Risicofactor Joost Klein was vorig jaar al duidelijk | analyse

Bij een ontmoeting, vorig jaar december, zei Klein al dat hij een risico zou kunnen zijn voor AvroTros. Joost Klein werd afgelopen zaterdag gediskwalificeerd van deelname aan het Eurovisie Songfestival na een incident met een cameravrouw van het festival. Klein zou de vrouw donderdagavond bedreigd hebben, waarna zij een aanklacht tegen hem indiende.

AvroTros had kunnen weten dat deelname van de eigenzinnige Klein risico’s met zich zou kunnen meebrengen. Gezag werkt niet voor de 26-jarige Fries. Hij houdt er niet van om de controle te verliezen. Zo zit hij ook niet bij een platenmaatschappij, maar brengt hij al zijn muziek in eigen beheer uit.

Ook aandacht van de pers is vervelend. Liever houdt hij het bij zijn publicaties op sociale media. Klein wil geen pottenkijkers in zijn keuken. Toegegeven, de aanloop en voorbereiding van Klein op het Songfestival was beter dan ooit eerder bij een Nederlandse inzending. Op agressie hebben we Klein in die aanloop nooit kunnen betrappen. Maar ergernissen waren er zeker.

„Ik denk dat Joost slecht is begeleid”, zegt Fons van Westerloo, ex Avro-journalist en jarenlang bestuurder bij RTL en SBS. „Op zo’n evenement is het vanzelfsprekend dat er foto’s worden gemaakt. Als je dat niet leuk vindt, moet je misschien niet meedoen. Dat is all in the game. Het verstandigste dat ik AvroTros-directeur Taco Zimmerman heb horen zeggen, was dat hij zelf niet bij het incident betrokken was. Hoe kun je weten dat er niets is gebeurd…”

Het onderzoek naar het incident tussen Joost Klein en een cameravrouw van de Eurovisie-organisatie wordt snel afgerond. Hiervoor wordt het onderzoek behandeld als een ’snellere vervolging’, zo meldt de Zweedse krant Aftonbladet. Vervolging wordt waarschijnlijk geacht door de Zweedse politie.

Wel reageert de omroep op de terugvlucht van de Fries naar Nederland. Zondag vloog Klein met een privéjet terug van Roskilde in Denemarken naar Lelystad. „Dat heeft de omroep niet betaald”, laat een woordvoerster weten.

Binnen AvroTros is lang niet iedereen blij met hoe de zaak door de omroep is opgepikt. Een groep bezorgde medewerkers van de omroep zegt in een brief naar de directie de situatie ronduit schokkend en de gekozen aanpak onverklaarbaar te vinden. De omroep bevestigt de brief te hebben ontvangen.

‘Het eerste wat AvroTros en in het bijzonder Joost hadden moeten doen, is excuses aanbieden en duidelijk maken dat intimidatie, laat staan bedreiging, nooit de bedoeling was. De spijtbetuiging van Joost zou blijk hebben gegeven van lering uit vorige incidenten van grensoverschrijdend gedrag binnen de publieke omroep’, aldus de briefschrijvers.

„Maar”, zegt songfestivalkenner Frits Huffnagel, „zover we nu weten wilde de omroep ook excuses maken, maar weigerde de betrokken cameravrouw alle vorm van contact. Dan kun je een conflict moeilijk oplossen. Ook heeft de omroep meerdere oplossingen aangedragen om de zaak tot een goed einde te brengen. Nu heeft de EBU (European Broadcast Union, organisator van het Eurovisie Songfestival, red.) de vermeende dader meteen veroordeeld, want een zwaardere straf dan uitsluiting is er niet te verzinnen. Het is ook een klap in het gezicht van Nederland, want we zijn altijd redelijk geweest en verdienen het om serieus te worden genomen door de EBU. Er zijn vaker brandjes geblust.”

Ook over Cornald Maas kraken de briefschrijvers kritische noten. Die noemen ze ongepast. „Het is van Cornald Maas niet verstandig om ’F*k you’ tegen de EBU te zeggen”, zegt ook Van Westerloo. „Behalve over het songfestival gaat de EBU ook over internationale rechten en uitwisseling van beelden. Die zijn soms cruciaal voor nieuwsuitzendingen.”

Het Songfestival staat bol van de verplichte activiteiten en protocollen die niet passen bij de eigenzinnige artiest Joost Klein. Een daarvan is dat artiesten na hun optreden op film worden gezet tot aan hun aankomst in de kleedkamer. Van alle deelnemende landen verschenen vorige week donderdagavond video’s daarvan op de sociale media van de Songfestivalorganisatie, maar van Nederland niet. Dat verplichte filmpje zat Klein dwars. Terwijl hij van het podium afkwam, zat hij nog in een diepe emotie, waarbij gefilmd worden niet prettig is.

AvroTros zegt dat Joost tegen „duidelijk gemaakte afspraken in is gefilmd” toen hij net van het podium afkwam. Iedereen is benieuwd naar die filmbeelden. Welke afspraken zijn gemaakt, wil de omroep nu niet zeggen. AvroTros wacht voorlopig de uitkomst van het onderzoek van het Zweedse Openbaar Ministerie naar het incident met Joost Klein tijdens het Eurovisie Songfestival af. Pas daarna reageert de omroep op inhoudelijke vragen over de gebeurtenis en de mogelijke gevolgen daarvan.

Ondanks alle perikelen is de populariteit van Joost Klein echter niet te stoppen. De video van het optreden van de Nederlandse inzending tijdens de halve finale is inmiddels acht miljoen keer bekeken op YouTube. Het Instagram-account van Joost Klein verdubbelde zijn achterban tot anderhalf miljoen volgers.

En de song Europapa is de inzending van het Songfestival die internationaal het beste aanslaat. Het staat op de drempel om een Europese hit te worden.