Bert van der Tuuk maakt de schaatspakken voor TeamNL tijdens de Winterspelen in Milaan. Foto: Henk Jan Dijks
Assenaar Bert van der Tuuk (57) maakt met zijn bedrijf Sportconfex al meer dan dertig jaar schaatspakken voor TeamNL. Zijn product zorgt aantoonbaar voor tijdswinst. In Milaan moet het de Nederlandse enclave opnieuw helpen bij het veroveren van eremetaal.
Inmiddels is hij van Schiphol naar Milaan overgevlogen. Daar staat pakkenmaker Van der Tuuk alweer op de olympische langebaan in Milaan.In het decor waar onder anderen Femke Kok, Jenning de Boo, Stijn van de Bunt en Marijke Groenewoud om goud strijden, zet oud-schaatser Van der Tuuk de laatste puntjes op de i bij het nieuwe hybride pak van de Nederlandse atleten. „Ik ben vooral bezig met het repareren van gaatjes, ritsen en dat soort dingen. Ook schaatspakken die nog aangepast moeten worden, pak ik aan. Vaak moeten ze kleiner. We nemen ze dan in en lossen het zo op”, vertelt Van der Tuuk.
Hoewel de geboren Groninger de gehele Winterspelen in Milaan blijft, is er weinig tijd voor ontspanning. Naast de laatste reparatiewerkzaamheden moet de pakkenmaker met zijn team zelfs nog complete pakken voor de Spelen maken. „Hopelijk niet te veel. Ik heb hier machines staan en naaisters aan het werk. Veel sporters uit kleinere landen die zich op het laatste moment hebben gekwalificeerd, hebben nog een pak nodig. Dat lossen wij allemaal op voor het IOC.”
Hoe ben je in deze wereld gerold?
„Ik kom zelf uit de wieler- en schaatswereld, waarin ik op redelijk niveau heb geschaatst. Ik heb ooit in de Groningse schaatsselectie gezeten, maar ik was niet goed genoeg. Daarom koos ik voor iets anders en ging ik eerst bij het Zwitserse Descente werken. Dat bedrijf maakte wieler-, schaats- en bobsleekleding, producten die wij nu ook maken. Maar doordat de licenties bij het Zwitserse bedrijf afliepen en het allemaal wat onzekerder werd, dacht ik: als je iets wilt, moet je het nu doen.”
„Toen ben ik zelf begonnen, weliswaar klein, met ongeveer vijf naaisters. De productie van de kleding vond toen nog in Nederland plaats, maar later zijn we in Polen gaan produceren, omdat ik met een Poolse ben getrouwd. De familie van Kaska (mijn vrouw) zat in de textiel en zo zijn we daar beland. Dat is inmiddels ongeveer dertig jaar geleden.”
„Maar we maken niet alleen schaatspakken. We maken ook kleding voor de Nederlandse wielerploeg Visma | Lease a Bike en voor TeamNL, waar sporters uitkomen in het wielrennen, bobsleeën, skeleton en shorttrack. Uiteindelijk heb ik van mijn hobby mijn werk gemaakt. Dat is prachtig.”
Waarom kiezen topsporters en landen voor jouw bedrijf?
„Ik zie mezelf absoluut niet als een mega-lobbyist, maar sporters kiezen voor kwaliteit. Zeker als ze daarmee het verschil kunnen maken. Als je dat goed doet, komen de klanten vanzelf naar je toe.”
„Wij maken functionele producten die snel zijn en aerodynamisch verantwoord. Dat is door de jaren heen bewezen. We leveren elk jaar pakken waarmee sporters medailles kunnen behalen. Daarnaast luisteren we goed naar wat de atleten willen.”
„Veel atleten hebben mijn persoonlijke nummer. In de dagen voordat de Olympische wedstrijden beginnen, ben ik onder andere bij de schaatsbaan te vinden om met ze in gesprek te gaan. Zij hebben natuurlijk ook zelf ideeën en zeggen dan: ‘Heb je daar weleens aan gedacht?’”
