Elke woensdag geeft Jelte Olthof, universitair docent Amerikanistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, commentaar op de politiek van de Amerikaanse president Trump. Vandaag aflevering 51.
„Donald Trump zal het ongetwijfeld als zijn grote prestatie verkopen, het feit dat Iran zijn voorraad hoog verrijkt uranium zal verdunnen naar een percentage ruim onder 4 procent. Zo’n percentage is vereist voor de productie van kernenergie, maar maakt de productie van kernwapens onmogelijk.
Die afspraak is het belangrijkste onderdeel van het principeakkoord dat de VS en Iran zondag overeenkwamen en dat waarschijnlijk vrijdag ondertekend wordt in Genève. De inhoud is vrijwel identiek aan de deal die voormalig president Barack Obama in 2015 met de Iraniërs overeenkwam. Daarin stond een percentage van hooguit 3,7 procent.
Trump was er destijds zeer kritisch over dat verdrag en dat was ook de reden dat hij in 2018 Obama’s deal naar de prullenbak verwees. Nu presenteert hij het als zijn grote overwinning.
Regime Iran voelt zich sterker dan ooit
Andere onderdelen van het akkoord zijn het opheffen van de blokkades van de Straat van Hormuz en de straat van Oman en een staakt het vuren van 60 dagen. Daarnaast circuleren er miljardenbedragen aan herstelbetalingen van de VS aan Iran en het weer vrijgeven van de 24 miljard euro aan tegoeden van Iran in het buitenland. Maar vrijdag zal er ongetwijfeld meer duidelijk worden.
Duidelijk is wel dat Trump en Israël een ander belangrijk doel niet hebben bereikt: een regime-wisseling in Iran. Integendeel. Het islamitische regime voelt zich waarschijnlijk sterker dan ooit. Massale volksprotesten bleven uit en het land wist aanvallen van het machtige VS en Israël te pareren.
Een broze deal
Ik voorzie een broze deal, eentje die snel sneuvelt. Omdat er weinig geregeld lijkt te zijn over Israël en Libanon. Daarnaast vermoed ik dat Israël ja zegt, maar nee doet en met geweld blijft jagen op Hezbollah in het zuiden van Libanon. Dat hebben we ook gezien met het Gaza-akkoord. De Israëlische premier Netanyahu prees het akkoord, maar toch gaan de Israëlische aanvallen en bombardementen op Gaza onverminderd door. De vraag is hoe lang Iran dit zal accepteren."
„Je ziet dat de belangen van Netanyahu en Trump uiteen beginnen te lopen. Netanyahu vindt het maar niks dat het islamitische regime in Teheran nog altijd stevig in het zadel zit. Een regime dat uit blijft op de vernietiging van Israël en dat daarom Hamas en Hezbollah zal blijven steunen. Trump daarentegen wil nu in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen begin november rust in de tent en op de olie- en gasmarkten. Ik ben erg benieuwd hoeveel ruimte Trump nog laat aan Netanyahu."
