Arend van Wijngaarden is parlementair verslaggever van Dagblad van het Noorden Foto: Marcel Jurian de Jong
VVD‑burgemeester Mark Boumans vindt dat VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans gevaarlijke uitspraken doet over asielopvang. Daar zit wat in. Maar het is niet de enige oorzaak van de spanningen rond asielopvang.
Boumans kennen we in het Noorden nog als oud‑gedeputeerde van Groningen en burgemeester van Haren. Inmiddels is hij burgemeester van Doetinchem en vicevoorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Met die laatste pet op verwijt hij Brekelmans onvoldoende achter burgemeesters te staan, zoals die in Loosdrecht en Apeldoorn. Brekelmans stelde immers dat gemeenten zelf mogen beslissen of zij asielopvang willen.
Boumans heeft een punt. De Spreidingswet is door beide Kamers aangenomen en verplicht alle gemeenten een bijdrage te leveren. Dat de VVD‑fractie tegen die wet is, verandert daar niets aan. Een democratisch tot stand gekomen wet hoort te worden uitgevoerd. Wie suggereert dat die verplichting vrijblijvend is, geeft indirect steun aan anti-azc‑demonstranten, die soms ook vernielingen aanrichten en geweld plegen. Het zorgt voor een ongezonde situatie.
Tegelijkertijd hebben ook politici uit het midden en van links geen gelukkige rol gespeeld. Rob Jetten, Henri Bontenbal en Frans Timmermans hebben in de verkiezingscampagne afgelopen najaar de indruk gewekt dat zij de asielinstroom fors zouden kunnen beperken.
In de praktijk is daarvan weinig terechtgekomen. Nog altijd komen er wekelijks rond de duizend asielzoekers het land binnen – niet wezenlijk minder dan in voorgaande jaren. De daling is in elk geval minder sterk dan tijdens de campagne werd gesuggereerd.
Dat betekent dat de druk op gemeenten om opvang te regelen groot blijft, terwijl ook de krapte op de sociale huurmarkt aanhoudt. Dat sommige kiezers zich misleid voelen, is in dat licht begrijpelijk.
Woorden van politici doen ertoe. Het was eerlijker geweest als Jetten, Bontenbal en Timmermans tijdens de campagne duidelijker hadden gemaakt hoe beperkt de mogelijkheden zijn om de instroom substantieel te beïnvloeden. En het was verstandiger geweest als de VVD‑top zich ondubbelzinnig achter burgemeesters had geschaard.
Het voortdurende politieke gerommel wekt de indruk dat de overheid de situatie niet onder controle heeft. En die indruk is hoe dan ook schadelijk.