„Je moet dus telkens dat gesprek met de sporter of trainer aangaan. Dat is belangrijk. Maar het winnen van hun vertrouwen voelt niet speciaal en daar ben ik niet trots op ofzo. Dat is door de jaren heen zo gegroeid en daar sta je niet bij stil. Het is net als bij een trainer of fysiotherapeut die zijn werk doet: wij doen dat ook. Het voelt gewoon als de normaalste zaak van de wereld.”
Wat maakt het nieuwe ‘hybride schaatspak’ zo bijzonder?
„Het is revolutionair omdat het pak zich automatisch aanpast aan de snelheid van de schaatser. Jarenlang was het lastig om één soort stof te vinden met precies de juiste ruwheid voor armen en benen, omdat die delen sneller bewegen en andere luchtstromen ervaren. Ruwheid is nodig om de luchtweerstand te verlagen, maar de ideale ruwheid verandert per snelheid, waardoor oudere pakken bij zowel lage als hoge snelheden slecht presteerden.”
„Het nieuwe pak lost dit op met twee lagen stof: een ribbelstructuur aan de binnenkant en een ultradunne buitenlaag die gaat trillen wanneer de luchtstroom omslaat. Daardoor wordt het pak precies op het juiste moment ruw, waardoor het bij alle snelheden tot negentig kilometer per uur optimaal werkt.”
Van der Tuuk aan het werk in Milaan. Foto: Henk Jan Dijks
„We hebben dat ook getest op twee universiteiten: de TU Eindhoven en de TU Ottawa in Canada. Daar kwam niet dezelfde data uit – andere omgeving – maar wel dezelfde grafieken. Toen wisten we dat we goed zaten. Het is daarmee het snelste en meest veelzijdige schaatspak dat ooit is gemeten.”
Hoelang hebben jullie aan het revolutionaire pak gewerkt?
„We hadden het pak tijdens de vorige Winterspelen in Beijing al kunnen inzetten, maar we zijn blij dat we dat toen niet hebben gedaan. Dat had met twee dingen te maken: vanwege covid-19 konden wij er niet fysiek bij zijn en dus geen handmatige aanpassingen aan het pak doen, en later bleek dat er nog technische verbeteringen nodig waren.”
„In de tussentijd hebben we verbeteringen toegepast en uitgevoerd in het wielrennen, tijdens de vorige Zomerspelen in Parijs op de baan. Denk aan de gouden hattrick van Harrie Lavreysen. Dat pak hebben wij ontwikkeld en gemaakt. Toen wisten we dat we op de juiste weg waren.”
De schaatspakken wordt met de hand gemaakt. Foto: Archief / Marcel Jurian de Jong
„Tijdens het afgelopen OKT werd dat opnieuw bevestigd. Ook daar hebben onze pakken het uitstekend gedaan. De schaatsers die zich verrassend plaatsten voor de Spelen, zoals Sebas Diniz, Stijn van de Bunt en Tijmen Snel, droegen zo’n pak.”
Wat verwacht je zelf van deze Spelen?
„Het levert altijd verrassingen op, vaak van sporters die één dag boven zichzelf uitstijgen. Dat blijft je altijd bij en dat zijn natuurlijk mooie momenten. Ik hoop dat iemand als Stijn van de Bunt zo’n verrassing kan worden: gewoon onbevangen hard rijden en iedereen op het puntje van zijn stoel laten zitten. Dat zou toch fantastisch zijn?”
„Voor mezelf zijn de Spelen geslaagd als zowel Nederland als Italië en Canada het goed doen. Het pak maakt werkelijk verschil, maar het wordt een uitdaging voor Jenning de Boo, Joep Wennemars en Kjeld Nuis om Jordan Stolz daadwerkelijk te verslaan. Dat zou leuk zijn, maar met het pak ga je niet vliegen en Stolz blijft natuurlijk zeer talentvol.”
„Maar als je het pak niet aanhebt en je verliest je wedstrijd op een duizendste, dan kan ik je verzekeren dat je het daarop hebt verloren. Aan het pak zal het niet liggen.”
Paspoort
Naam Bert van der Tuuk
Geboren 19 april 1968 in Sappemeer
Woont in Assen
Opleiding Middelbare technische school (MTS)
Privé Getrouwd met Kaśka Rogulska en hebben samen twee zoons: Danny en Axel van der Tuuk (beiden actief in het wielrennen)
