Na twee vergeefse gooien naar de voorzittershamer heeft Martin Bosma nu eindelijk beet. Foto: ANP
Drie keer is scheepsrecht: na twee vergeefse gooien naar de voorzittershamer heeft Martin Bosma nu eindelijk beet. De PVV’er wordt al lang geloofd om de manier waarop hij als vervanger debatten leidt en mag daar nu eindelijk een fulltime baan van maken.
Het voordeel van Martin Bosma als Kamervoorzitter? Hij kan het gewoon heel goed, vinden vriend en vijand. Hij leidt vergaderingen luchtig en met humor, maar ook strak met een oog op de klok. „Het thuisfront zal blij zijn met Bosma als voorzitter”, moet zelfs Denk-Kamerlid Dogukan Ergin toegeven. „Want met zijn efficiënte voorzitterschap zal ik eerder thuis zijn.”
Bosma pleit donderdag dan ook voor ’de invoer van de guillotine’ in de Tweede Kamer. Waarmee hij wil zeggen: uiterlijk om 11 uur ‘s avonds wordt de vergadering afgehamerd. Desnoods middenin een zin, zegt Bosma. Zijn strakke leiding en het oog voor de werktijden heeft wellicht ook met de inborst van Bosma te maken. Die is volgens een PVV-collega namelijk ’aartslui’.
Waarom Bosma eerder twee keer kansloos was
Chris Stoffer, SGP-leider, noemt de manier waarop de rechterhand van Geert Wilders tot dusverre als ondervoorzitter te werk ging ’excellent’. Waar voorganger Vera Bergkamp (D66) nogal eens schutterde en vergaderingen uit de hand liet lopen weet Bosma zulke escalaties voor te zijn. „Ik heb nog nooit een betere voorzitter meegemaakt”, aldus de opvolger van Kees van der Staaij.
Martin Bosma is de rechterhand van Geert Wilders bij de PVV.
Het nadeel van Martin Bosma als Kamervoorzitter? Hij is van de PVV. Het is precies de reden dat Bosma bij zijn vorige twee pogingen in 2016 en 2021 kansloos was voor de voorzittershamer. Veel Kamerleden zagen het niet zitten om een PVV’er de erebaan te geven. Die gaat namelijk gepaard met een ceremoniële functie, bijvoorbeeld bij de ontvangst van staatshoofden. Ze vonden het geen pas geven om iemand van de ’minder-minderpartij’ dat te laten doen.
PVV’er bezorgt progressief links rillingen over de rug
De manier waarop Bosma zelf debatteert, en zich uit op sociale media, is zijn tegenstanders - die zich vooral op de linkerflank bevinden, maar ook in D66 - een doorn in het oog. Bosma schiet volgens hen dusdanig vaak en ver uit de bocht, dat hij niet meer geloofwaardig een neutrale voorzitter kan zijn. In debatten heeft de PVV’er het bijvoorbeeld over omvolking en haalt hij geregeld uit naar ’links’ en ’elites’.
Dat Bosma als Kamerlid steevast de publieke omroep fileert - „één grote D66-kliek” - bezorgt progressief links eveneens de rillingen over de rug. Dat geldt ook voor zijn tirades over ’woke’ musea die historische figuren als Michiel de Ruijter en Willem van Oranje het liefst uit hun collectie wissen. Het Stedelijk Museum in Amsterdam? „Een politiek correct gesticht”, aldus de nummer vijf van de PVV-kandidatenlijst.
Een van de meest ervaren Kamerleden
Maar die tegenstand is door de ruk naar rechts bij de laatste verkiezingen niet meer groot genoeg om Bosma uit de voorzittersstoel te houden. Door de forse groei van de PVV-fractie bij de Tweede Kamerverkiezingen is de vaste basis voor Bosma’s kandidatuur flink gegroeid.
En elders in de Kamer hebben partijen wel bekomst van het politieke handjeklap in de coalitie waarmee Vera Bergkamp de vorige keer de voorzittershamer in handen kreeg. Omdat bijvoorbeeld de VVD-fractie vrij mocht kiezen en het alternatief voor Bosma de linkse Tom van der Lee was, kwam er nog meer steun voor de PVV’er.
Martin Bosma Foto: ANP
Bosma (59) is een PVV’er van het eerste uur. Hij werd na een carrière in de journalistiek de eerste medewerker van Geert Wilders nadat die zich afsplitste van de VVD. Hij kwam zelf in 2006 in de Tweede Kamer. Het maakt hem een van de meest ervaren Kamerleden, die bovendien al sinds 2012 ondervoorzitter is. In die rol bouwde hij ervaring op in het leiden van vergaderingen.
De manier waarop hij dat doet kan op veel lof rekenen. Bosma houdt de teugels strak, maar doet dat wel met humor. Zo grapte hij ooit voor een bijna twee uur durende bijdrage van Pieter Omtzigt over de pensioenwet dat hij ’net was begonnen’ met lezen in het vuistdikke boek ’Oorlog en Vrede’: „Dus dat kan ik nu mooi even uitlezen.”
Bovendien vervult Bosma zijn voorzittersrol zonder aanziens des persoons. Hij kreeg het eerder bijvoorbeeld aan de stok met partijgenoot Dion Graus over het aantal interrupties dat hij nog zou hebben. „Het is mooi met je, vriend”, wuifde hij zijn mede-PVV’er van het eerste uur weg. Om daarna te verzuchten: „Vijftien jaar lang zit ik met deze man…”
Drie keer is scheepsrecht: na twee vergeefse gooien naar de voorzittershamer heeft Martin Bosma nu eindelijk beet. De PVV’er wordt al lang geloofd om de manier waarop hij als vervanger debatten leidt en mag daar nu eindelijk een fulltime baan van maken.
