou je kunnen zeggen.
Maar niet iedereen haalt vrijwillig een hennepkwekerij of drugs in huis. Intimidatie of dwang kan een rol spelen. Mensen met schulden, psychische problemen of een afhankelijke relatie laten zich soms onder druk van drugscriminelen overhalen om een hennepkwekerij in huis te halen of om hun woning beschikbaar te stellen voor het dealen van drugs.
Uit recent onderzoek van onder meer de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat gemeenten nauwelijks zicht hebben op de gevolgen van een woningsluiting en ook niet op het resultaat. De consequenties zijn ingrijpend. Bewoners verliezen hun woning en in de huursector vaak ook hun huurcontract, waardoor terugkeer onmogelijk wordt.
Het RUG-onderzoek benoemt stress, financiële schade en langdurige woonproblemen als structurele neveneffecten. Dat zijn geen uitzonderingen, maar terugkerende patronen in de praktijk van woningsluitingen.
Tegelijkertijd blijven de echte drugscriminelen vaak buiten beeld. Zij verplaatsen zich net zo makkelijk naar een andere buurt of wijk. Uit het onderzoek blijkt dat gemeenten zelden achteraf nagaan of het sluiten van een pand of woning effectief is geweest.
Volgens de onderzoekers kan een woningsluiting juist tot gevoelens van onveiligheid leiden die er voorheen niet waren. De onrust ontstaat dan pas als een woning wordt dichtgetimmerd en verzegeld, terwijl buurtbewoners geen idee hebben waarom.
Vast staat dat het dealen van harddrugs in woonwijken kan leiden tot flinke overlast en onveiligheid. In dat soort gevallen zou een burgemeester altijd moeten optreden.
Het onderzoek laat zien dat het lang niet altijd nodig is om naar het zware middel van woningsluiting te grijpen. Een waarschuwing en een zogeheten last onder dwangsom, waarbij een overtreding tot een boete kan leiden, zijn net zo effectief. Als een maatregel zo diep ingrijpt in het leven van mensen, moet een burgemeester eerst andere middelen inzetten voordat tot een woningsluiting wordt overgegaan.
