Volgens directeur Femke Eerland (46) van Noorderzon is het aantal eettentjes exact hetzelfde als in 2019, ze zijn alleen anders neergezet. Foto: Corné Sparidaens
Het is een openluchtcafé geworden waar prijzige eettentjes de dienst uitmaken, zegt de een. Welnee, zegt de ander: het is een cultureel festival bomvol voorstellingen. Wat is er aan de hand op Noorderzon?
Het is er feeëriek en overweldigend tegelijkertijd.
Enerzijds de subtiele lichtjes in de vijvers, de kaarsjes overal, terrassen van houten tafeltjes met wiebelige stoeltjes, picknickende festivalgangers rond middernacht, een spontaan verjaardagslied, een kus onder een van de vele schitterende bomen van het Noorderplantsoen.
Anderzijds avond aan avond duizenden bezoekers, van wie een deel zich lallend een weg baant door de mensenmassa. Kolkende bierpompen ook, frituurlucht, walmende barbecues, stampende muziek.
En waar tussen deze feeërieke tafereeltjes en deze mensenmassa is de cultuur te vinden? De ontregelende artiest, de verrassende muzikant, de gedurfde act, de ontroerende dans, de geestige acteur?
Er woedt een discussie over festival Noorderzon in Groningen, dat dit jaar anders is ingericht. De magie is verdwenen, zegt de een. Het is een foodfestival geworden, zegt de ander. Er is meer cultuur dan ooit, zegt nummer drie die kaartjes koopt in plaats van biertjes. Wat is waarheid?
‘De cultuur is goed verborgen’
Hiddo Zuiderweg (53) gaat sinds jaar en dag naar Noorderzon. Hij bekijkt het programma en kiest een voorstelling of maakt op de bonnefooi een rondje door het Noorderplantsoen. Het is anders nu, merkt hij. ,,De cultuur is goed verborgen, maar de eettentjes zie je overal. Die zijn veel prominenter in beeld.’’
Hij denkt dat het een maatschappelijke trend is. ,,Ga maar eens naar de binnenstad, daar zit ook het ene koffietentje naast het andere restaurant. Een overdaad aan horeca.’’
Hij hoopt dat bezoekers van Noorderzon in de eerste plaats voor cultuur komen. ,,Dat zou toch de hoofdmoot moeten zijn. Nu lijkt het op een foodfestival waar je je ook nog kunt vermaken met cultuur. Als je goed zoekt.’’
‘Vergeet niet dat we nog maar net uit corona zijn’
Volgens directeur Femke Eerland (46) van Noorderzon is het aantal eettentjes exact hetzelfde als in 2019, ze zijn alleen anders neergezet. ,,We wilden de doorstroom verbeteren, we wilden dat het publiek minder hutjemutje door het park moest schuifelen. Vergeet niet dat we nog maar net uit corona zijn. We wilden de mensen de ruimte geven, veiligheid.’’
Ze is op de hoogte van de discussie over Noorderzon. ,,Die is niet te missen. En commentaar is goed, want het gaat om een festival in de publieke ruimte: logisch dat iedereen daar een mening over heeft.’’
Het aantal voorstellingen is volgens haar groter dan ooit, maar de opzet is veranderd. De containervoorstellingen zijn verdwenen; daarvoor in de plaats zijn De Vliegende Vis en De Kameleon gekomen waar het publiek ter plekke een kaartje kan kopen en kan aanschuiven, net als in de containers. Muziekpodium Het Dok is weg, maar daarvoor in de plaats zijn nieuwe podia waar meer bands dan ooit spelen.
,,Wij als Noorderzon zijn op aard om verandering teweeg te brengen en ook zelf te veranderen. Voor je het weet ligt er een brug over de vijver en het jaar erop weer niet. Het zou niet goed zijn als we jaar in, jaar uit hetzelfde zouden doen, en ik denk dat het logisch is dat het publiek moet wennen aan veranderingen.’’
Verse koffie
Nanne Dillingh (37) verkoopt verse koffie vanuit Het Koffiestation. ,,Ik vind het hier wel aardig foodig worden. Hier stond Het Dok, maar dat is weg, net als die kleine containers met voorstellinkjes van 2,50 euro. De charme van Noorderzon was toch dat je ongepland leuke dingen kon ervaren. Jammer dat dat weg is. Al zouden er maar rare steltlopers over het terrein dwalen, dat zou al helpen.’’
Zijn collega Lynn van Dort (24) vindt dat Nanne gelijk heeft. ,,Toen ik klein was, kwam ik al op Noorderzon. Er was meer mysterie en verrassing, je werd geprikkeld. Ik herinner me nog zo goed een voorstellinkje van een man in een bad, die had een klein wondertje, hij bouwde dat heel mooi op, zo spannend! Het wonder was uiteindelijk dat hij ging bellenblazen uit z’n ogen.’’
Vertier en een suikerspin
Precies die verrassing mist ook Rita Ploeger (69). Zij is met haar kleindochters Floor (9) en Loes (11) op zoek naar vertier en een suikerspin. Ze houdt al bijna haar halve leven van Noorderzon, van de sfeer, de nazomer in het park, het flaneren, bekenden treffen. Maar nu is ze zoekende. ,,Ik mis de laagdrempelige theaterdingen, de containervoorstellingen. Er is echt te weinig theater voor de man met de kleine portemonnee.’’
Ze vindt niet alleen de voorstellingen duur, ook het eten en drinken is aan de prijs. ,,Steeds meer mensen nemen eigen flessen wijn mee.’’
Bezoeker Daan de Vries (46) snapt de discussie over de koers die Noorderzon moet varen, maar relativeert het probleem. ,,Ik heb Noorderzon zien groeien van een kleinschalig en cultuurgericht festival naar het volwaardige festival dat het nu is. Daarbij is eten ook een soort feest; al die eettentjes vergroten de beleving van het festival.’’
Hij is nog niet naar een voorstelling geweest. ,,We hebben kleine kinderen, vandaar’’, verklaart hij.
‘De beleving is soms anders dan de werkelijkheid’
Voor kinderen is een heel dorp gebouwd op Noorderzon, zegt Femke Eerland. ,,De beleving van mensen is soms anders dan de werkelijkheid.’’ Dat mensen het gevoel hebben dat ze moeten zoeken naar voorstellingen en culturele uitingen is volgens haar vanzelfsprekend, omdat veel voorstellingen buiten het Noorderplantsoen plaatsvinden en omdat het Noorderplantsoen zelf anders is ingedeeld.
Dat de cultuur prominenter en op onverwachte momenten in beeld zou horen te zijn op een theater- en muziekfestival, is iets om over na te denken, zegt ze. ,,Ik denk dat het nu al niet te missen is, maar ik juich het toe dat mensen méér met cultuur in aanraking willen komen.’’
Of volgend jaar de containers terugkomen? Ze heeft geen idee. Wat ze wel met grote zekerheid kan zeggen is dat er geen hekken om het Noorderplantsoen komen. Ze zegt: ,,Ik was bij de voorstelling van Tjerk Ridder en die sprak het publiek toe. Hij zei: ,,Mensen, wees trots op wat hier in Groningen is, koester dit festival en z’n openheid.’’ Ik kan me daarin vinden, Noorderzon is een feest voor iedereen en daar past discussie bij, maar geen omheining.’’
