Aan de energietransitie zijn we intussen gewend, maar er dient zich een nieuwe aan: die van de eiwitten. Kersverse wethouder Kirsten de Wrede gaat zich in Groningen hard maken voor de zogenaamde eiwittransitie. Wat houdt die eigenlijk in en waar is-ie voor nodig?
Wat is de eiwittransitie?
Eiwit is een belangrijke voedingsstof. Je kunt die binnenkrijgen uit vlees, vis of zuivel, maar ook uit planten. Daar gaat de transitie over: minder dierlijk voedsel, meer plantaardig.
Dit speelt uiteraard niet alleen in Groningen. Alle EU-landen geven de teelt van eiwitrijke gewassen in eigen land een extra boost en stimuleren hun inwoners om minder dierlijke producten en meer planten te eten. In Nederland hebben we daarvoor sinds zo’n anderhalf jaar een heuse Nationale Eiwitstrategie.
Veeteelt heeft een zware impact op het milieu. Er wordt veel CO2, stikstof en methaan bij uitgestoten; volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN is de wereldwijde veeteelt verantwoordelijk voor 14,5 procent van alle uitstoot van broeikasgassen.
Als boerenbedrijven wereldwijd minder dieren gaan houden en zich meer toeleggen op het verbouwen van bijvoorbeeld soja, gaat de uitstoot van broeikasgassen omlaag. Dat is belangrijk om de opwarming van het klimaat zoveel mogelijk te beperken. In het laatste rapport van het wetenschapperspanel IPCC staat dat meer plantaardig eten één van de belangrijkste dingen is die mensen zelf kunnen doen om klimaatverandering tegen te gaan.
Wat moet ik eten om m’n eiwit uit planten te halen?
Er zit relatief veel eiwit in noten, peulvruchten zoals linzen en erwten, granen zoals tarwe en haver, en in sommige groenten zoals boerenkool, spruitjes en broccoli. Ook vleesvervangers bevatten eiwit. Het is alleen geen goed idee om iedere dag zo’n nepschnitzel of -hamburger te eten; in de meeste vleesvervangers zit namelijk ook veel zout en vet.
Krijg ik zonder vlees, vis en zuivel geen eiwittekort?
Je kunt alle eiwitten die je nodig hebt uit plantaardig eten halen. Als je geen dierlijke producten eet, moet je wel iets meer je best doen om voldoende te krijgen. In de eerste plaats omdat planten vaak niet zo eiwitrijk zijn als vlees. Zo zit in 100 gram tofu 12 gram eiwit, terwijl 100 gram kipfilet wel 32 gram eiwit bevat. Daarnaast heeft je lichaam wat meer moeite met het goed opnemen van eiwit uit planten.
Om die opname gemakkelijker te maken, is het slim om veel verschillende soorten eiwitrijke dingen te eten op een dag. Dus niet alléén maar volkorenbrood met pindakaas, maar bijvoorbeeld ook een bakje havermout met sojamelk, een handje noten en een portie linzen.
Wat gaat de Groningse ‘wethouder eiwittransitie’ doen?
Mocht je daar serieus bang voor zijn: de gemeente Groningen gaat je níét verbieden om biefstuk te eten. Wel wil Kirsten de Wrede (Partij voor de Dieren, voor zover ze zelf weet de eerste ‘eiwitwethouder’ ooit) zorgen dat Groningen ‘koploper wordt in de voedsel- en eiwittransitie’, zo staat in het coalitieakkoord van het nieuwe college.
Om dat te bereiken, werkt de gemeente samen met de Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool, het bedrijfsleven en andere overheden in de regio. Door ‘verleiding en bewustwording’ wil De Wrede inwoners bewegen om te minderen met vlees en zuivel en vaker groente en fruit te kiezen. Kinderen krijgen op school les over plantaardig eten. Voor ‘sociale voedselinitiatieven’, waarin inwoners zelf kleinschalig voedsel verbouwen, komt meer ondersteuning.