Kasteelheuvel bij Gees wordt archeologisch beleefpunt, maar pas op voor iets te veel beleving bij volle maan. Dan klinkt om klokslag 12 uur een huiveringwekkende schreeuw...

,,Deze plek heeft iets. Maar wat precies? Dat is zo moeilijk onder woorden te brengen, behalve dan dat het een locatie boordevol geschiedenis is.’’ De woorden van Kees van Dijk bij de opening donderdag van archeologisch beleefpunt De Klinkenberg bij Gees worden door zowat iedere spreker onderschreven.

In het zo vredige landschap stond ooit een houten kasteel, gebouwd in roerige tijden rond 1230. Bestaande uit een uitkijktoren op de heuvel die nu nog valt te zien, omringd door een gracht. Op een al lang verdwenen kleinere heuvel ernaast stonden de barakken voor de soldaten, vertelt Van Dijk. Hij zit in de werkgroep die van de plek een archeologisch beleefpunt heeft gemaakt.

,,Deze plek heeft iets? Ja, wis en waarachtig’’, beaamt Lucas Zwaan uit Gees, oud-raadslid voor de VVD die zijn hele leven heeft geboerd op landerijen rondom de heuvel. ,,Kom hier maar eens bij volle maan. Om klokslag 12 uur zwaait dan de deksel open van de schatkist die hier ooit is begraven. Er klinkt dan een huiveringwekkende schreeuw over de landerijen. Die gaat door merg en been.’’ Nee, helaas heeft hij er geen filmpje van. ,,Maar wees gewaarschuwd!’’

Dat het kasteel uit de 13de eeuw stamt, is bepaald aan de hand van een paal die in de toenmalige slotgracht is gevonden. Volgens Van Dijk is het kasteel gebouwd na de Slag bij Ane in 1227, toen de troepen van de bisschop van Utrecht door de kasteelheer van Coevorden met hulp van Drentse boeren in de pan werden gehakt. Daarbij sneuvelde de bisschop zelf ook, maar de onderlinge strijd was daarmee allerminst gestreden. Decennialang bleven de gevechten oplaaien. Daarbij werden allerlei verdedigingswerken gebouwd, zoals mottekasteel De Klinkenberg.

,,Het is goed mogelijk dat de nieuwe bisschop uit wraak voor de nederlaag bij Ane burchten heeft gebouwd om het kasteel in Coevorden steviger in handen te houden’’, denkt Van Dijk. Volgens hem is er ook een relatie met het adellijke geslacht Clencke, dat later bij het naburige Oosterhesselen een havezate bezat.

Bijna waren alle sporen in het landschap verdwenen. Sinds 1830 wordt er volgens Van Dijk geboerd rondom het voormalige kasteel. Een eeuw later is een begin gemaakt met het afgraven van gronden om andere gebieden op te hogen. De kleinere heuvel met ooit de soldatenonderkomens is daarbij helemaal gesneuveld. ,,Tot aan de jaren zestig gingen die opgravingen door, maar op een gegeven moment hebben boeren met succes geprotesteerd tegen verdere verdwijning van de restanten van de vroegere geschiedenis.’’

Stukje bij beetje werd het gebied steeds meer beschermd, maar pas in 2006 volgde de officiële status. Enkele jaren daarvoor waren de oude contouren in het landschap weer zichtbaar gemaakt, zoals de loop van de slotgracht. Het daadwerkelijk uitgraven van de gracht blijft een wens.

Maar eerst maar eens de plek meer bekendheid geven. Want ook wethouder Jeroen Huizing (CDA) moest met al zijn roots in het gebied bekennen tot een paar jaar geleden niet op de hoogte te zijn geweest van de geschiedenis van De Klinkenberg.

Gedeputeerde Nelleke Vedelaar (PvdA) eerde de enkele maanden geleden overleden provinciaal archeoloog Alexandra Mars, die zich met hart en ziel heeft ingezet voor de archeologische beleefpunten. In elke Drentse gemeente komt zo’n plek.